کارگردان نمایش «رها»:
تئاتر میتواند در نقش تراپی ظاهر شود
دانیال چاووشی کارگردان نمایش «رها» که این شبها در تماشاخانه هیلاج روی صحنه است، با اشاره به مضمون این اثر نمایشی به خبرنگار مهر گفت: این نمایش روایتگر تنهایی، امید، ناامیدی و دغدغههای انسان معاصر است؛ انسانی که در هر موقعیتی، چه در مهاجرت و چه در وطن، با چالشهای درونی و بیرونی خود مواجه است.
او درباره داستان نمایش «رها» توضیح داد: داستان درباره زنی است که به یکی از کشورهای اروپایی مهاجرت کرده و در آنجا پناهنده شده است. او منتظر است نامزدش به او ملحق شود، اما در روزی که قرار است این اتفاق رخ دهد، جنگ ۱۲روزه آغاز میشود و نامزدش که در ایران حضور دارد، نمیتواند به او بپیوندد. این اتفاق نقطه شروع بحرانی است که شخصیت اصلی نمایش با آن مواجه میشود. او درباره فضای اجرایی این نمایش عنوان کرد: «رها» در یک فضای رئال روایت میشود و ما تلاش کردیم جهان واقعی این شخصیت را به تصویر بکشیم، اما در کنار آن المانهایی از سوررئال و فضای ذهنی او نیز وجود دارد. بخشی از کار به دنیای درونی این زن مربوط است؛ جایی که مخاطب با ذهن، خاطرات و کشمکشهای روحی او همراه میشود. کارگردان نمایش «رها» درباره ایده اصلی این اثر گفت: چیزی که برای من اهمیت داشت، به تصویر کشیدن رنج انسان در تنهایی بود؛ اینکه انسان چگونه میان امید و ناامیدی، آرزوها و واقعیتهای زندگی حرکت میکند. فارغ از اینکه فرد مهاجرت کرده باشد یا در کشور خودش زندگی کند، همیشه نوعی نارضایتی و جستوجو در زندگی انسان وجود دارد و تلاش کردم نشان دهم که انسان باید امید را در درون خودش پیدا کند.
او افزود: در نمایش تلاش کردم ارتباطی میان شخصیت اصلی و کودک درون او ایجاد کنم. کودک درون این شخصیت همچنان امیدوار است و در مقابل، خودِ او به مرور دچار ناامیدی میشود. در پایان نمایش نیز میبینیم که این کودک درون همچنان امید خود را حفظ کرده است، اما شخصیت اصلی ارتباطش را با جهان پیرامون قطع میکند. این موضوع در کنار روایت اصلی، نقدی به سبک زندگی امروز ما نیز دارد؛ جایی که بخش زیادی از ارتباطات انسانی ما به تلفن همراه و فضای مجازی محدود شده و گاهی واقعیت جای خودش را به واقعیت مجازی داده است.چاووشی درباره شیوه اجرایی نمایش و تلاش برای ایجاد تنوع بصری در صحنه مطرح کرد: از ابتدا دغدغهام این بود که نمایش صرفا بر دیالوگ و گفتوگو متکی نباشد.
به همین دلیل میانپردهها و لحظاتی طراحی کردم که فضای تصویری بیشتری ایجاد کند. همچنین موسیقی اختصاصی نمایش نقش مهمی در انتقال احساسات دارد و کمک میکند مخاطب در طول این ۵۰ دقیقه با جنبههای مختلف اثر همراه شود.
او گفت: البته هدف من این بوده که مخاطب در بخشهایی از نمایش کمی هم با حس تنهایی و رنج شخصیت همراه شود. همه ما دورههایی از زندگی را تجربه کردهایم که در تنهایی قرار گرفتهایم و تلاش کردهایم از آن فرار کنیم. اتفاقاتی مانند جنگ، قطع ارتباطات و شرایط بحرانی میتواند این احساس را تشدید کند و نمایش تلاش میکند مخاطب را با این تجربه انسانی روبهرو کند.
این کارگردان درباره ضرورت تولید تئاتر در شرایط اقتصادی امروز نیز گفت: به نظر من تئاتر در حال حاضر با توجه به قیمت بلیت و تخفیفهایی که ارائه میشود، حتی میتواند یکی از تفریحات ارزان باشد. اما اهمیت تئاتر فقط به سرگرمی محدود نمیشود؛ تئاتر میتواند نوعی مواجهه انسانی و حتی یک جلسه تراپی باشد. وقتی انسان در مقابل انسان قرار میگیرد و رنجها و دغدغههایش را روی صحنه میبیند، امکان همذاتپنداری و فکر کردن دوباره به مسائل زندگی فراهم میشود.
او درباره شرایط تولید آثار نمایشی گفت: اگر بخواهیم کاملا حرفهای و اقتصادی به تولید تئاتر نگاه کنیم، امروز شرایط بسیار دشوار است و بسیاری از پروژهها توجیه اقتصادی ندارند. در نمایش «رها» نیز بخش زیادی از همکاریها بر اساس علاقه و عشق به موضوع شکل گرفت. دوستانی که در این پروژه حضور داشتند، در بسیاری از موارد دستمزد کامل دریافت نکردند یا با تخفیف همکاری کردند تا امکان اجرای نمایش فراهم شود.
چاووشی تاکید کرد: این کار شاید برای تهیهکننده سود اقتصادی نداشته باشد، اما در ابتدای مسیر به این نتیجه رسیدیم که اجرای این نمایش بهتر از اجرا نکردن آن است؛ چراکه دغدغهای وجود داشت که باید با مخاطب به اشتراک گذاشته میشد.
مونا پورکشاورز و رها محمودیفرد گروه بازیگران این نمایش را تشکیل میدهند.
