رونق ریالی کاغذی‌ها در سایه افت تناژ
دنیای اقتصاد : صنعت کاغذ و چاپ بورس تهران در نیمه نخست امسال، در شرایطی به رشد قابل‌توجه درآمد و بهبود حاشیه سود رسید که تولید و فروش آن همچنان در مسیر نزولی قرار داشت. درآمد صنعت با رشد ۱۰۹درصدی به نزدیک ۸هزار میلیارد تومان رسید، اما تولید ۱۲درصد و فروش ۱۱درصد کاهش یافت. افزایش نرخ فروش محصولات، شکاف میان عملکرد مقداری و ریالی شرکت‌ها را عمیق‌تر کرد و درآمد نیمسال را به ۸۸درصد درآمد کل سال گذشته رساند. با این حال، بررسی عملکرد شرکت‌ها نشان می‌دهد که این رونق در همه بنگاه‌ها به یک اندازه به بهبود سودآوری منجر نشده است.
تولید؛ همچنان در سراشیبی
تولید صنعت کاغذ و چاپ در شش ماه نخست ۱۴۰۵ به ۵۷هزار و ۸۶۵تن رسید و نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۲درصد کاهش یافت. البته شدت افت تولید در تابستان کمتر از بهار بود. تولید در بهار ۱۹درصد و در تابستان ۶درصد پایین آمد که از تعدیل روند نزولی در فصل دوم حکایت دارد.
فروردین ضعیف‌ترین ماه تولید صنعت بود و مقدار تولید در این ماه با افت ۳۹درصدی به حدود ۵هزار تن رسید. در خرداد، تولید با رشد ۷درصدی از ۱۱هزار تن عبور کرد و مرداد نیز با تولید ۱۲هزار و ۴۲۰تن، بیشترین مقدار ماهانه را در نیمه نخست ثبت کرد. با وجود این، بهبود مقطعی تولید نتوانست افت ماه‌های دیگر را جبران کند.
در میان شرکت‌ها، «چاپ» با تولید ۲۵هزار و ۷۵۰تن، ۴۵درصد از تولید صنعت را در اختیار داشت، اما مقدار تولید آن ۱۸درصد کاهش یافت. تولید «چکاپا» نیز با افت ۲۶درصدی به ۱۱هزار و ۴۱۸تن رسید. در مقابل، «چکاوه» و «لطیف» به‌ترتیب رشد ۱۳ و ۱۷درصدی تولید را ثبت کردند. البته رشد تولید «لطیف» با توجه به وجود ماه بدون تولید در دوره مقایسه سال قبل، باید با احتیاط ارزیابی شود.
فروش از افت تولید عقب نماند
کاهش تولید به حجم فروش نیز سرایت کرد. شرکت‌های صنعت کاغذ و چاپ در نیمه نخست امسال ۵۶هزار و ۳۵۹ تن محصول فروختند که ۱۱درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بود. فروش در بهار ۱ درصد و در تابستان ۶درصد کاهش یافت. به این ترتیب، همانند تولید، افت فروش نیز در فصل دوم تعدیل شد، اما همچنان در محدوده منفی باقی ماند. «چاپ» و «چکاپا» با افت فروش ۱۷ و ۳۱درصدی، از عوامل اصلی کاهش مقدار فروش گروه بودند. در سوی دیگر، «چکاوه» با فروش ۹هزار و ۶۹۴تن، رشد ۳۲درصدی را تجربه کرد. فروش «لطیف» نیز ۱۸درصد افزایش یافت و به ۵هزار و ۷۸۵تن رسید. «کولان» هم برخلاف روند غالب صنعت، فروش خود را ۱۱درصد بالا برد، درحالی‌که فروش «چکارن» ۱۰درصد کاهش یافت.
درآمد از مسیر نرخ‌ها بالا رفت
افت تولید و فروش مانع از رشد درآمد صنعت نشد. مجموع درآمد فروش شرکت‌های کاغذ و چاپ در شش ماه نخست امسال با افزایش ۱۰۹درصدی به ۷هزار و ۹۳۳میلیارد تومان رسید. این رقم در بهار ۳هزار و ۱۶۲میلیارد تومان و در تابستان ۴هزار و ۷۷۱میلیارد تومان بود. رشد درآمد در این دو فصل به‌ترتیب ۷۶ و ۱۳۹درصد ثبت شد.
فاصله میان رشد درآمد و افت مقدار فروش، نقش افزایش نرخ فروش را در عملکرد ریالی شرکت‌ها برجسته می‌کند. درآمد به ازای هر تن فروش نیز از حدود ۶۰میلیون تومان در دوره مشابه سال قبل به ۱۴۱میلیون تومان رسید و ۱۳۴درصد افزایش یافت.
روند رشد نقطه‌به‌نقطه درآمد نیز از شتاب‌گیری رشد در انتهای نیمه نخست حکایت دارد. درآمد صنعت در فروردین ۴۷۵میلیارد تومان بود و ۲۲درصد رشد کرد. این رقم در اردیبهشت و خرداد به بیش از ۱.۳هزار میلیارد تومان رسید. در شهریور، درآمد با افزایش ۱۷۸درصدی به حدود ۱.۸هزار میلیارد تومان رسید و بالاترین مقدار ماهانه نیمه نخست را ثبت کرد.
این رشد در ادامه روند سال گذشته اتفاق افتاد. صنعت در سال ۱۴۰۴ با وجود کاهش ۱۶درصدی تولید و افت ۲۶درصدی فروش، درآمد خود را ۶۳درصد افزایش داد و به ۹هزار و ۲۰میلیارد تومان رساند. در نتیجه، درآمد شش‌ماه نخست امسال به حدود ۸۸درصد درآمد کل سال گذشته رسیده است، موضوعی که از تداوم رشد ریالی صنعت، هم‌زمان با محدودیت‌های مقداری آن، حکایت دارد.
بزرگان درآمد، برندگان یکسانی نبودند
در میان شرکت‌های گروه، «چاپ» با درآمد ۳هزار و ۷۱میلیاردتومانی، بزرگ‌ترین سهم را در اختیار داشت و حدود ۳۹درصد از درآمد صنعت را تشکیل داد. درآمد این شرکت ۹۸درصد افزایش یافت و مرداد با درآمد ۸۳۹میلیاردتومانی، بیشترین فروش ریالی ماهانه آن را رقم زد.
«چکاپا» با درآمد یک‌هزار و ۳۷۴میلیاردتومانی در جایگاه بعدی قرار گرفت، اما رشد درآمد آن با افت ۳۱درصدی مقدار فروش همراه بود. درآمد «کولان» نیز با افزایش ۱۳۴درصدی به یک‌هزار و ۲۶۹میلیارد تومان رسید. در این شرکت، درآمد شهریور نسبت به ماه مشابه سال قبل ۵۴۱درصد افزایش یافت.
بیشترین رشد درآمد در میان شرکت‌های مورد بررسی به «لطیف» تعلق داشت. درآمد این شرکت ۱۷۰درصد افزایش یافت و به یک‌هزار و ۱۲۱میلیارد تومان رسید، درحالی‌که مقدار فروش آن تنها ۱۸درصد رشد کرده بود. درآمد «چکاوه» نیز ۱۴۹درصد بالا رفت و به ۶۷۷میلیارد تومان رسید. «چکارن» با رشد ۸۸درصدی، درآمدی معادل ۴۲۰میلیارد تومان ثبت کرد. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که افزایش درآمد تنها تابع مقدار تولید و فروش نبوده و تغییر نرخ و ترکیب محصولات نیز در عملکرد ریالی شرکت‌ها نقش داشته است. با این حال، برای سنجش کیفیت رشد درآمد باید روند هزینه‌ها و حاشیه سود نیز در کنار ارقام فروش بررسی شود.
نرخ فروش؛ پیشران اصلی رشد ریالی
نرخ فروش محصولات اصلی شرکت‌های کاغذ و چاپ در شهریور ۱۴۰۵ نسبت به ماه مشابه سال قبل، بین ۹۶ تا ۱۶۰درصد افزایش یافت. این تغییر در کنار افت مقدار فروش، یکی از مهم‌ترین عوامل توضیح‌دهنده رشد درآمد صنعت است.
بیشترین افزایش نرخ در میان محصولات بررسی‌شده به کارتن «چاپ» تعلق داشت. نرخ فروش این محصول با رشد ۱۶۰درصدی به حدود ۱۹۷هزار تومان برای هر کیلوگرم رسید. نرخ تیشوی «لطیف» نیز ۱۲۵درصد افزایش یافت و به حدود ۲۰۹هزار تومان برای هر کیلوگرم رسید. نرخ این محصول در فاصله فروردین تا شهریور نیز ۳۴درصد بالا رفت.
در «چکاوه»، نرخ فلوتینگ ۱۳۰گرمی با رشد ۱۲۰درصدی به حدود ۸۱.۴میلیون تومان برای هر تن رسید. نرخ خمیر ویرجین «چکاپا» نیز نسبت به شهریور سال قبل ۱۰۶درصد افزایش یافت و به حدود ۱۰۲میلیون تومان برای هر تن رسید، هرچند این نرخ در مقایسه با اوج تیرماه کاهش محسوسی داشت. نرخ کارتن و ورق «چکارن» ۹۹درصد و نرخ پد سلولزی «کولان» ۹۶درصد افزایش یافت.
خمیر کاغذ و کاغذ بازیافتی از مواد اولیه مهم این صنعت هستند و نرخ برخی از این نهاده‌ها از شرایط بازار ارز و بازارهای جهانی تاثیر می‌پذیرد.
با این حال، میزان اثرپذیری شرکت‌ها یکسان نیست و ترکیب محصولات، سهم مواد اولیه وارداتی و تغییرات بهای تمام‌شده نیز می‌تواند در تفاوت نرخ فروش و حاشیه سود آنها نقش داشته باشد.
حاشیه سود از کف فاصله گرفت
بهبود درآمد صنعت در نیمه نخست امسال با افزایش حاشیه سود نیز همراه شد. حاشیه سود خالص صنعت که در سال‌های ۱۴۰۲و ۱۴۰۳به‌ترتیب به ۵ و یک‌درصد رسیده بود، در سال ۱۴۰۴ به ۱۰درصد افزایش یافت. این روند در سال جاری ادامه پیدا کرد و حاشیه سود خالص در بهار به ۱۸درصد و در تابستان به ۲۶درصد رسید.
حاشیه سود ناخالص صنعت نیز از ۱۹درصد در سال ۱۴۰۴ به ۲۷درصد در بهار و ۳۰درصد در تابستان افزایش یافت. حاشیه سود عملیاتی هم از ۱۱درصد در سال گذشته به ۲۴درصد در بهار و ۲۷درصد در تابستان رسید. بنابراین، بهبود عملکرد صنعت تنها به رشد درآمد محدود نماند و در شاخص‌های سودآوری نیز منعکس شد.
با این حال، وضعیت شرکت‌ها یکسان نبود. «کولان» در تابستان حاشیه سود ناخالص ۳۲درصدی، حاشیه سود عملیاتی ۴۱درصدی و حاشیه سود خالص ۴۲درصدی ثبت کرد. حاشیه سود خالص این شرکت در سال ۱۴۰۴ برابر با ۲۰ درصد بود. «چاپ» نیز در تابستان حاشیه سود ناخالص ۴۱درصدی و حاشیه سود خالص ۳۱درصدی داشت که از حاشیه سود خالص ۲۳درصدی سال گذشته آن بیشتر بود. «لطیف» هم در تابستان حاشیه سود ناخالص ۳۰درصدی و حاشیه سود خالص ۲۰درصدی ثبت کرد. حاشیه سود خالص این شرکت در سال ۱۴۰۴ برابر با ۱۴درصد بود. در «چکارن»، حاشیه سود خالص در بهار و تابستان به‌ترتیب ۱۷ و ۱۹درصد بود و در محدوده حاشیه سود ۱۹درصدی سال گذشته باقی ماند.
در مقابل، «چکاپا» نوسان قابل‌توجهی را تجربه کرد. این شرکت در بهار با حاشیه سود ناخالص منفی ۹درصدی، حاشیه سود عملیاتی منفی ۳۷درصدی و حاشیه سود خالص منفی ۴۸درصدی مواجه بود، اما در تابستان هر سه شاخص به محدوده مثبت رسیدند. حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این شرکت در تابستان به‌ترتیب ۱۵، ۲۱ و ۱۹درصد بود. «چکاوه» همچنان از نظر سودآوری در موقعیت ضعیف‌تری قرار داشت. حاشیه سود عملیاتی و خالص این شرکت در بهار منفی ۳درصد و در تابستان منفی ۴درصد بود. با وجود تداوم زیان، این ارقام در مقایسه با حاشیه سود منفی ۱۹ و منفی ۱۸درصدی سال ۱۴۰۴، از کاهش شدت زیان حکایت دارند.
