رقابت شرکت‌ها برای مقابله با تهدیدهای سایبری AI
به گزارش «اکونومیست»، هوش مصنوعی موازنه قدرت میان هکرها و مدافعان امنیت سایبری را متحول می‌کند و شرکت‌ها برای مقابله با موج جدید حملات، ناچارند سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌تری در حوزه امنیت دیجیتال انجام دهند. اگرچه هوش مصنوعی فرصت‌های بزرگی برای افزایش بهره‌وری و توسعه کسب‌وکارها ایجاد کرده، همزمان ابزارهای بسیار قدرتمندی در اختیار مجرمان سایبری قرار داده است. ابزارهایی که پیش‌تر استفاده از آنها به دانش تخصصی، نیروی انسانی ماهر و زمان زیادی نیاز داشت، اکنون می‌توانند با کمک هوش مصنوعی سریع‌تر و با هزینه بسیار کمتری به کار گرفته شوند.
نقش AI در موج جدید حملات سایبری
یکی از نمونه‌های مهم، شناسایی یک آسیب‌پذیری امنیتی جدی در زبان برنامه‌نویسی PHP است؛ زبانی که بخش بزرگی از وب‌سایت‌های جهان بر پایه آن فعالیت می‌کنند. اهمیت این اتفاق در آن بود که هوش مصنوعی به شناسایی نقص‌های امنیتی کمک کرد، اما پیش از آنکه شرکت‌های نرم‌افزاری فرصت کافی برای انتشار اصلاحیه‌های امنیتی و محافظت از کاربران داشته باشند، اطلاعات مربوط به این آسیب‌پذیری افشا شد. در نتیجه، هکرها فرصت پیدا کردند از این ضعف‌ها برای حمله به وب‌سایت‌ها و سامانه‌های مختلف استفاده کنند. شرکت «کلادفلر» گزارش داد که تلاش‌ها برای سوءاستفاده از این آسیب‌پذیری‌ها ظرف چند ساعت از هزاران مورد به میلیون‌ها مورد افزایش یافت.
تهدیدهای سایبری دیگر صرفا به سرقت اطلاعات، اختلال در وب‌سایت‌ها یا نفوذ به حساب‌های بانکی محدود نیستند، بلکه می‌توانند مستقیما زیرساخت‌های فیزیکی و عملیات روزمره شرکت‌ها را نیز مختل کنند.
مثلا حمله به صرافی رمزارزی بایننس و سرقت حدود ۶.۳میلیارد دلار دارایی، نگرانی‌های زیادی ایجاد کرد. همچنین اطلاعات نهادهای دولتی و امنیتی در چند کشور، هدف حملات سایبری قرار گرفتند.
هوش مصنوعی شرایط را برای هکرها تغییر داد
در گذشته، کشف یک آسیب‌پذیری امنیتی و تبدیل آن به ابزاری برای نفوذ، معمولا به دانش فنی بالا و صرف زمان قابل توجه نیاز داشت. هکرها باید سیستم‌ها را بررسی می‌کردند، نقاط ضعف را پیدا می‌کردند و سپس راهی برای بهره‌برداری از آنها می‌یافتند. اما هوش مصنوعی این فرآیند را به‌شدت سریع‌تر کرده است.
مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی می‌توانند حجم زیادی از کدهای نرم‌افزاری را بررسی کنند، ضعف‌های امنیتی را شناسایی کنند و حتی به تولید ابزارهایی برای آزمایش یا بهره‌برداری از این ضعف‌ها کمک کنند.
نکته نگران‌کننده این است که فاصله زمانی میان کشف یک آسیب‌پذیری و استفاده مجرمان از آن به‌شدت کاهش یافته است. قبلا ممکن بود شرکت‌ها چند روز یا چند هفته برای رفع یک مشکل فرصت داشته باشند، اما اکنون ممکن است تنها چند ساعت برای واکنش در اختیار داشته باشند.
از طرف دیگر، استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی با قابلیت‌های متن‌باز یا دارای وزن‌های قابل‌دسترسی، امکان بهره‌برداری از این تکنولوژی را برای طیف گسترده‌تری از افراد فراهم کرده است. بنابراین، تهدید سایبری دیگر صرفا به گروه‌های حرفه‌ای و سازمان‌یافته محدود نیست.
واکنش شرکت‌ها
افزایش حملات سایبری باعث شده شرکت‌های بزرگ، امنیت دیجیتال را از یک موضوع فنی و محدود به واحد تکنولوژی اطلاعات، به یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت ارشد تبدیل کنند. به‌عنوان مثال، شرکت Booking.com از صدها مهندس، برای توسعه سامانه‌های دفاعی مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده کرده است. هدف این است که تهدیدها سریع‌تر شناسایی شوند و پیش از آنکه هکرها فرصت بهره‌برداری از آسیب‌پذیری‌ها را پیدا کنند، اقدامات حفاظتی انجام شود.
شرکت گلدمن ساکس نیز سهم بیشتری از بودجه هوش مصنوعی خود را به امنیت سایبری اختصاص داده است. در برخی موسسات بزرگ، طبق برآورد مشاوران گروه مشاوره بوستون، تا یک‌پنجم منابع تکنولوژی اطلاعات، به شناسایی و برطرف کردن آسیب‌پذیری‌های امنیتی اختصاص یافته است.
شرکت‌هایی مانند آمازون و کلادفلر نیز در واکنش به آسیب‌پذیری PHP، ابزارهای حفاظتی و دیواره‌های آتش جدیدی را برای محافظت از مشتریان خود به کار گرفتند. در واقع، شرکت‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که روش‌های سنتی دفاع سایبری دیگر به‌تنهایی پاسخگوی سرعت و پیچیدگی حملات جدید نیستند.
به هر حال، هوش مصنوعی یک ابزار یک‌طرفه نیست. همین تکنولوژی که می‌تواند به هکرها در کشف نقاط ضعف کمک کند، در اختیار متخصصان امنیت سایبری نیز قرار دارد. شرکت‌های امنیتی می‌توانند از هوش مصنوعی برای بررسی مداوم شبکه‌ها، شناسایی رفتارهای مشکوک، کشف آسیب‌پذیری‌ها و نصب خودکار اصلاحیه‌های امنیتی استفاده کنند.
برای مثال، شرکت آلمانی Ionos که خدمات میزبانی وب به حدود هفت‌میلیون مشتری ارائه می‌دهد، سامانه‌های نظارتی مبتنی بر هوش مصنوعی را برای شناسایی تهدیدها به کار گرفته است. این شرکت همچنین از ابزارهای هوشمند برای نصب اصلاحیه‌های امنیتی در تمام ساعات شبانه‌روز استفاده می‌کند. شرکت زیمنس نیز در حال آزمایش مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی برای تقویت امنیت سایبری است و بندر روتردام در هلند روی توسعه یک سپر دفاعی سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی کار می‌کند.
بنابراین، رقابت جدید میان هکرها و شرکت‌ها در واقع رقابتی بر سر استفاده موثرتر از هوش مصنوعی است؛ رقابتی که هر دو طرف تلاش می‌کنند با سرعت بیشتری از طرف مقابل پیشی بگیرند.
البته همه شرکت‌ها توانایی مالی و فنی یکسانی برای مقابله با تهدیدهای سایبری ندارند. شرکت‌های بزرگ معمولا بودجه، نیروی متخصص و زیرساخت لازم برای استفاده از ابزارهای پیشرفته امنیتی را در اختیار دارند. اما کسب‌وکارهای کوچک‌تر ممکن است از چنین امکاناتی محروم باشند. این مساله بسیار مهم است، چون هکرها می‌توانند از ضعف امنیتی یک شرکت کوچک برای نفوذ به شرکت‌های بزرگ‌تر یا زنجیره تامین آنها استفاده کنند.
امنیت سایبری یکی از مهم‌ترین الزامات فعالیت اقتصادی آینده است. در این میان، هوش مصنوعی قواعد بازی امنیت سایبری را تغییر داده و از این پس، شرکت‌هایی که نتوانند با سرعت ماشین‌ها از زیرساخت‌ها و اطلاعات خود محافظت کنند، با ریسک جدی برای بقای کسب‌وکارشان مواجه خواهند شد.
