همتی: ترمز نقدینگی را کشیدیم
دنیایاقتصاد: نشست علنی روز گذشته مجلس شورای اسلامی به ریاست علی نیکزادثمرین و با دستور کار بررسی گزارش عملکرد بانک مرکزی برگزار شد. این جلسه که بر اساس مطالبات اقتصادی نمایندگان تشکیل شده بود، میزبان عبدالناصر همتی شد تا طبق بند «الف» ماده ۵۳قانون بانک مرکزی، گزارشی از وضعیت متغیرهای کلان پولی و ارزی ارائه دهد. در این نشست، درحالیکه سکاندار بانک مرکزی بر موفقیت در مهار نقدینگی تاکید داشت، نمایندگان مجلس با انتقاد از وضعیت تورم و دشواریهای معیشتی، خواستار پاسخگویی شفاف دولت درباره ناترازیهای بانکی و سیاستهای ارزی شدند.
به گزارش خانه ملت، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در ابتدای سخنان خود با اشاره به شاخصهای پولی گفت: «از ابتدای سال۱۴۰۴، رشد نقدینگی وارد محدوده ۳۰درصد شد و روند افزایشی خود را ادامه داد؛ بهگونهایکه حدود ۵ماه پیش به ۵۶.۴درصد رسید؛ اما بانک مرکزی موفق شد روند رشد نقدینگی را مدیریت کند. افزایش نسبت دریافت جرایم تخطی بانکها و افزایش وجه التزام اضافهبرداشت بانکها از جمله اقداماتی بود که برای کنترل رشد نقدینگی انجام شد و توانستیم طی ۴ماه گذشته ترمز رشد نقدینگی را بکشیم.»
همتی درباره وضعیت ذخایر ارزی تصریح کرد: «ما بعد از شروع جنگ ۱۲روزه احساس کردیم که ممکن است در آینده دچار تنگناهای ارزی شویم. بنابراین بلافاصله اقدام به تقویت ذخایر ارزی از طریق بخشی از درآمدهای نفتی و بخشی هم از درآمدهای صادرکنندهها کرده و ذخایر ارزی بانک مرکزی را اضافه کردیم. الان زمانی است که داریم از آنها استفاده میکنیم. همین باعث شده است آمریکاییها میگویند چرا با وجود اینکه ما درآمد آنها را قطع کردیم، چگونه هنوز دوام آوردند.» وی ادامه داد: «تورم ماهانه که در مقاطعی به حدود ۷ تا ۸درصد و حتی ۸.۵درصد رسیده بود، اکنون حدود چهارماه است که در محدوده ۳ تا ۴درصد قرار دارد و امیدواریم با اقدامات بعدی بتوانیم این رقم را نیز کاهش دهیم. تورم سالانه در پایان شهریورماه ۶۸درصد بود و اکنون به حدود ۷۱درصد رسیده است. با توجه به بالا بودن تورم نقطهبهنقطه، ممکن است تورم سالانه در ماه آینده نیز افزایش داشته باشد که این موضوع ناشی از تخلیه تدریجی آثار تورم نقطهبهنقطه در محاسبه تورم سالانه است.»
نقد نمایندگان به سیاستهای اقتصادی
اظهارات رئیس کل بانک مرکزی با واکنشهای نمایندگان مواجه شد. بنا به روایت خانه ملت، علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، درباره عملکرد دولت گفت: «اظهارنظرهای بعضی از مسوولین درخصوص سیاستهای پولی و مالی کشور متاسفانه مردم را درگیر چند راهی زندگی و معیشت عمومی کرده است؛ بعضی از مسوولان انگار در ایران زندگی نمیکنند؛ مگر روسیه مانند ما درگیر جنگ نیست؛ چرا تورم ندارد و مردمش در آسیب نیستند. ما چرا هوای مردم خودمان را بهطور جدی نداریم؟» وی در ادامه افزود: «بانکهای خصوصی پدر این ملت را درآوردند. بانک ملت همین الان در حال پولفروشی با نرخ ۵۰درصد به مملکت است. بانکهای ما به مردم، برای وام ازدواج، برای جوانی جمعیت و فقرای جامعه وام نمیدهند؛ اما برای افراد خاص و از ما بهتران میلیاردها تومان وام میدهند.»
غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه، نیز با اشاره به فشار بر ترازنامه بانک مرکزی اظهار کرد: «به آقای همتی گفتم برای عبور از این شرایط یک راهکار وجود دارد که البته راهکاری غیرفنی و نادرست است و آن، هجوم به سمت بانک مرکزی برای تامین خواستهها و هزینههای متعدد دولت است؛ موضوعی که آقای همتی در پاسخ تاکید کرد زیر بار چنین فشاری نخواهد رفت. با این حال، بودجه آشکار و پنهان دولت با تصمیمات دولت و فرادولت به سمت ترازنامه بانک مرکزی هجوم آورده است.» تاجگردون همچنین تاکید کرد: «ما برای تنظیم بودجه دولت، بنگاهها و خانوارهای فعال اقتصادی را تحت فشار قرار دادهایم. دولت به منابع ارزی خود دسترسی ندارد یا این منابع را در اختیارش قرار نمیدهند؛ اما بهراحتی بر ارز متعلق به مردم و بنگاههای اقتصادی، اعم از صادرکنندگان و واردکنندگان، تسلط دارد.»
هشدار درباره شوک تورمی و ناترازی بانکها
به گزارش «ایسنا» علیرضا سلیمی، نماینده مردم تهران، با ابراز نگرانی از آینده قیمتها گفت: «سیاست حاضر باعث میشود که فاصله زیاد بین تورم تولیدکننده و مصرفکننده در آینده نزدیک موجب انفجار قیمتها و شوک تورمی شود که رئیس بانک مرکزی باید در این رابطه توضیح دهد. در بخش منابع ارزی هم بهدلیل اینکه در بخش صنعت منابع ارزی را تامین نکردهاند، تولید کاهش پیدا میکند و حتما همین مشکلی که امروز داریم، در آینده نزدیک صد چندان میشود.» هادی قوامی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه و صدیف بدری نماینده اردبیل، نیز در سخنانی آمار ارائهشده از سوی بانک مرکزی را زیر سول بردند. بدری گفت: «آمار و ارقامی که از سوی بانک مرکزی ارائه میشود، با آنچه مردم در کف جامعه تجربه میکنند، همخوانی ندارد و واقعیت بازار نیز این آمارها را تایید نمیکند. تورم در اقلام اساسی مورد نیاز مردم بهمراتب بیشتر از ارقام اعلامی است و در بسیاری از موارد قیمتها دو تا سهبرابر شده است.»
ملی و سپه کفایت سرمایه منفی دارند
در ادامه عبدالناصر همتی نیز با پذیرش ناترازی برخی بانکها گفت: «بانکهای ناتراز روزانه برای کشور هزینه ایجاد میکنند؛ به همین دلیل مصمم هستم که جلوی آنها را بگیرم. آقای دکتر قالیباف پیشنهاد بسیار خوبی ارائه دادند و گفتند ما طرح گزیری را که آماده شده است نهایی کنیم تا دستم باز باشد تا از نظر حقوقی و قضایی بتوانم اقدام کنم. هماکنون ۸بانک اصلی کشور از جمله بانکهای ملی و سپه کفایت سرمایه منفی دارند که نمیتوانم بهدلیل تعهداتی که به مردم دارند جلوی آنها را بگیرم؛ اما باید در جهت تامین سرمایه در بودجه به آنها کمک کنیم.» وی در پایان و در پاسخ به مطالبات نمایندگان درباره کنترل خلق پول تاکید کرد: «استقرار ضوابط کنترل مقداری را حتما انجام میدهیم و نمیتوانیم اجازه دهیم بانکها بیرویه در کشور خلق پول کنند؛ کما اینکه در این راستا چند بخشنامه جهت برخورد با روسای شعب بانکها صادر کردیم که با خرید طلا و ارز باعث ایجاد نوسان در بازار نشوند؛ چراکه با تداوم این روند قطعا آنها را برکنار خواهیم کرد.»


