تئاتر یک ضرورت است
نمایش «سلطان مار» به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی امیر سفیری این روزها در تالار حافظ روی صحنه است. فرشته ارسطویی، مریم افشار، آرش باقری، ملیکا بذال طبع، ثمین بزرگمند، شقایق بهرامی و عرفان حسین زاده گروه بازیگران این نمایش را تشکیل می‌دهند. امیر سفیری درباره داستان این نمایش گفت: این نمایش برگرفته از افسانه‌ای کهن است که بهرام بیضایی بر اساس آن نمایشنامه خود را نوشته است. در این داستان، پادشاهی صاحب فرزندی می‌شود که انسان نیست و مار است. در ادامه، اتفاقاتی رخ می‌دهد که مخاطب را با سرنوشت این شخصیت و شرایطی که او را به موقعیت خود رسانده است، مواجه می‌کند.
این کارگردان درباره ویژگی‌های اجرایی نمایش «سلطان مار» گفت: یکی از دلایل انتخاب این نمایشنامه، ظرفیت آن برای خلق فضاهای بصری و ذهنی بود. عناصری مانند خواب و سایه‌بازی امکان شکل‌دادن به جهان اجرایی مورد نظر من را فراهم می‌کردند. نمایشنامه بیضایی با وجود ریشه‌داشتن در یک افسانه کهن، متنی مدرن است و ظرفیت ارتباط با جهان امروز را دارد؛ بنابراین برای امروزی‌کردن آن لزوما نیازی به تغییرات بنیادین در متن نیست. تلاش کردم با استفاده از بازیگری فیزیکال، سایه‌بازی، ویدئو و انیمیشن، فضای اجرایی مورد نظرم را شکل دهم و ظرفیت‌های متن را با زبان اجرایی خودم به صحنه منتقل کنم. سفیری در ادامه، درباره دشواری‌های تولید تئاتر در شرایط این روزهای جامعه توضیح داد: اگر اثر نمایشی تولید نکنیم، فیلم نسازیم و آثار فرهنگی منتشر نکنیم، چه کاری می‌توانیم انجام دهیم؟ هر حرفه‌ای وظیفه مشخصی دارد و ما نیز باید کاری را که در آن تخصص داریم، انجام دهیم. بخشی از زندگی ما از این راه می‌گذرد، اما مساله فقط تامین معاش نیست و مسوولیتی فرهنگی نیز بر دوش خود احساس می‌کنیم.
این کارگردان با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید آثار نمایشی گفت: تولید تئاتر، به‌ویژه در شرایط فعلی، هزینه سنگینی دارد؛ به‌طوری که گاهی با هزینه تولید یک نمایش می‌توان فیلم کوتاه ساخت. با این حال، همچنان تئاتر کار می‌کنم؛ زیرا از نگاه من، تئاتر یک ضرورت است و باید به فعالیت در این حوزه ادامه داد.
سفیری در ادامه درباره وضعیت تئاتر و رابطه آثار نمایشی با مخاطبان گفت: تئاتر کمدی باید وجود داشته باشد، آثار جدی و روشنفکرانه نیز جایگاه خود را دارند و پرفورمنس هم می‌تواند بخشی از فضای هنری ما باشد. مساله این است که هرکدام از این گونه‌ها باید در جایگاه مناسب خود قرار بگیرند و تنوع تئاتر نباید به معنای نادیده‌گرفتن کیفیت آثار باشد. او گفت: به نظر من، مخاطب امروز تا حدی به تماشای آثار ساده‌تر عادت کرده است؛ البته این موضوع را باید در کنار کیفیت خوراک فرهنگی‌ای بررسی کرد که در اختیار او قرار می‌دهیم. اگر می‌خواهیم تماشاگر زمان بیشتری را در سالن بگذراند، باید اثری ارائه کنیم که ارزش این زمان را داشته باشد. کارگردان «سلطان مار» با تاکید بر اهمیت اندیشه در تئاتر افزود: مساله این نیست که حتما هر نمایشی سه ساعت باشد؛ مهم این است که اثر نمایشی حرفی برای گفتن داشته باشد. تماشاگر می‌تواند با دیدن یک نمایش کمدی بخندد و لذت ببرد، اما در کنار سرگرمی باید به اندیشه نیز توجه کنیم. مهم است که مخاطب پس از خروج از سالن درباره آنچه دیده است، فکر کند و از خود بپرسد نمایش چه می‌خواست بگوید. او گفت: اگر بتوانیم حتی بر یک نفر تاثیر بگذاریم، کار خود را به نتیجه رسانده‌ایم. به همین دلیل، نباید تنها به میزان استقبال از نمایش‌های کمدی یا آثاری که با حضور چهره‌های شناخته‌شده روی صحنه می‌روند توجه کنیم. اندیشه در تئاتر اهمیت زیادی دارد و ما باید خوراک فرهنگی و فکری مناسبی به مخاطب ارائه دهیم.
