بازار، صلح امضانشده را قیمت‌گذاری کرد
دنیای اقتصاد: نفت پیش از آنکه دیپلماسی به نتیجه برسد، به استقبال صلح رفته است. بهای نفت برنت دوشنبه ۱۸آبان با ۱.۶۵دلار کاهش، حدود ۱.۷درصد، به نزدیکی ۹۷دلار در هر بشکه رسید و شاخص وست‌تگزاس نیز حدود یک درصد افت و در محدوده ۹۰دلار ایستاد. این ادامه ریزشی است که هفته گذشته یکی از سنگین‌ترین افت‌های بازار نفت از آغاز همه‌گیری کووید را رقم زد.
محرک تازه، سخنان دونالد ترامپ بود. او گفت تا زمانی که مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران و بازگشایی تنگه هرمز پیشرفت داشته باشد، آغاز حمله‌ای تازه «بسیار بعید» است. اما نکته مهم اینجاست: قیمت نفت نه در واکنش به یک توافق امضاشده، بلکه بر پایه انتظار وقوع آن پایین آمده است. سوگاندا ساچدوا، تحلیلگر موسسه اس‌اس‌ولث‌استریت، می‌گوید بازار اکنون سناریویی «نسبتا خوش‌بینانه» از کاهش تنش را قیمت‌گذاری می‌کند؛ درحالی‌که توافقی جامع میان تهران و واشنگتن هنوز وجود ندارد. حتی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مطالبات ایران را تاکنون «غیرقابل‌قبول» خوانده است.
به بیان دیگر، بازار بخشی از حق‌بیمه جنگ را حذف کرده، پیش از آنکه سیاستمداران بر سر پایان آن به توافق برسند. این تغییر لحن برای ترامپ اهمیت سیاسی نیز دارد. او پذیرفته جنگ و افزایش قیمت سوخت در شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای بی‌تاثیر نبوده است. برای دولتی که هزینه جنگ را در صندوق رأی دیده، ادامه تنش دیگر فقط یک تصمیم امنیتی نیست؛ هزینه سیاسی مستقیمی نیز دارد. بازار به همین تغییر محاسبه واکنش نشان داده، نه به تحولی قطعی در میدان نبرد. با این حال، خوش‌بینی بازار شکننده است. تیم واترر، تحلیلگر ارشد موسسه کی‌سی‌ام‌ترید، هشدار می‌دهد که لحن ترامپ محتاطانه‌تر شده، اما هنوز روشن نیست این تغییر پایدار باشد. ایران نیز اعلام کرده در صورت هدف قرار گرفتن، به مواضع آمریکا و اسرائیل حمله خواهد کرد. در عین حال، افت قیمت تنها محصول سیاست نیست. بنیان‌های بازار نیز به سمت مازاد حرکت می‌کنند.
بانک جی‌پی‌مورگان برآورد کرده که با بازگشت بخشی از جریان نفت خاورمیانه، رشد تولید در دیگر کشورها و ضعف تقاضا، عرضه از مصرف پیشی گرفته است؛ مازادی معادل ۱.۱میلیون بشکه در روز در سپتامبر و ۱.۴میلیون بشکه در اکتبر. بنابراین حتی بدون توافق سیاسی، فشار نزولی بر قیمت‌ها وجود دارد. اما ریسک جنگ هنوز از بازار حذف نشده است. حملات به کشتی‌ها در اطراف هرمز ادامه دارد و آسیب به دفاتر آرامکو در ریاض و حمله پهپادی به پالایشگاه‌های روسیه یادآور این واقعیت است که زیرساخت انرژی همچنان در تیررس جنگ قرار دارد. حق‌بیمه ریسک کوچک شده، اما ناپدید نشده است. بازار اکنون میان دو نیروی متضاد گرفتار است: مازاد عرضه که قیمت را پایین می‌کشد و جنگی که اجازه سقوط آزاد نمی‌دهد. اگر مذاکرات پیش برود و تردد در هرمز به‌طور پایدار عادی شود، برنت می‌تواند به زیر ۹۳دلار سقوط کند، کما اینکه تا زمان ارسال این گزارش به نزدیکی ۹۳ دلار رسیده‌بود. اما اگر گفت‌وگوها بر سر مطالبات طرفین متوقف شود یا حملات شدت گیرد، بخشی از ریزش اخیر به‌سرعت قابل بازگشت است.
