ایران در صورت ازسرگیری حملات نظامی آمریکا، خود را برای پاسخی گسترده‌تر و قدرتمندتر آماده می‌کند/ احتمال گسترش دامنه اهداف احتمالی به مناطقی خارج از خاورمیانه؟
منابع آگاه گفتند ایران در صورت ازسرگیری حملات نظامی گسترده آمریکا، خود را برای پاسخی گسترده‌تر و قدرتمندتر آماده می‌کند؛ در عین حال، تهران به تلاش‌های دیپلماتیک خود ادامه می‌دهد، هرچند مقام‌های ایرانی در محافل خصوصی، موفقیت این تلاش‌ها را بعید می‌دانند.
وزیر خارجه عراق با اشاره به پیامدهای احتمالی ازسرگیری جنگ میان آمریکا و ایران بر اقتصاد و امنیت عراق، اعلام کرد که بغداد آماده است میان واشنگتن و تهران میانجیگری کند.
به گزارش رویترز، در ادامه این مطلب آمده است: این برنامه‌ریزی نشان‌دهنده این باور در رهبران ایران است که هرگونه کارزار نظامی مجدد آمریکا باید با پاسخی قوی‌تر از قبل مواجه شود؛ حتی در شرایطی که تهران از طریق مذاکرات تلاش می‌کند از تشدید تنش جلوگیری کند.
سه مقام ارشد ایرانی و یک فرد آگاه از این مذاکرات گفتند فرماندهان ارشد در حال بررسی طرح‌هایی برای گسترش دامنه اهداف احتمالی هستند؛ به‌گونه‌ای که این اهداف علاوه بر دارایی‌های مرتبط با آمریکا، کشورهای حامی عملیات نظامی آمریکا و احتمالاً مناطقی خارج از خاورمیانه را نیز دربرگیرد.
از زمان بازگشت مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، از نیویورک در هفته گذشته، فرماندهان و مقام‌های ارشد بر دامنه و زمان‌بندی پاسخ احتمالی در صورت حمله مجدد واشنگتن تمرکز کرده‌اند.
هنوز هیچ تصمیم نهایی اتخاذ نشده است، اما با توجه به اینکه هیچ‌یک از دو طرف نشانه‌ای از آمادگی برای مصالحه نشان نمی‌دهند، برنامه‌ریزی‌ها شدت گرفته است.
دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: «واقعیت را ایران رقم می‌زند؛ با مردم، سربازان و موشک‌هایش.»
این رایزنی‌ها پس از هفت ماه درگیری صورت می‌گیرد؛ درگیری‌هایی که با حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز شد. اگرچه آتش‌بس ۸ آوریل به جنگ ۴۰ روزه پایان داد، خصومت‌ها از آن زمان تاکنون به‌طور پراکنده ادامه داشته است.
حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در گروه بحران بین‌المللی، گفت تهران همچنان مطمئن نیست که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، کارزار نظامی بزرگ دیگری را آغاز خواهد کرد یا به حملات محدودتری، مانند حمله به تأسیسات هسته‌ای، روی خواهد آورد.
عزیزی گفت: «اما آنها ظاهراً مصمم هستند که در برابر یک اقدام نمادین، پاسخی نمادین ندهند و در عوض تشدید تنش کنند، به این امید که بازدارندگی را دوباره برقرار کنند.»
تهران همچنین در حال بررسی هزینه‌های سیاسی یک درگیری طولانی‌مدت برای ترامپ است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند جنگ در میان آمریکایی‌ها محبوبیت نداشته است و افزایش قیمت سوخت نیز پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نگرانی‌آفرین است.
دو نفر از این مقام‌ها گفتند تهران به گروه‌های متحد خود در لبنان، یمن و عراق دستور داده است در صورت ازسرگیری حملات گسترده آمریکا، آماده حمایت از ایران باشند.
به گفته آنها، این دستورالعمل آماده‌سازی برای پاسخی هماهنگ است که از «تنگه هرمز تا منافع آمریکا در منطقه و خارج از خاورمیانه» امتداد داشته باشد.
وزارت خارجه ایران بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
دیپلماسی و تشدید تنش
با این حال، تهران همزمان با آماده شدن برای یک جنگ گسترده‌تر، همچنان کانال مذاکره را باز نگه داشته است.
محاسبات ایران بر نگرانی دیگری نیز استوار است: اینکه آیا اقتصاد کشور می‌تواند رویارویی طولانی‌مدتی را در شرایط محاصره آمریکا تحمل کند؛ محاصره‌ای که صادرات نفت، یکی از منابع حیاتی درآمد ایران، را قطع کرده است. سال‌ها تحریم و تشدید مشکلات اقتصادی نیز فشار فزاینده‌ای بر مردم عادی ایران وارد کرده است.
در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک در هفته گذشته، تهران از طریق میانجی‌های قطری پیشنهادی را به واشنگتن ارائه کرد که در صورت پذیرش، می‌توانست ظرف هفت روز به بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌ها در سراسر منطقه منجر شود.
مقام‌های ایرانی می‌گویند این پیشنهاد شامل پایان دادن به جنگ، لغو محاصره آمریکا علیه بنادر ایران، آزادسازی دست‌کم ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران و معافیت از تحریم‌های نفتی است.
ترامپ روز شنبه گفت این پیشنهاد را رد کرده است. با این حال، رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که پاسخ آمریکا روز سه‌شنبه از طریق قطر به تهران منتقل شده و اکنون در حال بررسی است.
منابع ایرانی گفتند واشنگتن خواستار آن است که برنامه هسته‌ای مورد مناقشه ایران نیز در مذاکرات گنجانده شود، اما تهران اصرار دارد مذاکرات هسته‌ای تنها پس از برآورده شدن هفت شرط ایران و نه پیش از آن، آغاز شود.
یکی از مقام‌ها گفت: «حتی اگر ایران پاسخ آمریکا را به‌طور کامل رد نکند و مذاکرات غیرمستقیم ادامه یابد، احتمال دستیابی دو طرف به توافق بسیار کم است.»
الکس واتانکا، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، نیز گفت چشم‌انداز دیپلماسی همچنان محدود است.
واتانکا گفت: «ایران توان ادامه محاصره‌های آمریکا را ندارد؛ محاصره‌هایی که می‌تواند اساساً یک تغییر بزرگ در شرایط ایجاد کند و عملاً اکسیژن را از ریه‌های نظام بگیرد... در این مقطع، تشدید تنش قابل تصور است.»
هزینه جنگی دیگر
از زمان آغاز خصومت‌ها، درگیری میان دوره‌های آرامش و حملات مجدد در نوسان بوده است؛ درگیری‌هایی که هزاران غیرنظامی را کشته، توانمندی‌های نظامی ایران را تضعیف کرده و به اقتصادی که از پیش شکننده بود، آسیب زده است.
برای آمریکا، این جنگ نتوانسته اهداف متغیر ترامپ را محقق کند و در عین حال ذخایر موشکی پنتاگون را کاهش داده است.
ایران و متحدانش تلاش کرده‌اند با گسترش درگیری در سراسر منطقه، ایجاد اختلال در جریان نفت از طریق تنگه هرمز و افزایش خطرات برای بازارهای جهانی انرژی، هزینه‌های واشنگتن را بالا ببرند.
ایران حملات پهپادی و موشکی علیه متحدان آمریکا در خلیج فارس انجام داده و حوثی‌های متحد آن در یمن نیز منافع عربستان سعودی را هدف قرار داده‌اند.
پیشروی حوثی‌ها به سمت باب‌المندب، یک نقطه فشار دوم را بر مسیرهای انرژی جهانی ایجاد کرده و به این گروه همسو با ایران اهرم فشاری بر دروازه جنوبی دریای سرخ داده است.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
