پزشکیان: طبیعت نباید قربانی خاموش جنگ باشد
دنیای اقتصاد : اجلاس سران هفدهمین کنفرانس اعضای کنوانسیون تنوع زیستی روز گذشته با حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در ایروان ارمنستان برگزار شد. مسعود پزشکیان طی سخنانی در این اجلاس، با محکوم کردن آثار مخرب جنگهای تجاوزکارانه بر طبیعت، آن را «اکوساید یا طبیعتکشی» یا «نسلکشی زیستمحیطی» خواند و از جامعه بینالمللی خواست سازوکارهای موثر، شفاف و قابل اجرا برای حفاظت از میراث طبیعی و تنوع زیستی در زمان جنگ ایجاد کند.
پزشکیان همچنین در حاشیه این اجلاس با دبیرکل سازمان ملل و شماری از رهبران کشورهای عضو کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل، دیدار و گفتوگو کرد. از همین رو، به نظر میرسد که سفر روز گذشته پزشکیان به ایروان، تنها به موضوعات زیستمحیطی محدود نبود و میتوان از این اجلاس بهعنوان فرصتی برای رایزنیهای سیاسی یاد کرد.
تاثیر جنگ بر نابودی طبیعت
پزشکیان در سخنرانیاش در این اجلاس، جنگ را نه فقط تهدیدی برای انسانها و زیرساختها، بلکه عامل مستقیم نابودی طبیعت دانست و گفت: جنگ، جنگلها را میسوزاند، تالابها را تخریب میکند، خاک و آب را آلوده میسازد و گونههای جانوری را آواره میکند. به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ریاستجمهوری، رئیسجمهور همکاری در زمینههای زیستمحیطی را پلی میان ملتها دانست و تصریح کرد: معتقدیم حفاظت از تنوع زیستی میتواند یکی از عرصههای مهم «دیپلماسی صلح» باشد. در منطقهای که با بحرانهای امنیتی ناشی از حضور غیرقانونی و توسعهطلبانه قدرتها، تغییرات اقلیمی، کمبود آب و تخریب اکوسیستمها مواجه است، همکاری در زمینه محیطزیست میتواند پلی میان ملتها ایجاد کند. پلی که مسیر را برای دستیابی به صلح و امنیت برای همه، صلح با طبیعت و آیندهای با زندگی همسو و هماهنگ با طبیعت هموار میسازد.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش گفت: امروز دیگر جامعه بینالمللی به خوبی میداند که تخریب محیط زیست در مخاصمات مسلحانه، یک پیامد فرعی و بیاهمیت جنگ نیست. این آسیبها مستقیما با امنیت و رفاه نسلهای آینده ارتباط دارد. رئیسجمهور افزود: در منطقه ما و از جمله در ایران، آثار زیستمحیطی درگیریهای نظامی باید با جدیت بیشتری مورد توجه جامعه جهانی قرار گیرد. جنگ تجاوزکارانهای که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در منطقه ما به راه انداختهاند، با آسیب به تاسیسات صنعتی و انرژی، آتشسوزیها، انتشار آلایندهها، آلودگی خاک و آب، موجب تهدید اکوسیستمهای طبیعی و از بین رفتن زیرساختهای حفاظتی شده که طی سالها تلاش برای حفاظت از تنوع زیستی فراهم شده است.
پزشکیان گفت: این امر تنها مسالهای داخلی یا محدود به مرزهای سیاسی یک کشور نیست. طبیعت، مرز سیاسی نمیشناسد؛ گسترش آلودگیهای آب، خاک و هوا نیز در پشت مرزها متوقف نمیشود. از این رو، آسیبهای ناشی از جنگ نیز، مسائلی با ماهیت جهانی هستند و به راهحلهای بینالمللی نیاز دارند. رئیسجمهور تصریح کرد: آثار جنگ بر اکوسیستمها ممکن است سالها و حتی نسلها باقی بماند و تا کیلومترها فراتر را تحت تاثیر قرار دهد. یک شاهد مثال، حجم نابودیهای رقم خورده در غزه مظلوم است که به گواه کارشناسان، بخشهایی از خاک آن تا صدها سال آینده، نمیتواند میزبان حیات و چرخههای اکولوژیک طبیعی و گیاهی باشد. آنچه در منطقه ما به واسطه جنگهای تجاوزکارانه اتفاق افتاده، «اکوساید یا طبیعتکشی» است که باید محکوم شود. رئیسجمهور افزود: از جامعه بینالمللی انتظار میرود، برای حفاظت از میراث طبیعی و تنوع زیستی، سازوکارهای موثر، شفاف و قابل اجرا ایجاد کند. هیچ کشوری نباید در زمان جنگ، طبیعت را قربانی خاموش و بیدفاع بداند.
درخواست زیست محیطی از جامعه بینالملل
پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران خود را متعهد به اجرای کنوانسیون تنوع زیستی و اهداف جهانی حفاظت از طبیعت میداند، گفت: اما باید واقعبین و منصف بود. کشوری که همزمان با فشارهای ناشی از تغییر اقلیم، خشکسالی، کمبود آب، بیابانزایی و کاهش منابع طبیعی، از یکسو و آثار تحریمهای اقتصادی و محدودیت دسترسی به فناوری و منابع مالی از سویی دیگر مواجه است و در ۲سال پیدرپی، هدف جنگهای جنایتکارانه با استفاده گسترده از سلاحهای مخرب، ممنوعه و در موارد زیاد با هدف عمدی تخریب محیط زیست، مانند حملات به مخازن سوخت در پایتخت بوده است، برای اجرای برنامههای محیط زیستی و جبران خسارات وارده لازم است از همکاری واقعی جامعه جهانی برخوردار شود.
پزشکیان خطاب به جامعه بینالملل گفت: جامعه بینالمللی باید بپذیرد کشورهایی که تحت تحریمهای اقتصادی هستند یا در معرض تجاوزات نظامی قرار گرفتهاند، نباید به تنهایی هزینههای زیستمحیطی تحریمها یا جنگهایی را که آغازگر آن نبودهاند، تحمل کنند. از این رو، از آژانسهای سازمان ملل متحد، نهادهای مالی بینالمللی و سازمانها و نهادهای ذیربط در حوزه محیط زیست و توسعه پایدار میخواهیم: سازوکارهای بسیج منابع مالی، ارزیابی خسارات زیستمحیطی، احیای اکوسیستمهای آسیبدیده و حمایت از کشورهای متاثر برای مقابله با پیامدهای زیستمحیطی درگیریهای مسلحانه را تقویت کنند. رئیسجمهور در ادامه سخنانش به لزوم نجات کرهزمین و حفاظت از محیط زیست اشاره و تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد با در اختیار قرار دادن ظرفیتهای علمی، دانشگاهی و تجربیات خود با دیگر کشورها، در این تلاش مشترک، بهصورت سازنده با جامعه جهانی همکاری کند.
دیدارهای حاشیه اجلاس
در حاشیه این اجلاس پزشکیان با ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر گرجستان، دیدار و گفتوگو کرد. رئیسجمهور با اشاره به تحریمهای صورتگرفته از سوی آمریکا علیه کشورمان گفت: این تحریمها خارج از چارچوبهای انسانی بوده و حملات آنها در ماههای گذشته غیرقابلتوجیه و غیرانسانی است. نخستوزیر گرجستان نیز با تاکید بر مواضع شفاف این کشور در قبال کشورهای همسایه گفت: مواضع ما در قبال کشورهای همسایه شفاف بوده و هرگونه مداخله خارجی را در امور کشورها رد میکنیم. پزشکیان همچنین با نیکول پاشینیان نخستوزیر ارمنستان دیدار و بر لزوم تدوین برنامه راهبردی و بلندمدت بین دو کشور در حوزههای معدنی، تجاری، اقتصادی، گردشگری و فرهنگی تاکید کرد.
تاکید بر دوری از تشدید اختلافات داخلی
پیش از این، پزشکیان روز پنجشنبه در مراسم گرامیداشت روز پرستار با اشاره به فشارهای خارجی و محدودیتهای اعمالشده علیه کشور تصریح کرد: دشمنان با استفاده از ابزارهای مختلف، از جمله محدودیت در مسیرهای ارتباطی و حملونقل، در پی افزایش فشار بر ایران و وادار کردن کشور به تسلیم هستند؛ اما ملت ایران تصمیم گرفته است در برابر این فشارها ایستادگی کند. عبور از شرایط دشوار کنونی، مستلزم همبستگی ملی، همکاری متقابل و مشارکت همه بخشهای جامعه در حل مسائل کشور است. پزشکیان در ادامه با اشاره به تلاش دشمنان برای تضعیف تابآوری اجتماعی تاکید کرد: یکی از اهداف فشارهای خارجی، فرسایش توان جامعه برای تحمل دشواریها و ایجاد زمینه اختلاف و بیاعتمادی در داخل کشور است. تجربه نشان داده است که صرف استفاده از ابزارهای نظامی و وارد کردن خسارت، لزوما به تسلیم یک ملت منجر نمیشود؛ اما تشدید اختلافات داخلی و شکلگیری شکافهای اجتماعی میتواند ظرفیت کشور برای مقابله با بحرانها را کاهش دهد. از این رو، حفظ وحدت و تقویت همبستگی ملی باید در شمار اولویتهای اصلی کشور قرار گیرد.
پزشکیان روز پنجشنبه نیز در سخنرانی دیگری که بهصورت برخط در شورای برنامهریزی و توسعه آذربایجان شرقی برگزار شد، با اشاره به حملات دشمن به زیرساختهای کشور گفت: دشمن گاز ما را زد، نیروگاههای ما را زد و کارخانههای ما را هدف قرار داد؛ اما ما مصمم هستیم با کمک مردم عزیز کشورمان و مدیران، اجازه ندهیم تولید گاز و برق کشور در زمستان با مشکل مواجه شود.