موافقت ضمنی آمریکا با حضور ایران در کنفرانس ژنو ۲

دنیای‌اقتصاد- روسیه در حالی همچنان بر حضور ایران در کنفرانس ژنو ۲ برای حل بحران سوریه اصرار دارد که ظاهرا ایالات متحده هم این موضوع را پذیرفته، اما کشورهای منطقه با شرکت ایران در این کنفرانس بین‌المللی مخالف هستند. این تازه‌ترین اظهارات سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه است. او در گفت‌وگو با یک روزنامه روسی به بیان این مطالب پرداخته و در عین حال از موافقت جان کری همتای آمریکایی خود برای حضور ایران در کنفرانس خبر داده است. اظهارات لاوروف در مورد موافقت کری با حضور ایران از آنجا مهم به نظر می‌رسد که ایالات متحده پیش‌تر با حضور ایران در کنفرانس ژنو ۱ که سال گذشته میلادی برگزار شده بود، مخالفت کرده بود. کشورهای غربی مدعی هستند که ایران به سوریه سلاح ارسال می‌کند و حمایت تهران از دولت بشار اسد باعث طولانی‌تر شدن مناقشه داخلی این کشور شده است. ایران اگرچه حمایت خود را از دولت اسد اعلام کرده، اما ضمن رد این ادعاها بر پایان بحران به صورت دیپلماتیک تاکید دارد. این در شرایطی است که ایالات متحده به همراه اتحادیه اروپا و برخی از کشورهای عربی نظیر عربستان به صورت علنی از مخالفان دولت سوریه حمایت کرده و آنها را به لحاظ نظامی هم حمایت می‌کنند هرچند که اخیرا در جریان تصویب تداوم کمک‌های نظامی به مخالفان در اتحادیه اروپا تشتت ایجاد شده بود. با این حال این کشورها همواره مخالفت خود را با دولت اسد و نیز حتی حضورش در دولت انتقالی را موکدا اعلام کرده‌اند.

با این حال جان کری اخیرا به روسیه یکی دیگر از متحدان دولت اسد سفر کرد تا درباره یافتن راهی برای بحران سوریه با همتای روس خود رایزنی کند. آن هم در شرایطی که دامنه خشونت‌ها در سوریه بالا گرفته است. جان کری و سرگئی لاوروف در جریان دیدار خود تصمیم گرفتند بار دیگر این موضوع را در یک کنفرانس بین‌المللی در ژنو به محل بحث بگذارند. کنفرانسی که به ژنو ۲ معروف شده است. روسیه این بار اما خواهان حضور ایران در جریان برگزاری این کنفرانس است و البته ایران هم از برگزاری این کنفرانس استقبال کرده و گفته که در صورت دعوت در آن حضور پیدا می‌کند. به‌رغم استقبال ایران اما تا به اینجا دست کم فرانسه مخالفت خود را با مشارکت ایران در کنفرانس اعلام کرده است. فیلیپ لالیو سخنگوی وزارت خارجه فرانسه چند روز قبل اعلام کرده بود که ما در هر حالتی تمایلی به مشارکت ایران در این کنفرانس نداریم. لالیو گفته بود که بحران سوریه به تمام منطقه سرایت می‌کند و ما مشارکت ایران در این کنفرانس را که تهدیدی برای ثبات منطقه است، رد می‌کنیم.

به‌رغم این مخالفت‌ها اما وزیر خارجه روسیه همچنان تلاش می‌کند تا اجماع بین‌المللی را برای موافقت با حضور ایران در کنفرانسی که احتمالا ۱۵-۱۴ ماه ژوئن در ژنو برگزار خواهد شد، همراه کند و به گفته لاوروف اکنون برخی کشورهای منطقه با حضور ایران مخالف هستند مثل عربستان. ایران و عربستان بر سر موضوع حمایت از مخالفان و دولت سوریه با یکدیگر تفاوت دیدگاه دارند. این تفاوت آن قدر جدی شده است که حتی عربستان مخالفت خود را با حضور ایران در جریان کمیته چهارجانبه حل بحران سوریه هم ابراز کرده بود. مصر در تلاش بود تا گروه تماس متشکل از ایران، ترکیه، مصر و عربستان را برای یافتن راه حلی منطقه‌ای برای بحران سوریه احیا کند. کمیته‌ای که عربستان هرگز در آن شرکت نکرد و اخیرا هم به مقامات مصری پیغام داده است که به دلیل حضور ایران از حضور در گروه تماس خودداری خواهد کرد.

موضوعی که البته از دید لاوروف پنهان نمانده است. به گزارش «تابناک»، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه گفته، در جریان دیدار اخیرش با جان کری، همتای آمریکایی خود، درباره احتمال شرکت ایران در کنفرانس بین‌المللی حل بحران سوریه با وی گفت‌و‌گو کرده و لزوم حضور ایران را مطرح کرده است.

خبرگزاری «ریانووستی» روسیه ضمن انتشار این مطلب می‌نویسد، در جریان سفر کری به مسکو، روسیه و آمریکا توافق کردند کنفرانسی را با مشارکت بازیگران بین‌المللی برای حل بحران سوریه برگزار کنند. در این راستا، مسکو خواستار مشارکت همه کشورهایی است که تابستان گذشته در کنفرانس ژنو بودند؛ اما در عین حال تأکید می‌کند، بدون حضور ایران، کنفرانس آتی موفقیت آمیز نخواهد بود.

ریانووستی می‌نویسد، لاوروف با یادآوری این‌که در کنفرانس ژنو، ایران و عربستان سعودی حضور نداشتند، گفته: «شرکای آمریکایی ما از ورود ایران جلوگیری کردند و به تلافی ‌حضور نداشتن ایران، سعودی‌ها نیز دعوت نشدند». به این ترتیب، وی ‌‌غیرمستقیم و زیرکانه هشدار داده در صورت مخالفت دوباره با حضور ایران، به منظور توازن بخشی به کنفرانس، روسیه نیز با حضور شرکای عربی آمریکا موافقت نخواهد کرد. لاوروف در ادامه سخنان خود گفته: اگر بپذیریم که ایران نفوذ بسیار شدیدی بر آنچه در سوریه در جریان است دارد، پس این کشور باید به عنوان عضوی از حلقه خارجی (دولت‌های همسایه)‌ در مذاکرات ‌باشد. وی افزود‌: من این موضوع را به جان کری گفتم. وی کم و بیش با این مسأله موافق بود؛ اما گفت شماری از دولت‌های منطقه قطعا مخالف چنین کاری هستند.

لاوروف همچنین با تاکید بر اینکه همه گروه‌های مخالف سوری باید در مذاکرات شرکت داشته باشند، گفت: حتی کسانی که خواستار تجزیه سوریه هستند نیز باید در این کنفرانس حضور پیدا کنند.

به گزارش خبرگزاری فارس، «سرگئی لاوروف» همچنین در مصاحبه‌ای اختصاصی با روزنامه «راسیسکایا گازیه‌تا» اعلام کرد که کنفرانس بین‌المللی در مورد سوریه نباید به زمان خاصی محدود باشد. لاوروف گفت: برخی شرکای غربی ما، طبق اظهارات جان کری (وزیر خارجه آمریکا)، معتقدند که چند روز یا حداکثر چند هفته برای این منظور کافی است، در حالی‌که به عقیده من چنین نظری غیرسازنده است و این جریان تا حل و فصل کامل مناقشه در سوریه باید ادامه داشته باشد.

وزیر خارجه روسیه به عنوان نمونه از مذاکرات بین‌المللی در خصوص لبنان یاد کرد که به گفته وی، ۱۴ سال به طول انجامید تا در نهایت به حل مناقشه داخلی در این کشور منجر شد.

وی افزود: من نمی‌خواهم بگویم که در مورد سوریه هم همین مساله اتفاق بیفتد. ولی مباحثات برای یافتن راهی برای برون رفت از بحران این کشور باید تا رسیدن به نتیجه ادامه یابد و نباید محدودیت زمانی در این خصوص وجود داشته باشد.