مخالفت کرهایها با اعزام نیرو به تنگه هرمز/ ترامپ با تحت فشار قرار دادن سئول برای حمایت از جنگ علیه ایران، در حال تضعیف یک ائتلاف حیاتی است
فارن پالیسی نوشت: هفته گذشته به نظر میرسید دولت «لی جائه-میونگ»، رئیسجمهور کره جنوبی، آماده است از پارلمان درخواست کند که با اعزام نیروی دریایی این کشور به تنگه هرمز موافقت کند. شایعات درباره این موضوع چند روز بود که در جریان بود و اگرچه مقامهای ریاستجمهوری تأکید داشتند که هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است، گزارشهای رسانهای از طرحهایی برای اعزام غیررزمی کشتیهای نظامی حکایت داشتند و هواپیماهای دریایی نیز به مراحل نهایی آمادهسازی نزدیک شده بودند. ایران نیز واکنش نشان داد و در بیانیههایی به زبان کرهای نسبت به این اعزام هشدار داد.
نیروی دریایی کره جنوبی بهخوبی تجهیز شده و توانایی انجام مأموریتهای طولانیمدت در آبهای دور از سواحل خود را دارد. این نیرو همچنین در مأموریتهای مقابله با دزدی دریایی و گشتزنی در منطقه تجربه دارد. بنابراین، چالشی که لی با آن مواجه است، عملیاتی نیست؛ بلکه سیاسی است و ریشه در تاریخ پیچیده روابط کره با ایالات متحده دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مدتهاست از اینکه هیچیک از متحدان آمریکا حاضر نشدهاند در جنگ او علیه ایران مشارکت کنند، ناراضی است. او طی هفتههای اخیر دولت لی را به دلیل حمایت نکردن مستقیم از جنگ مورد انتقاد قرار داده؛ این در حالی است که همزمان دستور کاهش رزمایشهای نظامی مشترک آمریکا و کره جنوبی را صادر کرده است.
اما در داخل کره جنوبی، نظرسنجیها نشان میدهند که اکثریت مردم با اعزام ناوهای جنگی به هرمز مخالفاند و اعتراضات در مقابل محل اقامت ریاستجمهوری همچنان ادامه داشته است. این مسئله شکاف سیاسی در پارلمان کره جنوبی را نیز تشدید کرده است؛ جناح چپ خواستار احتیاط است، در حالی که جناح راست، لی را متهم میکند که یک متحد حیاتی و قدرتمند را ناامید کرده است.
در نتیجه، لی اکنون با تصمیم دشواری درباره اعزام نیرو مواجه است. هر اتفاقی که رخ دهد، واشنگتن صرفاً با وادار کردن او به اتخاذ چنین تصمیمی، روابط خود با سئول را تضعیف کرده است.
لی از نسل سیاسی چپ کره جنوبی است؛ جریانی که ریشه آن به جنبش دموکراسیخواهی علیه دیکتاتوری نظامی دوران جنگ سرد در این کشور بازمیگردد. جناح چپ کره جنوبی در طول تاریخ، از استقلال عمل بیشتر کره در روابطش با ایالات متحده حمایت کرده است. اکنون فشار فزاینده واشنگتن بر سئول برای حمایت از جنگ علیه ایران، زخمهای قدیمی مربوط به دورههایی را باز کرده است که آمریکا از کره خواسته بود برای حمایت نظامی وارد عمل شود.
در یکی از اعتراضات اخیر در سئول، چند نفر پلاکاردهایی در دست داشتند که روی آنها نوشته شده بود: «اشتباهات جنگ ویتنام را به یاد بیاورید.» کره جنوبی بین سالهای ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۳ نیروهای رزمی خود را به ویتنام اعزام کرد و در مقابل، صدها میلیون دلار کمک اقتصادی و نظامی از آمریکا دریافت کرد. این اقدام با اتهامهایی مواجه شد مبنی بر اینکه سربازان کرهای «مزدور» هستند؛ یعنی نیروهای سرکوبگر و چکمهپوش یک «امپراتوری فرعی» که دستورات واشنگتن را اجرا میکنند.
تنشهای مشابهی در جریان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیز شکل گرفت. آن زمان نیز مانند امروز، آمریکا بدون مشورت قبلی، بخشی از تجهیزات و نیروهای نظامی خود را از کره جنوبی جابهجا کرد و همزمان بر سئول فشار آورد تا نیروهای خود را اعزام کند. سئول در ابتدا اعلام کرد که تنها پزشکان و مهندسان را در قالب مأموریتی غیررزمی اعزام خواهد کرد، اما «رو مو-هیون»، رئیسجمهور وقت کره جنوبی و فردی از جناح مترقی مانند لی، سرانجام در برابر فشار دولت جورج دبلیو بوش تسلیم شد و با اعزام نیروهای رزمی موافقت کرد.
رو بعدها گفت که تصمیم او برای نشان دادن تعهدات بینالمللی کره جنوبی و مهمتر از همه، حفظ حمایت دیپلماتیک آمریکا از مذاکرات ششجانبه با کره شمالی ضروری بوده است. با این حال، این مأموریت باعث ایجاد شکاف در اردوگاه سیاسی مترقی کره جنوبی شد و در میان افکار عمومی نیز محبوبیتی نداشت. اگرچه ائتلاف آمریکا و کره جنوبی پابرجا ماند، این اقدام نگرانیهای پیشین کرهایها درباره ماهیت نابرابر روابط سئول و واشنگتن را تقویت کرد.
امروز نیز هرگونه مأموریت کره جنوبی در هرمز احتمالاً بهعنوان یک مأموریت «غیررزمی» تعریف خواهد شد. اما همانطور که جنگ ایران نشان داده است، در درگیریای که با موشکها و پهپادها انجام میشود، نیروهایی که در مواضع پشتیبانی قرار دارند نیز میتوانند هدف قرار بگیرند و هدف قرار خواهند گرفت. تفنگداران دریایی کرهای ممکن است قصد حمله به جزیره خارک را نداشته باشند، اما همچنان در یک منطقه جنگی مستقر خواهند شد؛ منطقهای که ذخایر سامانههای پدافند هوایی آمریکا در آن رو به کاهش است. حتی با وجود تضمینهای ناشی از عنوان «غیررزمی» مأموریت یا حمایت بینالمللی، جان ملوانان کرهای در معرض خطر خواهد بود.
برای محافظهکاران کره جنوبی که از این مأموریت، هرچند نه لزوماً از خود جنگ علیه ایران، حمایت میکنند، امید این است که اعزام ناوهای جنگی ترامپ را راضی کند و مانع خروج نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا از شبهجزیره کره شود. برای نمونه، یکی از ستوننویسان روزنامه محافظهکار «چوسان ایلبو» نوشته است که حمایت از آمریکا ممکن است در شرایط شکننده بینالمللی و در آستانه «جنگ جهانی سوم»، مسئلهای مرتبط با بقای کره جنوبی باشد؛ هرچند او در ادامه «طمع ترامپ» و «گسترشطلبی ارضی امپریالیستی» او را نیز مورد انتقاد قرار داده است.
اعزام نیرو همچنین ممکن است برای بخشهایی از جامعه تجاری کره جذاب باشد. شرکتهای کرهای طی سالهای اخیر سرمایهگذاریهای قابلتوجهی در بازارهای آمریکا انجام دادهاند و برخی فعالان اقتصادی ممکن است بر این باور باشند که راضی نگه داشتن ترامپ به حفظ دسترسی آنها به بازار آمریکا کمک خواهد کرد.
اما تلاش برای هماهنگ شدن با خواستههای غیرقابل پیشبینی ترامپ، خطرات دیپلماتیک نیز به همراه دارد. رئیسجمهور آمریکا علاقه خود را به ازسرگیری مذاکرات هستهای با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، اعلام کرده است؛ مذاکراتی که ترامپ معتقد است میتواند میراث شخصی او را تثبیت کند. اگر این مذاکرات پیش بروند، احتمالاً به امتیازات نظامی بیشتری به کره شمالی نیاز خواهند داشت. این مسئله این احتمال را مطرح میکند که کره جنوبی ممکن است ملوانان خود را به خاطر جنگی عمیقاً نامحبوب در آمریکا به خطر بیندازد، اما در نهایت از آن خواسته شود برای امنیت خود در داخل کشور نیز فداکاریهای بیشتری انجام دهد.
در مواجهه با دولت ترامپ که غیرقابل پیشبینیتر و بهطور فزایندهای نظامیگرا شده است، افکار عمومی کره جنوبی پیش از این نیز به اهمیت «اتکای به خود» روی آورده بود. فشار کنونی واشنگتن، شعله نگرانیای نسلبهنسل را دوباره برافروخته است؛ نگرانی از اینکه کره جنوبی، با وجود سرمایه فرهنگی، اقتصادی و سیاسی خود، همچنان تحت اراده یک قدرت بزرگتر قرار دارد؛ قدرتی که از سال ۱۹۴۵ تاکنون نیروهای خود را در خاک کره مستقر کرده است.
در عین حال، نگرانی عمیقی در میان کرهایها وجود دارد که اگر کشورشان تصمیم بگیرد هیچ اقدامی نکند، ممکن است در عرصه بینالمللی منزوی شود. هر مأموریت دریایی احتمالاً محدود و کوچک خواهد بود و احتمالاً توانایی اندکی برای تغییر مسیر جنگ یا وضعیت تنگه هرمز خواهد داشت. اما همین بحثها و رایزنیها درباره اعزام نیرو، که زیر سایه زورگویی ترامپی در حال انجام است، این احساس را در کره جنوبی تقویت کرده که این کشور باید گزینههای خود برای متحدان و منابع حمایت را فراتر از ایالات متحده متنوع کند.
صداهای جناح راست کره جنوبی بیش از گذشته خواستار دستیابی این کشور به یک زرادخانه هستهای بومی شدهاند. با گذشت زمان، افزایش احساس بیاعتمادی به آمریکا ممکن است حمایت محتاطانه و کمرنگ جناح چپ از توانمندیهای هستهای را نیز تقویت کند.
در میان تمام متحدان آمریکا طی دو سال پرآشوب گذشته، کره جنوبی، در کنار ژاپن، از قابلاعتمادترین و همکاریکنندهترین متحدان بوده است؛ کشوری که حاضر شده مشارکتهای مالی و نظامی خود را افزایش دهد و مسئولیتهای بیشتری در رهبری منطقهای بر عهده بگیرد. چه آمریکا بخواهد به شکلی مسئولانه از تعهدات جهانی خود عقبنشینی کند و چه در نهایت تلاش کند جایگاه دیرینه خود بهعنوان رهبر جهانی را حفظ کند، به کره جنوبی در کنار خود نیاز خواهد داشت.
اگر سئول نیروهای خود را به هرمز اعزام کند، احتمالاً نگرشهای ضدآمریکایی در میان مردم کره را بیش از پیش تشدید خواهد کرد؛ نگرشهایی که همین حالا نیز طی یک سال گذشته بهسرعت افزایش یافتهاند.
به بیان دیگر، واشنگتن ممکن است در مسیر یک جنگ بیحاصل، یک ائتلاف ارزشمند را به هدر بدهد.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
