رونمایی از پنج اصل راهبردی ایران

با فرا رسیدن شب، دامنه این وقایع به غرب استان هرمزگان نیز کشیده شد و خبرگزاری فارس حدود ساعت یک بامداد سه‌شنبه از شنیده شدن صدای چند انفجار دیگر در بندر لنگه و از سمت دریا خبر داد. این وضعیت مبهم سرانجام با انتشار اطلاعیه‌های رسمی از سوی نیروهای مسلح، تایید این حمله از سوی کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، و گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی وارد فاز جدیدی از تحلیل‌ها شد. درحالی‌که سکوت خبری بر جزیره حاکم بود، روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با صدور بیانیه‌ای که در سایت سپاه‌نیوز منعکس شد، بخشی از واقعیت‌های میدانی را تشریح کرد.

بر اساس این گزارش، از ساعات ابتدایی بامداد، سه فروند نفتکش متخلف که در مسیرهای غیرمجاز تنگه هرمز در حال تردد بودند، دچار انفجار و آتش‌سوزی شدید شدند. نیروی دریایی سپاه علت این حوادث را خاموش کردن سامانه‌های ناوبری و شناسایی توسط این شناورها و برخورد آنها با مین‌های دریایی در حین عبور از مسیرهای ممنوعه اعلام کرد. در این اطلاعیه تاکید شده است که صیادان در بخش شرقی تنگه هرمز به‌دلیل شدت آتش‌سوزی این نفتکش‌ها، شبی روشن را تجربه کرده‌اند. نیروی دریایی سپاه با هشدار به تمام شناورهای عبوری اعلام کرد که مقررات ایرانی تنگه هرمز بارها از طریق ایستگاه‌های رادیویی ابلاغ شده و سرپیچی از این قوانین یا همراهی با ارتش آمریکا برای عبور از مسیرهای غیرمجاز، چنین عواقبی در پی خواهد داشت.

 روایت رسانه‌های غربی

در جبهه مقابل، روایت متفاوتی از سوی رسانه‌های غربی منتشر شد. به گزارش فارس، روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی مدعی شد که ارتش آمریکا روز دوشنبه به جزیره قشم حمله کرده است. این روزنامه به نقل از مقامات آمریکایی نوشت که این اقدام بخشی از یک سلسله حملات محدود و مخفیانه واشنگتن علیه ایران در هفته‌های اخیر بوده است. به گزارش وال‌استریت ژورنال، مقامات آمریکایی در گفت‌وگو با این روزنامه مدعی شدند که در یکی از حوادث، سپاه پاسداران یک موشک زمین‌به‌هوا به سمت یک جنگنده آمریکایی شلیک کرده و آن جنگنده در مقام دفاع از خود پاسخ داده است. همچنین ادعا شده که نیروهای آمریکایی یک موشک شلیک‌شده از قشم را که کشتی‌های تجاری را هدف قرار داده بود، رهگیری کرده‌اند. وال‌استریت ژورنال اشاره کرد که واشنگتن به‌دلیل ملاحظات سیاسی و نزدیکی به انتخابات میان‌دوره‌ای، این کارزار نظامی را در سکوت خبری پیش می‌برد تا از القای تصور جنگ تمام‌عیار پرهیز کند. به گزارش انتخاب، خبرنگار فاکس‌نیوز هم در خبری حمله به قشم را در واکنش به شلیک ایران به سوی یک هواپیمای آمریکایی در روز دوشنبه اعلام و تاکید کرد: این موضوع به معنای آغاز دور جدید و گسترده‌تر حملات آمریکا نیست.

 دکترین جدید دفاعی

همزمان با این تحولات میدانی، سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، در پیامی به مناسبت ۱۳آبان، ابعاد تازه‌ای از راهبرد دفاعی ایران را تبیین کرد. به گزارش «ایرنا» سرلشکر عبداللهی در این پیام به تغییر هندسه قدرت جهانی اشاره کرد و گفت که دکترین نظامی ایران از «پدافند» به «ابتکار آفندی» و از «مدیریت بحران» به «نظم‌سازی» تغییر یافته است. سرلشکر عبداللهی در این پیام، نقشه راه ایران برای دستیابی به امنیت پایدار را بر پنج محور اساسی استوار دانست که به‌عنوان مطالبات قطعی ایران مطرح شده است. محور اول بر پایان جنگ در همه جبهه‌ها، به‌ویژه در لبنان و غزه تاکید دارد، با این تصریح که مذاکره همزمان با تهدید، مصداق تحمیل است. محور دوم، رفع کامل تحریم‌ها و آزادسازی تمامی اموال مسدودشده ملت ایران را هدف قرار داده است. در محور سوم، موضوع پرداخت غرامت جنگ‌های تحمیلی مطرح و تاکید شده است که ملت ایران در این عرصه طلبکار است، نه بدهکار. محور چهارم به‌رسمیت شناختن حاکمیت ایران بر تنگه هرمز و جایگزینی «سازوکار هرمز» به جای چتر امنیتی فرسوده آمریکا را دربرمی‌گیرد. در نهایت، محور پنجم بر تضمین عدم تجاوز مجدد و شکل‌گیری ترتیبات امنیتی درون‌زا در منطقه غرب آسیا تاکید می‌کند. این اصول نشان‌دهنده رویکرد جدید تهران در مواجهه با بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی است. به گزارش «ایسنا» او همچنین تاکید کرد که دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن در تیررس ماست.

 آمادگی کامل برای مقابله با هرگونه تهدید

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، نیز دیروز در نطق پیش از دستور خود در مجلس، با بیان اینکه ملت ایران در برابر تهدیدها و اقدامات نظامی دشمن تسلیم نخواهد شد، گفت: دشمنان کور خوانده‌اند؛ ایران تسلیم نمی‌شود و این خواب و خیال دشمن مربوط به دوران حکومت‌های سرسپرده و وابسته گذشته است. به گزارش «ایسنا» رئیس مجلس با تاکید بر آمادگی کامل نیروهای نظامی کشور برای مقابله با هرگونه تهدید احتمالی گفت: پاسخ نظامی و راهبردی جمهوری اسلامی ایران به هرگونه خطای محاسباتی دشمن پیش‌بینی‌ناپذیر خواهد بود و بدون رعایت محدودیت‌های جغرافیایی، محاسبات غلط آنان و دارایی‌های مادی و غیرمادی‌شان را در هم خواهیم پیچید. قالیباف با بیان اینکه پاسخ نظامی و راهبردی ما به هرگونه خطای محاسباتی دشمن پیش‌بینی‌ناپذیر خواهد بود، افزود: جمهوری اسلامی ایران همان‌گونه که با انگشت روی ماشه برای نبرد آماده است، پاسخ مقتدرانه و عقلانی به طرف آمریکایی داده و اکنون توپ در زمین آمریکاست تا از وقوع جنگ جلوگیری کند. ما در عرصه میدانی و نظامی در بالاترین سطح آمادگی دفاعی قرار داریم و اگر واشنگتن بار دیگر دچار خطای راهبردی شود، باید بداند که این‌بار با میدان جدیدی از جنگ مواجه خواهد شد و درمانده‌تر از امروز به دنبال راه فرار خواهد بود. وی با خطاب قرار دادن کشورهای منطقه تصریح کرد: کشورهای منطقه باید بدانند که ایران برای دفاع از خود آمادگی کامل دارد و در صورت هرگونه اقدام اشتباه دشمن، پاسخ مقتدرانه‌ای خواهد داد.

دیپلماسی در سایه باروت

در بخش دیپلماتیک نیز، مقامات وزارت امور خارجه ایران بر مواضع اصولی خود پافشاری کردند. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، بنا به روایت «ایسنا» به تشریح آخرین وضعیت تبادل پیام‌ها پرداخته است. وی با اشاره به درگیری‌های شب گذشته در قشم تاکید کرد: «ما همچنان در وضعیت جنگی به سر می‌بریم و از نظر جمهوری اسلامی ایران، تجاوز علیه کشورمان نیز پایان نیافته است.» معاون وزیر خارجه با تبیین یک نکته حقوقی افزود: «جمهوری اسلامی ایران تا زمانی که تجاوز نظامی به‌صورت کامل و دائمی خاتمه پیدا نکند، از حق دفاع مشروع برخوردار است.» غریب‌آبادی در ادامه سخنان خود تصریح کرد که هرگونه اقدام دفاعی ایران در برابر جنگ تهاجمی، به معنای آغازگری جنگ نیست، بلکه پاسخی قانونی به تجاوزات است.

 وضعیت در منطقه خلیج‌فارس همچنان میان بیم و امید در نوسان است؛ درحالی‌که دونالد ترامپ در آخرین اظهارات خود پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، احتمال حمله به ایران را رد کرده و از کاهش قیمت نفت به عنوان نشانه‌ای از دوری از جنگ یاد کرده است، اما تحرکات میدانی سنتکام و انتقال سامانه‌های دفاع موشکی جدید به منطقه، نشان‌دهنده تداوم آمادگی‌های نظامی است. ایران نیز با تکیه بر دکترین «ابتکار آفندی» و تاکید بر پنج محور راهبردی خود، نشان داده است که هرگونه ثبات در تنگه هرمز و منطقه، مستلزم پذیرش واقعیت‌های جدید قدرت و احترام به حاکمیت ملی و حقوق قانونی ملت ایران است. آنچه در قشم و آب‌های هرمز گذشت، تنها برشی از یک نبرد ترکیبی است که سرنوشت آن بیش از هر چیز به اراده سیاسی در واشنگتن و پذیرش شروط منطقی تهران بستگی دارد.