جهش درآمد قندی‌ها در سایه افت فروش
دنیای اقتصاد : صنعت قند و شکر بورس تهران در ۶ماه نخست۱۴۰۵، با وجود کاهش ۷درصدی حجم فروش، رشد ۱۱۷درصدی درآمد را تجربه کرد. همزمانی افت فروش مقداری با جهش درآمد، افزایش نرخ فروش را به مهم‌ترین عامل رشد اسمی درآمد صنعت تبدیل کرد. در این دوره، تولید نیز ۷درصد افزایش یافت و حاشیه سود صنعت در بهار امسال، در مقایسه با میانگین سال ۱۴۰۴، بهبود پیدا کرد. با این حال، بررسی عملکرد شرکت‌ها نشان می‌دهد که رشد درآمد و سودآوری در میان ناشران این صنعت یکسان نبوده است.
عملکرد مقداری صنعت قند و شکر را باید با در نظر گرفتن فصل فعالیت این گروه بررسی کرد. بخش عمده تولید این صنعت در نیمه دوم سال انجام می‌شود و پاییز۱۴۰۴ به‌تنهایی ۵۷درصد از تولید سالانه را به خود اختصاص داد. از این رو، نوسان تولید ماهانه و توقف فعالیت برخی شرکت‌ها در بخشی از بهار و تابستان، لزوما به معنای تغییر پایدار در ظرفیت تولید آنها نیست.
با وجود این شرایط، تولید صنعت در نیمه نخست۱۴۰۵ با رشد ۷درصدی به ۵۰۱هزار و ۳۷۹تن رسید. تولید در بهار ۹درصد و در تابستان ۵درصد افزایش یافت. در مقیاس ماهانه، خرداد با تولید ۱۴۵هزار و ۶۷۳تن و رشد ۲۹درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، بیشترین مقدار تولید را ثبت کرد. مرداد نیز با افزایش ۷۲درصدی تولید، بیشترین رشد ماهانه را به خود اختصاص داد. در مقابل، تولید فروردین با افت ۵۱درصدی به ۱۰هزار و ۵۴تن محدود شد و تولید شهریور نیز ۲۷درصد کاهش یافت.
در میان شرکت‌های گروه، «قصفها» با تولید ۸۶هزار و ۹۷تن، حدود ۱۷درصد از تولید صنعت را در اختیار داشت؛ هرچند تولید آن نسبت به دوره مشابه سال قبل ۴درصد کاهش یافت. «قیستو» با تولید ۶۷هزار و ۸۱۹تن و رشد ۴درصدی در جایگاه بعدی قرار گرفت. تولید «قچار» و «قمرو» نیز به‌ترتیب با افزایش ۱۴ و ۱۸درصدی به ۵۹هزار و ۷۵۰تن و ۵۰هزار و ۱۲۵تن رسید.
در میان دیگر شرکت‌های گروه، «قشیر» با رشد ۳۹درصدی، تولید خود را به ۴۵هزار و ۴۷۶تن رساند. در سوی مقابل، تولید «قنقش» ۲۵درصد کاهش یافت و به ۳۰هزار و ۵۹۵تن رسید. افت ۶۴درصدی تولید «قپیرا» و کاهش ۹۲درصدی تولید «قشهد» نیز از تفاوت قابل‌توجه عملکرد شرکت‌ها در این دوره حکایت دارد.
افت فروش مقداری در برابر رشد تولید
برخلاف روند تولید، مقدار فروش صنعت در نیمه نخست امسال کاهش یافت. شرکت‌های قندی در این دوره ۵۴۰هزار و ۷۹۹تن محصول فروختند که ۷درصد کمتر از دوره مشابه سال گذشته بود. فروش در بهار ۴درصد و در تابستان ۹درصد افت کرد. به این ترتیب، رشد تولید نتوانست به افزایش حجم فروش منجر شود. در مقیاس ماهانه، فروش فروردین با افت ۳۴درصدی به ۳۷هزار و ۷۹۳تن رسید. تیرماه با وجود کاهش ۲۰درصدی فروش نسبت به سال قبل، بیشترین مقدار فروش ماهانه این دوره را با ۱۲۳هزار و ۵۳۷تن ثبت کرد. در مقابل، فروش مرداد ۳۶درصد افزایش یافت و شهریور با افت ۲۵درصدی همراه شد.
در میان شرکت‌های گروه، «قصفها» با فروش ۹۵هزار و ۶۷تن، بزرگ‌ترین فروشنده صنعت بود و حدود ۱۸درصد از حجم فروش را در اختیار داشت. فروش این شرکت ۸درصد افزایش یافت. «قیستو» با فروش ۶۸هزار و ۹۸۲تن و افت ۲درصدی در رتبه بعدی قرار گرفت. همچنین فروش «قهکمت» با رشد ۸درصدی به ۵۳هزار و ۶۷۱تن رسید و «قچار» با افت ۷درصدی، ۴۶هزار و ۳۵۰تن محصول فروخت. تغییرات فروش در برخی شرکت‌ها با روند کلی صنعت تفاوت داشت. مقدار فروش «قپیرا» با افزایش ۹۱درصدی به ۳۵هزار و ۲۳تن رسید؛ درحالی‌که تولید آن ۶۴درصد کاهش یافته بود. فروش «قشیر» نیز ۵۸درصد و فروش «قنیشا» ۱۸درصد افزایش یافت. در مقابل، مقدار فروش «قنقش» ۵۶درصد، «قلرست» ۴۴درصد و «قشهد» ۴۰درصد کاهش پیدا کرد.
حجم فروش صنعت حدود ۳۹هزار و ۴۲۰تن بیشتر از تولید همین دوره بود. این اختلاف می‌تواند از اهمیت موجودی و ترکیب محصولات در تحلیل عملکرد شرکت‌ها حکایت داشته باشد؛ اما تعیین علت آن به اطلاعات دقیق‌تری از موجودی ابتدای دوره، تولید، فروش و موجودی پایان‌دوره نیاز دارد. از همین رو، نمی‌توان صرفا بر اساس اختلاف تولید و فروش، درباره منشأ این تفاوت نتیجه‌گیری قطعی کرد.
افزایش نرخ؛ موتور رشد درآمد قندی‌ها
مهم‌ترین تغییر عملکرد صنعت در نیمه نخست امسال در بخش درآمد نمایان شد. درآمد فروش شرکت‌های قندی با رشد ۱۱۷درصدی به ۲۷هزار و ۴۰۹میلیارد تومان رسید. این در حالی است که حجم فروش صنعت ۷درصد کاهش یافته بود. بنابراین، افزایش درآمد را نمی‌توان به رشد مقدار فروش نسبت داد و تغییر نرخ فروش محصولات، به‌ویژه شکر، نقش مهمی در این روند داشته است.
درآمد صنعت در بهار با افزایش ۱۱۴درصدی به ۱۱هزار و ۵۱۱میلیارد تومان رسید. این رقم در تابستان با رشد ۱۱۹درصدی به ۱۵هزار و ۸۹۸میلیارد تومان افزایش یافت. در مقیاس ماهانه نیز درآمد فروردین ۶۵درصد رشد کرد؛ درحالی‌که افزایش درآمد اردیبهشت به ۱۵۰درصد رسید. مرداد با رشد ۱۶۹درصدی، بیشترین افزایش درآمد ماهانه این دوره را تجربه کرد. تیرماه نیز با درآمد ۶هزار و ۵۶۲میلیارد تومانی، بیشترین درآمد ماهانه را به ثبت رساند.
«قصفها» با درآمد ۴هزار و ۹۵۵میلیارد تومان، بزرگ‌ترین سهم را در درآمد صنعت داشت. درآمد این شرکت ۱۸۹درصد افزایش یافت و حدود ۱۸درصد از کل درآمد گروه را تشکیل داد. «قیستو» با درآمد ۳هزار و ۶۳۷میلیارد تومان و رشد ۱۰۰درصدی در رتبه بعدی قرار گرفت. درآمد «قهکمت» با افزایش ۱۳۷درصدی به ۳هزار و ۴۶میلیارد تومان رسید و «قچار» نیز با رشد ۸۵درصدی، ۲هزار و ۴۰۴میلیارد تومان درآمد ثبت کرد. در میان شرکت‌های دیگر، درآمد «قمرو» با رشد ۱۶۰درصدی به ۲هزار و ۱۵۴میلیارد تومان رسید و درآمد «قشیر» با افزایش ۱۲۳درصدی، یک‌هزار و ۸۴۷میلیارد تومان بود. بیشترین رشد درآمد در میان شرکت‌های گروه به «قپیرا» تعلق داشت؛ درآمد این شرکت با جهش ۳۳۶درصدی به یک‌هزار و ۸۱۹میلیارد تومان رسید. این رشد در شرایطی رقم خورد که تولید شرکت به‌شدت کاهش یافته بود؛ اما مقدار فروش آن افزایش داشت.
مقایسه عملکرد «قنقش» و «قشهد» نیز فاصله میان تغییرات مقداری و درآمدی را نشان می‌دهد. مقدار فروش «قنقش» ۵۶درصد کاهش یافت؛ اما درآمد آن ۱۱۷درصد افزایش پیدا کرد. درآمد «قشهد» نیز با وجود افت ۴۰درصدی مقدار فروش، ۵۲درصد رشد کرد. در مقابل، «قتربت» در میان شرکت‌های مورد اشاره تنها شرکتی بود که درآمد آن کاهش یافت و افت ۸۵درصدی را ثبت کرد.
این روند در ادامه عملکرد سال گذشته صنعت شکل گرفت. شرکت‌های قندی در سال۱۴۰۴، با وجود کاهش یک‌درصدی تولید و افت ۳درصدی فروش، درآمد خود را ۶۸درصد افزایش دادند و به ۴۲هزار و ۵۴۷میلیارد تومان رساندند. درآمد ۶ماه نخست۱۴۰۵ نیز معادل حدود ۶۴درصد درآمد کل سال گذشته است. با این حال، این نسبت به‌تنهایی مبنای کافی برای پیش‌بینی درآمد کل سال نیست و تداوم روند به تغییرات نرخ فروش، مقدار تولید و فروش در نیمه دوم سال بستگی دارد.
نرخ فروش شکر به مرز دوبرابر شدن رسید
بررسی نرخ‌های فروش شرکت‌ها، تصویر روشن‌تری از عوامل رشد درآمد صنعت ارائه می‌دهد. در شهریور۱۴۰۵، نرخ فروش شکر در اغلب شرکت‌های مورد بررسی به محدوده ۸۰ تا ۹۰میلیون تومان برای هر تن رسید. مقایسه با ماه مشابه سال قبل نشان می‌دهد که نرخ فروش در این گروه افزایش قابل‌توجهی داشته؛ هرچند شدت رشد در میان شرکت‌ها یکسان نبوده است.
نرخ فروش محصول «قمرو» در شهریور با رشد ۸۵درصدی نسبت به ماه مشابه سال قبل به ۸۵میلیون و ۱۲هزار تومان برای هر تن رسید. نرخ فروش «قهکمت» با افزایش ۸۴درصدی به ۸۵میلیون و ۵هزار تومان رسید.
نرخ‌های فروش «قصفها» و «قیستو» نیز هرکدام ۸۴درصد افزایش یافتند و در محدوده ۸۵میلیون تومان قرار گرفتند. نرخ فروش «قزوین» با رشد ۷۸درصدی به ۸۵میلیون تومان و نرخ «قشهد» با افزایش ۷۷درصدی به ۸۱میلیون و ۷۶۵هزار تومان رسید. در میان شرکت‌های دیگر، نرخ فروش «قچار» ۷۵درصد افزایش یافت و به ۸۰میلیون و ۷۷۴هزار تومان رسید. این نرخ برای «قنقش» با رشد ۶۲درصدی، ۸۱میلیون و ۸۲۶هزار تومان بود. بیشترین رشد نرخ در میان شرکت‌های یادشده به «قشیر» تعلق داشت که نرخ فروش آن با افزایش ۹۵درصدی به ۹۰میلیون و ۱۴۵هزار تومان رسید. در مقابل، نرخ فروش «قپیرا» با رشد ۵۱درصدی به ۶۹میلیون و ۷۷۹هزار تومان رسید. تفاوت نرخ این شرکت با سایر شرکت‌ها، در کنار تفاوت احتمالی در نوع و ترکیب محصولات فروخته‌شده، مقایسه مستقیم نرخ‌ها را نیازمند احتیاط می‌کند.
