متنوع‌سازی سبد انرژی اروپا از مسیر جمهوری آذربایجان
شرکت گرین انرژی کریدور پاور (GECO) برآورد کرده است که توسعه زیرساخت انتقال برق در پروژه اتصال جمهوری آذربایجان به بازار انرژی اروپا، از مسیر گرجستان و دریای سیاه، به سرمایه‌گذاری ۱۴.۳میلیاردیورویی نیاز دارد. با احتساب ۷.۸میلیارد یورو برای ایجاد ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر اختصاصی، مجموع هزینه این طرح به ۲۲.۱میلیارد یورو می‌رسد.
این پروژه با مشارکت جمهوری آذربایجان، گرجستان، رومانی و مجارستان اجرا خواهد شد. شرکت‌های ملی برق و انتقال این چهار کشور، شامل آذر‌انرژی، سامانه برق گرجستان، ترانس‌الکتریکا و شرکت دولتی ام‌وی‌ام مجارستان، هرکدام ۲۵درصد سهام شرکت این شرکت را در اختیار دارند. مطالعه امکان‌سنجی طرح در ژوئیه ۲۰۲۶ تکمیل و به تایید دولت‌های مشارکت‌کننده رسیده و پروژه اکنون وارد مرحله توسعه شده است.
برنامه اجرایی شامل احداث سه خط مستقل انتقال برق جریان مستقیم با ظرفیت ۱.۳گیگاوات برای هر خط است. نخستین خط، با طول تقریبی سه‌هزار کیلومتر، با عبور از باکو، گرجستان و رومانی به آلبرتیرا در نزدیکی بوداپست می‌رسد و قرار است در سال ۲۰۳۲به بهره‌برداری برسد. خطوط دوم و سوم نیز به‌ترتیب در سال‌های ۲۰۳۶ و ۲۰۴۰راه‌اندازی خواهند شد. کابل‌های زیردریایی هر مسیر حدود یک‌هزار و ۱۲۰ کیلومتر طول خواهند داشت و در عمق حداکثر ۲۲۰۰ متری دریای سیاه نصب می‌شوند.
بر اساس برآوردها، صادرات برق تجدیدپذیر به اتحادیه اروپا از سال ۲۰۳۲ سالانه به ۸تراوات‌ساعت خواهد رسید و تا سال ۲۰۴۰ به ۲۰تراوات‌ساعت افزایش می‌یابد. منافع اقتصادی سالانه پروژه نیز با تکمیل تدریجی خطوط، از ۸۶۰میلیون یورو در سال ۲۰۳۲به بیش از سه‌میلیارد یورو در سال ۲۰۴۰می‌رسد. کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن به میزان ۳.۶میلیون تن در سال تا ۲۰۴۰ نیز از پیامدهای پیش‌بینی‌شده طرح است.
در کنار انتقال برق، امکان احداث خط لوله هیدروژن نیز بررسی شده است؛ با این حال، تمرکز فعلی بر زیرساخت برق قرار دارد. تامین مالی پروژه به مشارکت سرمایه‌گذاران عمومی و خصوصی، دریافت تسهیلات بلندمدت و جذب حمایت‌های احتمالی اتحادیه اروپا وابسته است. بنابراین، با وجود تکمیل مطالعه امکان‌سنجی، تحقق اهداف طرح همچنان به تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری و تامین منابع مالی بستگی دارد.
اهمیت راهبردی این کریدور فراتر از صادرات برق است و به تلاش اروپا برای متنوع‌سازی منابع تامین انرژی و کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی واردات بازمی‌گردد. اتصال شبکه برق قفقاز به جنوب‌شرق و مرکز اروپا، امکان بهره‌گیری از ظرفیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر در حاشیه دریای خزر را فراهم می‌کند و می‌تواند جایگاه جمهوری آذربایجان را در بازار انرژی اروپا تقویت کند. در این چارچوب، زیرساخت انتقال برق به ابزاری برای پیوند دادن سیاست انرژی، امنیت عرضه و همکاری اقتصادی میان کشورهای مشارکت‌کننده تبدیل می‌شود.
با این حال، هزینه بالای احداث کابل‌های زیردریایی، پیچیدگی‌های فنی انتقال برق در مسافت طولانی و نیاز به هماهنگی میان شبکه‌های ملی، ریسک‌های مهم اجرای پروژه هستند.
