دو موتور افزایش تورم در جهان
دنیای اقتصاد : اختلال در حمل‌ونقل دریایی ناشی از تشدید تنش‌های نظامی، افزایش قیمت سوخت و کود شیمیایی و خشکسالی ناشی از پدیده ال‌نینو، بازار جهانی مواد غذایی را تحت فشار قرار داده است. هم‌زمان با افزایش قیمت غلات و محصولات کشاورزی در آسیا و خاورمیانه، پیش‌بینی می‌شود روند صعودی تورم غذا تا سال ۲۰۲۷ادامه یابد. به گزارش رویترز، افزایش هزینه‌های زندگی در پی رشد قیمت مواد غذایی، دسترسی خانوارهای کم‌درآمد به اقلام اساسی را دشوارتر کرده است. در جاکارتا، پایتخت اندونزی، یک نگهبان ۶۳ساله پارکینگ می‌گوید به دلیل افزایش قیمت‌ها، ناچار شده است از میزان غذای مصرفی خود بکاهد. به گفته او، هزینه خرید برنج، تمپه و توفو که پیش‌تر بین ۷ تا ۸هزار روپیه بود، اکنون به ۱۵هزار روپیه رسیده است؛ این در حالی است که درآمد هفتگی او بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار روپیه است. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند تورم جهانی مواد غذایی در ماه‌های آینده شدت بگیرد و تا بخش قابل‌توجهی از سال ۲۰۲۷ ادامه داشته باشد. اختلال در حمل‌ونقل دریایی ناشی از جنگ و خشکسالی مرتبط با پدیده ال‌نینو، عرضه غلات را محدود کرده و فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد می‌کند.
در اندونزی، قیمت برنج در پی پیش‌بینی تاخیر در بارش‌ها به بالاترین سطح خود رسیده است. در مصر نیز قیمت نان افزایش یافته و بهای شکر در هند، در پی کاهش تولید ناشی از ضعیف‌ترین فصل باران‌های موسمی در بیش از یک دهه گذشته، رکورد زده است.
ماسیمو توررو، اقتصاددان ارشد سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، با اشاره به انباشت فشارها بر بازار جهانی غذا گفت آثار شدیدتر این شرایط در پایان سال جاری میلادی، ابتدای سال آینده و احتمالا در طول سال ۲۰۲۷ نمایان خواهد شد.
افزایش هزینه تولید و اختلال در تجارت جهانی
بر اساس داده‌های بانک جهانی، در سه‌ماهه منتهی به سپتامبر، افزایش قیمت مواد غذایی در ۲۲درصد از ۱۵۰ کشور بررسی‌شده از نرخ تورم عمومی پیشی گرفته است؛ این رقم در سه‌ماهه قبل ۱۴درصد بود. شاخص قیمت مواد غذایی فائو که تغییرات ماهانه قیمت مجموعه‌ای از کالاهای کشاورزی معامله‌شده در بازارهای بین‌المللی را دنبال می‌کند، در سپتامبر به‌طور متوسط به ۱۳۶واحد رسید؛ رقمی که از نوامبر ۲۰۲۲ تاکنون سابقه نداشته است. افزایش قیمت‌ها علاوه بر کاهش قدرت خرید خانوارها، خطر بروز ناآرامی‌های اجتماعی را نیز افزایش می‌دهد.
در چنین شرایطی، احتمال دارد دولت کشورهای بزرگ صادرکننده برای تامین نیاز داخلی، محدودیت‌هایی بر صادرات مواد غذایی اعمال کنند؛ اقدامی که می‌تواند کمبود عرضه در بازارهای جهانی را تشدید کند. حملات به زیرساخت‌های غلات در دریای سیاه، ارسال محموله‌های گندم را مختل کرده است. در نتیجه، مصر و اندونزی، به‌عنوان دو واردکننده بزرگ این محصول، به دنبال منابع جایگزین برای تامین نیاز خود هستند. هم‌زمان، ناامنی در دریای سرخ موجب شده کشتی‌ها برای رسیدن به مقصد، مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تری را در اطراف آفریقا طی کنند. تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران نیز با افزایش قیمت سوخت و اختلال در صادرات کود شیمیایی از مسیر تنگه هرمز، هزینه تولید محصولات کشاورزی را بالا برده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که خشکسالی ناشی از ال‌نینو، تولید محصولات کشاورزی در هند و جنوب شرق آسیا را تحت تاثیر قرار داده است.
رشد قیمت غلات و نهاده‌های کشاورزی
قیمتگندم در سال ۲۰۲۶ بیش از ۳۰درصد افزایش یافته است. همچنین قیمت برنج در کشورهای مهم صادرکننده آسیایی، با وجود برخورداری از ذخایر قابل‌توجه، بین ۱۰ تا ۱۳درصد بالا رفته است. قیمت کودهای شیمیایی از اوج ثبت‌شده در مراحل ابتدایی جنگ خاورمیانه کاهش یافته، اما همچنان در سطح بالایی قرار دارد.
مانیش تی‌واری، رئیس هیات‌مدیره و مدیرعامل شرکت نستله هند، با اشاره به افزایش هزینه کالاهای اساسی گفت رشد تورم، به‌ویژه تورم مواد غذایی، به واقعیتی انکارناپذیر تبدیل شده است. او شرایط کنونی را محیطی دشوار توصیف کرد که بخشی از آن ناشی از افزایش هزینه مواد اولیه و کالاهای اساسی است.
در مصر، قیمت نان بدون یارانه برای یک قرص بزرگ از چهار پوند مصر در ژوئیه به حدود پنج پوند افزایش یافته است. در امارات متحده عربی نیز قیمت روغن خوراکی حدود ۴۰درصد رشد کرده است.
در اندونزی، قیمت روغن‌های گیاهی از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون ۷درصد افزایش یافته است؛ این در حالی است که این کشور بزرگ‌ترین تولیدکننده روغن پالم در جهان به شمار می‌رود. در هند نیز قیمت شکر، پیاز و حبوبات در سپتامبر، در مقایسه با ماه قبل، بیش از ۱۰درصد افزایش یافت. کاهش تولید این محصولات از عوامل اصلی رشد قیمت‌ها عنوان شده است.
