افزایش همزمان قیمت دلار و سکه
بازار ارز در معاملات روز دوشنبه بخش عمده عقبنشینی روز قبل را جبران کرد. هر دلار آمریکا با افزایش ۴هزار و ۳۰۰تومانی، معادل ۱.۶درصد، به ۲۶۸هزار و ۸۰۰تومان رسید و دوباره به نرخ پایانی شنبه نزدیک شد. همزمان، بازار طلا و سکه نیز افزایش قیمت داشت، اما شدت رشد در این بازار کمتر بود. سکه امامی به بالای مرز ۲۵۱میلیون تومان بازگشت و هر گرم طلای ۱۸عیار پس از پنج روز کاهش متوالی، اندکی گرانتر شد. تفاوت رفتار دلار و داراییهای طلایی را میتوان در کنار تحولات بازار جهانی بررسی کرد. در شرایطی که افزایش نرخ ارز، قیمت ریالی طلا را بالا میکشید، طلای جهانی همچنان زیر فشار تقویت دلار و انتظار افزایش نرخ بهره آمریکا قرار داشت. حاصل این دو نیروی مخالف، رشد محدود قیمت طلا در بازار داخلی بود. به این ترتیب، دلار بیشتر افت یکشنبه را پس گرفت، اما طلا و سکه فاصله بیشتری با قیمتهای ابتدای هفته حفظ کردند.
جبران بخش عمده افت دلار
روز دوشنبه، بیستوپنجم آبانماه، قیمت دلار در بازار آزاد از ۲۶۴هزار و ۵۰۰تومان به ۲۶۸هزار و ۸۰۰تومان رسید. این افزایش بخش عمده کاهش ۵هزار و ۲۰۰تومانی روز یکشنبه را جبران کرد. با وجود این، نرخ دلار همچنان ۹۰۰تومان پایینتر از قیمت پایانی شنبه قرار گرفت. بنابراین، حاصل دو روز کاهش و افزایش قابلتوجه، افت حدود ۰.۳درصدی نسبت به پایان معاملات نخستین روز هفته بود. این مقایسه نشان میدهد بزرگی نوسانات روزانه لزوما به معنای جابهجایی به همان اندازه در سطح قیمت طی چند روز نیست. بازار در دو روز اخیر مسیر پرنوسانی را طی کرد، اما دوباره به نزدیکی نقطه آغاز بازگشت.
روز دوشنبه همچنین چهارمین روز معاملاتی متوالی بود که تغییر نرخ دلار نسبت به روز قبل از یکدرصد فراتر رفت. پنجشنبه و شنبه قیمت افزایش یافت، یکشنبه کاهش داشت و دوشنبه دوباره صعودی شد. این وضعیت با سه هفته نخست آبان تفاوت دارد که در بیشتر روزهای آن، تغییرات روزانه کمتر از یکدرصد بود. افزایش دامنه نوسان همراه با تغییر مکرر جهت قیمت، میتواند نشانه شکنندگی روندهای کوتاهمدت باشد. در چنین بازاری، کاهش یکروزه بهتنهایی نشانه آغاز یک مسیر نزولی پایدار نیست و افزایش روز بعد نیز برای نتیجهگیری درباره شکلگیری موج صعودی تازه کفایت نمیکند.
در معاملات شنبه، افزایش عرضه بازارساز بهعنوان یکی از توضیحات احتمالی عقبنشینی دلار از قیمت آغازین مطرح شده بود. بازگشت قیمت در دوشنبه نشان میدهد اثر کاهشی روزهای گذشته، دستکم تا این مقطع، تثبیت نشده است. با این حال، صرف مشاهده افزایش نرخ نمیتواند مشخص کند که عرضه کاهش یافته یا تقاضا بیشتر شده است. آنچه از مقایسه قیمتها برمیآید، دوام نیاوردن دلار در سطح پایینتر یکشنبه است. برای ارزیابی موفقیت مداخله در بازار نیز باید پایداری قیمت و کاهش دامنه نوسان را در چند روز بررسی کرد، نه فقط افت نرخ در یک روز.
با وجود رشد اخیر، دلار هنوز از سطوح بالای ثبتشده در ماه جاری فاصله دارد. نرخ دوشنبه ۴هزار و ۴۰۰تومان پایینتر از قیمت ۲۷۳هزار و ۲۰۰تومانی آغاز معاملات شنبه بود. فاصله آن با سقف تاریخی ۲۷۳هزار و ۷۰۰تومانی دوازدهم آبان نیز به ۴هزار و ۹۰۰تومان، معادل حدود ۱.۸درصد، میرسید. بنابراین، بازار نه در سطح پایین یکشنبه ماندگار شده و نه به سقف قبلی بازگشته است. مساله اصلی در روزهای پیش رو، میزان دوام نرخهای جدید خواهد بود. تکرار رفتوبرگشتهای اخیر، بیش از آنکه جهت قطعی بازار را روشن کند، از دشوارتر شدن پیشبینی کوتاهمدت حکایت دارد.
بازگشت محدود طلا و سکه
در بازار داراییهای طلایی، سکه امامی با افزایش یکمیلیون و ۶۰۰هزار تومانی، معادل حدود ۰.۶درصد، به ۲۵۱میلیون و ۲۰۰هزار تومان رسید. این قطعه روز یکشنبه به زیر مرز ۲۵۰میلیون تومان رفته بود، اما دوشنبه دوباره بالاتر از آن قرار گرفت. با این حال، افزایش اخیر تنها حدود نیمی از افت ۳میلیون و ۹۰۰هزار تومانی یکشنبه را جبران کرد. مقایسه این رقم با جبران ۸۳درصدی افت دلار، تفاوت قدرت بازگشت در دو بازار را نشان میدهد. سکه امامی همچنان ۲میلیون و ۳۰۰هزار تومان پایینتر از قیمت شنبه معامله شد.
قطعات کوچکتر سکه نیز افزایش قیمت محدودی داشتند. نیمسکه با رشد ۲۰۰هزارتومانی به ۱۳۱میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسید و ربعسکه با افزایش ۵۰۰هزارتومانی، ۷۱میلیون تومان قیمت خورد. رشد این دو قطعه بهترتیب حدود ۰.۱۵ و ۰.۷درصد بود. ربعسکه که یکشنبه بیشترین افت نسبی را میان قطعات مورد بررسی تجربه کرده بود، دوشنبه نیز بیشترین رشد درصدی را داشت، اما تنها یکچهارم کاهش روز قبل خود را جبران کرد. در نتیجه، افزایش قیمتها در بازار سکه فراگیر بود، ولی هیچیک از این سه قطعه به نرخ شنبه بازنگشتند.
هر گرم طلای ۱۸عیار نیز با افزایش ۱۲۹هزار و ۳۰۰تومانی به ۲۴میلیون و ۶۲۰هزار و ۳۰۰تومان رسید. این رشد حدود ۰.۵درصدی، به پنج روز کاهش متوالی قیمت وقفه داد. با وجود این، طلا همچنان حدود ۲۷۰هزار تومان ارزانتر از شنبه بود و در کانال ۲۴میلیون تومان باقی ماند. افزایش ۱.۶درصدی دلار در برابر رشد نیمدرصدی طلای داخلی نشان میدهد اثر افزایش نرخ ارز بهطور کامل در قیمت طلا منعکس نشده است. افت طلای جهانی با این تفاوت سازگار است، هرچند به دلیل یکسان نبودن زمان ثبت نرخها، نمیتوان سهم دقیق هر عامل را از این ارقام استخراج کرد.
فشار نرخ بهره بر طلای جهانی
در بازار جهانی، طلا روز دوشنبه در مقطعی تا ۳هزار و ۸۳۰دلار پایین آمد که کمترین سطح از اکتبر ۲۰۲۵ بود. به گزارش رویترز، طلای نقدی سپس بخشی از افت خود را جبران کرد و تا ساعت ۱۵به وقت تهران، با کاهش حدود ۰.۱درصدی در سطح ۳هزار و ۸۷۴دلار و ۴۹ سنت قرار گرفت. بنابراین، بازار جهانی نیز روزی یکطرفه نداشت، اما بازگشت از کف روزانه هنوز به خروج طلا از محدودههای پایین منجر نشده بود.
این افت در ادامه کاهش ۴.۵درصدی قیمت طلا در هفته گذشته رخ داد. بر اساس گزارش اینوستینگ، شاخص دلار نیز در معاملات دوشنبه با رشد حدود ۰.۱درصدی به ۱۰۳.۵۴ رسید. تقویت دلار، خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گرانتر میکند و میتواند تقاضا را تحت فشار قرار دهد. همزمان، نگرانی درباره تداوم تورم آمریکا، انتظار حفظ نرخهای بهره بالا را تقویت کرده است. از این منظر، فشار کنونی بر طلا تنها نتیجه نوسان روزانه ارزها نیست و به ارزیابی سرمایهگذاران از مسیر سیاست پولی آمریکا ارتباط دارد.
به گزارش رویترز، معاملهگران در مقطع انتشار گزارش، احتمال افزایش ۰.۲۵واحد درصدی نرخ بهره در نشست دسامبر را ۹۱درصد و احتمال افزایش ۰.۵واحد درصدی را ۹درصد ارزیابی میکردند. این انتظارات برای طلا اهمیت دارد، زیرا این دارایی سود دورهای پرداخت نمیکند. افزایش بازده داراییهای بهرهدار، هزینه فرصت نگهداری آن را بالا میبرد. توجه بازار نیز به سخنان رئیس فدرالرزرو و انتشار صورتجلسه نشست اکتبر در روز چهارشنبه معطوف شده بود تا نشانههای روشنتری از مسیر نرخ بهره دریافت کند.
این وضعیت توضیح میدهد چرا نگرانی تورمی همیشه به افزایش فوری قیمت طلا منجر نمیشود. تورم میتواند تقاضا برای حفظ ارزش دارایی را تقویت کند، اما اگر واکنش بانک مرکزی، افزایش بیشتر نرخ بهره باشد، فشار حاصل از بازده بالاتر اوراق و تقویت دلار ممکن است بر آن غلبه کند. گزارشهای دوشنبه از بازار جهانی نیز بر همین فشار تاکید داشتند. در نتیجه، برای فهم رفتار طلا باید علاوه بر خود تورم، واکنش مورد انتظار سیاستگذار پولی را نیز در نظر گرفت.
برای بازار ایران، اهمیت این تحولات در برخورد دو عامل تعیینکننده قیمت طلاست. افزایش دلار داخلی، ارزش ریالی طلا را بالا میبرد و کاهش طلای جهانی در جهت مخالف عمل میکند. معاملات دوشنبه با چنین وضعیتی سازگار بود. طلا و سکه گرانتر شدند، اما رشد آنها به اندازه دلار نبود. اگر فشار جهانی ادامه یابد، میتواند بخشی از اثر افزایش ارز بر طلای داخلی را خنثی کند. در مقابل، همراه شدن رشد بهای طلای جهانی با افزایش دلار، این دو نیرو را همجهت خواهد کرد. از این رو، برای دنبال کردن بازار طلای ایران، رصد نرخ دلار ضروری است، اما بهتنهایی تصویر کاملی از مسیر قیمت به دست نمیدهد.


