پیشبینی کاهش قیمت نقره تا ۲۰۲۸
دنیای اقتصاد،سارا محسنی: بازار فلزات گرانبها پس از ثبت رشدهای کمسابقه در سال ۲۰۲۶، در آستانه ورود به دورهای از تعدیل قیمتها قرار گرفته است. بانک جهانی در تازهترین گزارش خود از چشمانداز بازار کالاها پیشبینی کرده است که میانگین قیمت طلا و نقره طی دو سال آینده کاهش یابد. با این حال، هر دو فلز همچنان در سطوحی بالاتر از میانگینهای تاریخی معامله خواهند شد. در این میان، نقره به دلیل وابستگی بیشتر به تقاضای صنعتی و احتمال جایگزینی آن در برخی کاربردها، با فشار نزولی بیشتری نسبت به طلا مواجه است؛ درحالیکه تقاضای سرمایهگذاری و خرید بانکهای مرکزی همچنان از چشمانداز طلا حمایت میکند.
براساس گزارش ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ بانک جهانی با عنوان چشمانداز بازارهای کالا، چشمانداز نقره نزولیتر از طلا ارزیابی شده است. بانک جهانی پیشبینی میکند میانگین قیمت هر اونس نقره در سال ۲۰۲۶ با رشد نزدیک به ۷۶درصدی به ۷۰ دلار برسد، اما پس از این جهش، مسیر اصلاحی را دنبال کند. بر این اساس، قیمت نقره در سال ۲۰۲۷ بیش از ۱۱درصد کاهش مییابد و به ۶۲ دلار میرسد. برای سال ۲۰۲۸ نیز، افت ۶.۵درصدی و رسیدن میانگین قیمت به ۵۸ دلار پیشبینی شده است. در واقع با وجود اینکه هر دو فلز بخشی از رشد خود را در سالهای آینده پس میدهند، اما برآوردهای بانک جهانی نشان میدهد قیمت آنها همچنان بهمراتب بالاتر از میانگینهای تاریخی باقی خواهد ماند. این بانک همچنین پیشبینی کرده است شاخص کلی قیمت فلزات گرانبها در سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۴۰درصد افزایش یابد و سپس در سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ بهترتیب ۸.۳ و ۶درصد کاهش پیدا کند.
چرا نقره بیشتر از طلا در معرض اصلاح قیمت قرار دارد؟
تفاوت اصلی در چشمانداز طلا و نقره به ساختار تقاضای آنها بازمیگردد. طلا تا حد زیادی از تقاضای سرمایهگذاری، خرید بانکهای مرکزی و نقش دارایی امن در دورههای بیثباتی اقتصادی و سیاسی تاثیر میپذیرد. در مقابل، بخش قابل توجهی از تقاضای نقره به فعالیتهای صنعتی وابسته است و همین موضوع، این فلز را در برابر تغییرات فناوری، هزینه تولید و شرایط اقتصادی حساستر میکند. براساس گزارش بانک جهانی، فشارها در بازار نقره بیشتر از سمت تقاضای صنعتی ناشی میشود. بانک جهانی گزارش داده است که قیمت این فلز در سهماه سوم سال ۲۰۲۶، در مقایسه با سهماه دوم، ۱۴درصد کاهش یافته است. این افت علاوه بر تاثیر نرخهای بهره بالاتر و تقویت دلار، از کاهش فشردگی بازار فیزیکی و کمتر شدن محدودیت دسترسی به فلز نیز تاثیر پذیرفته است. بانک جهانی به این موضوع پرداخته که یکی از مهمترین عوامل فشار بر تقاضای آینده نقره، صنعت انرژی خورشیدی است. با افزایش قیمت این فلز، تولیدکنندگان پنلهای خورشیدی به دنبال کاهش میزان مصرف نقره، افزایش بهرهوری و استفاده از فلزکاری مبتنی بر مس در سلولهای فتوولتائیک (سلولهای خورشیدی) هستند. به بیان دیگر، بالا ماندن قیمت نقره میتواند انگیزه اقتصادی برای جایگزینی آن با مواد ارزانتر را تقویت کند. همزمان، افزایش قیمتها احتمالا مصرف نقره در تولید جواهرات و ظروف نقره را نیز محدود میکند. با این حال، تقاضا از سوی بخشهای الکترونیک، مراکز داده، صنعت خودرو و زیرساختهای برق همچنان میتواند بخشی از این کاهش را جبران کند؛ بهویژه آنکه توسعه فناوریهای مرتبط با هوش مصنوعی و گسترش زیرساختهای برق به مصرف فلزات رسانا از جمله نقره نیاز دارد.
افزایش بازیافت و کاهش فشردگی بازار نقره
در سمت عرضه، بانک جهانی انتظار دارد تولید معادن نقره تنها افزایش محدودی داشته باشد؛ بنابراین، بخش بازیافت نقش پررنگتری در تامین بازار ایفا خواهد کرد. قیمتهای بالا، انگیزه مصرفکنندگان و تولیدکنندگان را برای بازیابی و استفاده مجدد از این فلز افزایش میدهد و ترکیب افزایش تدریجی عرضه از محل بازیافت و کاهش تقاضا در برخی بخشهای صنعتی و مصرفی میتواند بهمرور فشردگی بازار نقره را کاهش دهد. برآورد بانک جهانی این است که این روند طی سالهای ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ ادامه پیدا کند و فشار ناشی از کمبود عرضه نسبت به تقاضا کاهش یابد. اهمیت این موضوع را میتوان در تحولات بازار نقره طی سال ۲۰۲۵ مشاهده کرد. براساس گزارش بررسی جهانی نقره در سال ۲۰۲۶ که توسط موسسه نقره در آوریل منتشر شد، سال ۲۰۲۵ پنجمین سال متوالی کسری عرضه نقره بود. این کسری در شرایطی به ۴۰.۳میلیون اونس (معادل حدود ۱۲۵۲ تن) رسید که عرضه کل بازار ۷درصد افزایش و تقاضای جهانی ۲درصد کاهش یافته بود. در همان سال، کاهش موجودیها و خروج بخشی از فلز از بازار لندن یا قفل شدن آن در قالب محصولات قابل معامله در بورس، نقدشوندگی بازار فیزیکی را محدود کرد و به افزایش شدید نرخهای اجاره و قیمتها منجر شد. قیمت نقره که سال ۲۰۲۵ را در محدودهای کمتر از ۲۹ دلار آغاز کرده بود، در دسامبر به اوج ۸۴ دلار رسید. میانگین قیمت سالانه نیز با رشد ۴۲درصدی نسبت به سال قبل به بیش از ۴۰ دلار در هر اونس افزایش یافت.
ریسکهای پیشروی چشمانداز فلزات گرانبها
با وجود پیشبینی کاهش قیمتها، بانک جهانی تاکید کرده است که ریسکهای پیشروی بازار فلزات گرانبها همچنان تا حد زیادی متعادل هستند و عدم قطعیت در سطح بالایی قرار دارد. تشدید تنشهای ژئوپلیتیک، بهویژه گسترش درگیریها در خاورمیانه یا شکلگیری کانونهای جدید بحران، میتواند تقاضا برای داراییهای امن را افزایش دهد و قیمت طلا و نقره را بالاتر از پیشبینیهای فعلی ببرد. افزایش نوسانات بازارهای مالی و تمایل سرمایهگذاران به متنوعسازی سبد داراییها نیز از دیگر عواملی است که میتواند تقاضای فلزات گرانبها را تقویت کند. در سمت مقابل، سیاست پولی انقباضیتر از انتظار، افزایش نرخ بهره و تقویت دلار آمریکا از مهمترین ریسکهای نزولی برای طلا و نقره به شمار میروند. رشد ضعیفتر اقتصاد جهانی نیز میتواند از مسیر کاهش تقاضای صنعتی، فشار بیشتری بر نقره وارد کند. علاوه بر این، تشدید شناسایی سود و کاهش سریع موقعیتهای اهرمی سرمایهگذاران ممکن است نوسانات نزولی بازار را افزایش دهد.