مسیر سرمایه‌گذاری بلندمدت در بورس متنوع‌تر شد
دنیای‌اقتصاد: سازمان بورس با بازنگری در حدنصاب‌های سرمایه‌گذاری صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی، دامنه دارایی‌های مجاز این صندوق‌ها را گسترش داد. بر اساس اصلاحات جدید، امکان سرمایه‌گذاری در گروه‌های متنوع‌تری از دارایی‌ها، از جمله صندوق‌های سهامی، اهرمی، کالایی، املاک و مستغلات و پروژه فراهم شده است؛ تغییری که می‌تواند ضمن افزایش انعطاف‌پذیری مدیران صندوق‌ها، زمینه تقویت نقش بازار سرمایه در مدیریت منابع بلندمدت را فراهم کند.
علی نیازی، معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار، در گفت‌وگو با پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا) از اصلاح حدنصاب‌های سرمایه‌گذاری صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی خبر داد و اعلام کرد: برای توسعه این صندوق‌ها، ضروری است چارچوب سرمایه‌گذاری متناسب با ماهیت بلندمدت آنها طراحی شود. به گفته او، اصلاحات انجام‌شده با هدف افزایش انعطاف‌پذیری در مدیریت دارایی‌ها و فراهم‌کردن امکان بهره‌گیری از فرصت‌های متنوع بازار سرمایه صورت گرفته است.
افزایش تنوع دارایی‌ها در صندوق‌های «صندوق در صندوق»
بر اساس اصلاحات ابلاغ‌شده، در صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی از نوع «صندوق در صندوق»، حداقل سرمایه‌گذاری در واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری از ۸۵ به ۸۰درصد کاهش یافته است. همچنین دامنه صندوق‌های مجاز برای سرمایه‌گذاری گسترش پیدا کرده و صندوق‌های سهامی و اهرمی، صندوق‌های مبتنی بر کالا، صندوق‌های املاک و مستغلات، صندوق‌های پروژه و زمین و ساختمان و ابزارهای تامین مالی خصوصی را دربرمی‌گیرد. در کنار این تغییرات، حدنصاب سرمایه‌گذاری در سپرده‌های بانکی و اوراق بهادار با درآمد ثابت نیز از حداکثر ۱۵درصد به حداکثر ۲۰درصد افزایش یافته است. به این ترتیب، مدیران صندوق‌ها از ظرفیت بیشتری برای تنظیم ترکیب دارایی‌ها و مدیریت ریسک متناسب با شرایط بازار برخوردار خواهند شد.
بازنگری در ترکیب دارایی‌های صندوق‌های «در سهام»
در صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی از نوع «در سهام» نیز چارچوب سرمایه‌گذاری مورد بازنگری قرار گرفته است. بر اساس ضوابط جدید، حداقل ۸۰ درصد دارایی‌های این صندوق‌ها می‌تواند در گروه‌های دارایی مجاز، شامل سهام و ابزارهای مرتبط، گواهی سپرده کالایی، واحدهای صندوق‌های املاک و مستغلات، پروژه و زمین و ساختمان و گواهی شراکت تامین مالی جمعی سرمایه‌گذاری شود.
با این حال، حداقل ۵۰درصد دارایی‌های این صندوق‌ها باید در سهام و ابزارهای مرتبط سرمایه‌گذاری شود. برای هر یک از گروه‌های دارایی نیز محدودیت‌های مشخصی در نظر گرفته شده است تا ضمن افزایش دامنه انتخاب مدیران، چارچوب نظارتی و الزامات مربوط به ترکیب دارایی‌ها حفظ شود.
توسعه ابزارهای پس‌انداز بازنشستگی
به گفته نیازی، اصلاحات جدید این امکان را فراهم می‌کند که مدیران صندوق‌ها متناسب با افق سرمایه‌گذاری و شرایط بازار، از ظرفیت گروه‌های مختلف دارایی استفاده کنند. این تغییرات با هدف مدیریت حرفه‌ای‌تر منابع و کاهش برخی محدودیت‌ها، در عین رعایت حدنصاب‌های مصوب و الزامات نظارتی، انجام شده است. صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی می‌توانند بستری برای برنامه‌ریزی مالی بلندمدت کارکنان باشند. در این چارچوب، کارفرمایان نیز می‌توانند با مشارکت در شکل‌گیری اندوخته بازنشستگی کارکنان، در کنار مزایای معمول شغلی، امکان برخورداری از یک برنامه پس‌انداز بلندمدت را برای نیروی انسانی خود فراهم کنند.
توسعه این صندوق‌ها از دو منظر اهمیت دارد؛ نخست، فراهم‌کردن امکان برنامه‌ریزی مالی برای دوران بازنشستگی و دوم، هدایت منابع بلندمدت به بازار سرمایه. با این حال، میزان اندوخته نهایی هر فرد به عواملی همچون میزان و استمرار واریزی‌ها، مدت سرمایه‌گذاری و عملکرد دارایی‌ها بستگی دارد و بازده سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها تضمین‌شده نیست. در حال حاضر، ۶صندوق بازنشستگی تکمیلی با نام‌های «آتیه فولاد»، «آتیه مفید»، «اندوخته آگاه»، «اندیشه تامین»، «زرین پارسیان» و «کاریز» در بازار سرمایه فعالیت می‌کنند. اصلاح چارچوب سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها را می‌توان گامی در مسیر توسعه ابزارهای پس‌انداز بلندمدت و افزایش ظرفیت بازار سرمایه برای مدیریت منابع بازنشستگی ارزیابی کرد.
