سومین هفته نزولی شاخص کل

شاخص کل بورس تهران در هفته گذشته برای سومین هفته متوالی با افت همراه شد و با کاهش ۰.۷ درصدی، در سطح ۷‌میلیون و ۹۱۲ هزار واحد به کار خود پایان داد. تداوم بازدهی منفی این نماگر در مقیاس هفتگی، نشان می‌دهد که بازار سهام همچنان در عبور از فشار عرضه و بازگشت به مسیر صعودی با دشواری مواجه است. با این حال، نکته قابل‌توجه در بررسی عملکرد هفتگی شاخص کل، کاهش تدریجی شدت افت آن در سه هفته اخیر است. در هفته منتهی به ۲۹ مهر، نماگر اصلی بازار سهام افت ۳ درصدی را تجربه کرد. این میزان کاهش در هفته منتهی به ۶ آبان به ۲.۵ درصد رسید و در هفته گذشته نیز افت شاخص کل به ۰.۷ درصد محدود شد. 

به این ترتیب، اگرچه روند هفتگی شاخص کل همچنان نزولی است، اما دامنه عقب‌نشینی این نماگر در مقایسه با دو هفته قبل کاهش محسوسی داشته است. کاهش شدت افت شاخص کل را می‌توان نشانه‌ای از تعدیل فشار فروش در بازار دانست؛ هرچند برای نتیجه‌گیری درباره پایان روند اصلاحی، صرفا اتکا به این متغیر کافی نیست. در واقع، کاهش شتاب افت قیمت‌ها می‌تواند بیانگر آن باشد که بخشی از عرضه‌های شکل‌گرفته در هفته‌های قبل تخلیه شده است، اما تداوم این وضعیت به رفتار معامله‌گران در روزهای آینده و توانایی بازار برای حفظ تقاضا وابسته خواهد بود. از سوی دیگر، قرار گرفتن شاخص کل در محدوده ۷‌میلیون و ۹۱۲ هزار واحدی، در شرایطی رقم خورده که بازدهی این نماگر از ابتدای سال همچنان در سطح قابل‌توجه ۱۱۳ درصد قرار دارد. بنابراین، با وجود سه هفته افت متوالی، عملکرد شاخص کل از ابتدای سال همچنان مثبت است و بازار سهام بخش قابل‌توجهی از بازدهی خود در سال جاری را حفظ کرده است.

 اقبال بیشتر به سهام کوچک و متوسط

در شرایطی که شاخص کل بورس در هفته گذشته بازدهی منفی را تجربه کرد، شاخص هموزن مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و با رشد ۰.۸۶ درصدی همراه شد. شاخص کل فرابورس نیز۰.۹۵ درصد افزایش یافت. این واگرایی میان عملکرد شاخص کل و شاخص هموزن، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات هفته گذشته بود؛ چراکه نشان می‌دهد فشار عرضه در نمادهای بزرگ و اثرگذار بر شاخص کل، در مقایسه با سهام کوچک و متوسط شدت بیشتری داشته است. شاخص کل به دلیل وزن و ارزش بازار شرکت‌ها، از تغییرات قیمت سهام شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز تاثیر بیشتری می‌پذیرد. در مقابل، شاخص هموزن تصویری فراگیرتر از وضعیت عمومی نمادهای بازار ارائه می‌کند و تغییرات قیمت سهام شرکت‌ها را با وزن یکسان‌تری در محاسبات خود لحاظ می‌کند. از این منظر، مثبت شدن شاخص هموزن در هفته‌ای که شاخص کل با افت همراه بوده، بیانگر آن است که وضعیت معاملات در بخش قابل‌توجهی از نمادهای کوچک و متوسط مساعدتر از شرکت‌های بزرگ بوده است. این اتفاق را می‌توان نشانه‌ای از جابه‌جایی نسبی تقاضا در میان گروه‌های مختلف بازار دانست. در واقع، در هفته گذشته برخلاف تصویری که افت شاخص کل از وضعیت بورس ارائه می‌کرد، بخشی از سهام بازار توانستند عملکرد مثبتی داشته باشند و از افت عمومی قیمت‌ها فاصله بگیرند. البته رشد شاخص هموزن به‌تنهایی به معنای بازگشت فراگیر رونق به بازار نیست، اما می‌تواند نشان‌دهنده کاهش فشار فروش در بخش کوچک و متوسط بازار باشد. همچنین بررسی بازدهی از ابتدای سال نشان می‌دهد که شاخص هموزن با ثبت رشد ۱۳۴ درصدی، همچنان عملکرد بهتری از شاخص کل با بازدهی ۱۱۳ درصدی داشته است. این اختلاف ۲۱ واحد درصد نشان می‌دهد که در مجموع سال جاری، سهام کوچک و متوسط بازار بازدهی بیشتری را برای سهامداران به همراه داشته‌اند.

خروج پول حقیقی‌ها

یکی دیگر از متغیرهای مهم معاملات بورس تهران در هفته گذشته، وضعیت جریان پول سرمایه‌گذاران حقیقی بود. بر اساس آمار معاملات، در مجموع هفته حدود ۶ هزار و ۸۰۰‌میلیارد تومان پول توسط حقیقی‌ها از بازار سهام خارج شد. این رقم نشان می‌دهد که با وجود کاهش شدت افت شاخص کل و عملکرد مثبت شاخص هموزن، همچنان احتیاط در رفتار سرمایه‌گذاران حقیقی بر جریان معاملات سایه انداخته است. خروج پول حقیقی‌ها در مقیاس هفتگی می‌تواند از تداوم تردید معامله‌گران نسبت به چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار حکایت داشته باشد؛ به‌ ویژه آنکه در سه روز ابتدایی هفته، خالص جریان پول حقیقی‌ها منفی بود و سرمایه‌گذاران حقیقی در مجموع این سه روز در موقعیت خروج پول از بازار قرار گرفتند. با این حال، روند معاملات در دو روز پایانی هفته تغییر کرد و بازار با ورود پول حقیقی‌ها همراه شد. این تغییر رفتار در جریان پول، با روند حرکتی شاخص کل نیز همخوانی داشت. به ‌طوری‌ که شاخص کل در سه روز ابتدایی هفته با افت همراه شد، اما در دو روز پایانی توانست مسیر صعودی را تجربه کند. همزمانی بازگشت شاخص کل و مثبت شدن جریان پول حقیقی‌ها در پایان هفته، نشان می‌دهد که در دو روز پایانی هفته، بخشی از تقاضا به بازار بازگشته است.