کنگره به ممنوعیت آزادی اینترنت رأی میدهد؟
ویپیانکُشی در آمریکا
قانون حفاظت از حق نشر آمریکا (ACPA) با شماره رسمی H.R. ۱۰۳۶۴، روز ۱۶سپتامبر ۲۰۲۶ از سوی دارل ایسا، نماینده جمهوریخواه ایالت کالیفرنیا، به مجلس نمایندگان ارائه شد. هدف این لایحه، ایجاد روندی قضایی و سریع برای صاحبان حقوق نشر است تا بتوانند علیه پلتفرمهایی که به نقض حق نشر متهم هستند، حکم مسدودسازی دریافت کنند.
نکته مهم این است که در این لایحه، خدمات ویپیان در کنار ارائهدهندگان اینترنت پهنباند و سرویسهای حلکننده نام دامنه (DNS) بهصراحت در فهرست نهادهایی قرار گرفتهاند که باید فهرست وبسایتهای مسدودشده را اجرا کنند. این موضوع برای کاربرانی که از ویپیان برای دسترسی آزادانه و بدون نظارت به اینترنت استفاده میکنند، تهدیدی مستقیم علیه یکی از اصلیترین کارکردهای این فناوری به شمار میرود.
الزام به مسدودسازی شامل تمام سرویسهای ویپیان با دستکم ۱۰۰هزار مشترک ماهانه در آمریکا خواهد شد. این آستانه تقریبا تمام برندهای بزرگ ویپیان مصرفکننده را در بر میگیرد و عملا بازیگران اصلی این صنعت را مجبور میکند فیلترهای اینترنتی سراسری اجرا کنند؛ در غیر این صورت، با پیامدهای حقوقی سنگینی روبهرو خواهند شد.
لورا تیریلیته، مدافع حریم خصوصی در شرکت نوردویپیان (NordVPN)، به تکرادار گفت هزاران سرویس ویپیان در سراسر جهان در دسترس کاربران قرار دارد، اما این اقدامات مسدودسازی عمدتا ارائهدهندگان معتبر و پولی را هدف میگیرد و سرویسهای رایگان تا حد زیادی از آن در امان میمانند.
او افزود: «تنظیم و کنترل ویپیانهای رایگان اغلب دشوارتر است. از آنجا که کاربرانی که نمیخواهند برای محتوا پول بپردازند، احتمالا حاضر نیستند برای ویپیان هم هزینه کنند، این سرویسها بدون تاثیرپذیری از این قانون به فعالیت خود ادامه خواهند داد.»
سانسور فوری؛ به سرعت نور!
بر اساس لایحه ACPA، دارنده حق نشر میتواند از یک قاضی فدرال مشخص درخواست کند که وبسایتی را بهعنوان «سایت خارجی ناقض حق نشر» معرفی کند. معیار اثبات این ادعا بهطرز قابلتوجهی پایین در نظر گرفته شده و تنها ارائه شواهدی که نشان دهد احتمال وقوع تخلف بیش از احتمال عدم وقوع آن است، کفایت میکند.
پس از تایید درخواست، ارائهدهندگان مشمول قانون ۱۴ روز فرصت خواهند داشت تا به حکم اعتراض کنند؛ پس از آن، دستور مسدودسازی اجرایی میشود. با این حال، مقابله با پخش زنده مسابقات ورزشی و سایر محتواهای حساس به زمان ممکن است حتی سریعتر انجام شود.
دارل ایسا پیشتر تمایل خود را به اجرای سختگیرانه این قانون پنهان نکرده است. او در جلسهای در ماه ژوئن، هدف خود را صریح بیان کرد و پرسید: «آیا میتوانیم این کار را با سرعت صوت انجام دهیم؟ آیا میتوانیم با سرعت نور انجامش دهیم؟»
سازمانهای مدافع حقوق دیجیتال بهشدت از این پیشنهاد انتقاد کردهاند. مردیت رز از سازمان «پابلیک نالج» هشدار داده است که این لایحه ارائهدهندگان خدمات را مجبور میکند ترافیک وبسایتهای هدف را صرفا به این دلیل که به نقض حق نشر متهم شدهاند، مختل کنند.
در همین حال، براندون باتلر از ائتلاف Re:Create معتقد است این قانون، «فرایندی حقوقی یکطرفه را که از قوانین مسدودسازی وبسایتها در اروپا الگوبرداری شده است، رسمیت میبخشد» و «با اصول دادرسی منصفانه در آمریکا، حقوق مندرج در متمم اول قانون اساسی و نوآوری آمریکایی در تضاد است».
برای کاهش خطر مسدودسازی اشتباهی، در این لایحه بندی درباره خطاهای احتمالی گنجانده شده است که به شرکتهایی که بهاشتباه مسدود شدهاند اجازه میدهد تا سقف ۲۵۰ هزار دلار غرامت مطالبه کنند. با این حال، منتقدان میگویند چنین جبرانی برای کسبوکارهای کوچک و بیگناهی که دسترسی به وبسایتشان قطع شده، تسکین مالی چندانی فراهم نمیکند.
ویپیانها؛ هدف تازه قانونگذاران آمریکایی
این نخستین بار نیست که قانونگذاران آمریکایی در سال ۲۰۲۶ ویپیانها را هدف قرار میدهند. لایحه ACPA پس از تصویب قانون بحثبرانگیز SB ۷۳ در ایالت یوتا مطرح شده است؛ قانونی که تلاش میکرد استفاده از ویپیان را در ارتباط با احراز سن کاربران تنظیم کند، اما اجرای آن با توقف مواجه شد.
این لایحه همچنین در کنار چند پیشنهاد فدرال دیگر قرار میگیرد که هنوز در دست بررسی هستند؛ از جمله قانون Block BEARD و قانون مقابله با دزدی دیجیتال خارجی (Foreign Anti-Digital Piracy Act).
با این حال، نشانههای هشداردهنده اصلی از خارج از آمریکا میآیند. به گفته باتلر، لایحه ACPA شباهت زیادی به کارزارهای سختگیرانه ضد دزدی اینترنتی در اروپا دارد؛ کارزارهایی که پیشتر ویپیانها را نیز در معرض محدودیت قرار دادهاند. در کشورهایی مانند اسپانیا و فرانسه، مسدودسازی ویپیانها با حکم دادگاه هماکنون به واقعیت تبدیل شده است.
تجربه این کشورها نشان داده است که چنین سازوکارهایی میتوانند خسارتهای جانبی گستردهای به همراه داشته باشند. بر اساس تحلیلی از سوی ائتلاف Re:Create، در ایتالیا وبسایتهای بیگناه به دلیل فیلترهای بیش از حد سختگیرانه، بهطور میانگین ۳۲۰ روز مسدود باقی ماندهاند.
در اسپانیا نیز طی مسابقات لیگ فوتبال لالیگا، بیش از ۵۰۰هزار وبسایت بهاشتباه مسدود شدند؛ اقدامی که بهطور موقت دسترسی به ۵.۸درصد از اینترنت پرمخاطب را محدود کرد.
در صورت پیشرفت لایحه ACPA، محل ثبت حقوقی و قضایی فعالیت یک سرویس ویپیان اهمیتی بیش از گذشته پیدا خواهد کرد. دادگاههای آمریکا نمیتوانند بهطور خودکار احکام خود را علیه ارائهدهندگانی که در مناطق برخوردار از حمایتهای حریم خصوصی، مانند پاناما یا جزایر ویرجین بریتانیا، ثبت شدهاند، اجرا کنند. تا آن زمان، نبرد بر سر اینترنت آزاد در کنگره آمریکا ادامه خواهد داشت.
