بارندگی به میانکاله جان داد/ این پناهگاه حیات وحش آماده میزبانی از پرندگان مهاجر شد

بارش و سیلاب شدید بامداد۱۷ شهریور ماه در مازندران که حجم زیادی از باران و سیلاب را وارد تالاب میانکاله کرده است روزهای خوشی را برای پرندگان مهاجری فراهم کرد که در هفته های پیش رو گله گله در این آب خوان فرود می آیند.

سیلاب هفته گذشته مازندران نه تنها در تراز آب میانکاله تاثیر داشت بلکه دشت بزرگ تالاب هم توسط این سیلاب‌ها به همراه بارش شدید شست و شو شده و حجم زیادی از رطوبت به ۳۲ هزار هکتار از اراضی خشک شده میانکاله تزریق کرده است.

پرندگان زمستان گذرانی که در تالاب میانکاله فرود می آیند برخی از گونه ها در آب های کم عمق تالاب زیست می کنند که بارش های سیلابی این بستر را برای فرود این گونه های مهاجر فراهم کرد.

تالاب میانکاله به علت پسروی آب خزر این روزها حال و روز خوشی ندارد و ۳۲ هزار هکتار از سطح تالاب میانکاله کاهش پیدا کرد و از ۵۲ هزار هکتار گذشته به ۲۲ هزار هکتار فعلی رسیده که بر این اساس صاحبنظران این سیلاب‌ها را برای تالاب میانکاله اثربخش دانستند.

در دنیا ۴۲ نوع تالاب وجود دارد که از این تعداد ایران دارای ۴۱ نوع آن است و تالاب های ساحلی همانند میانکاله از جمله آن است و تالاب‌های داخلی همانند ارومیه نوع دیگری از آنها محسوب می شود، در جهان یک نوع تالاب خاص هم وجود دارد که بی‌نظیر است و آن هم آببندان‌های استان مازندران هستند که به دلیل اینکه کنوانسیون رامسر در مازندران ثبت شد این نوع تالاب‌ نیز وارد لیست جهانی شده است و از جمله ۴۲ نوع تالاب ثبت شده جهانی هستند.

سیلاب‌ها در مازندران برای تمامی این آب بندان‌ها به خصوص میانکاله که شرایط حادتری دارد مفید است و این بارش‌ها تراز آب تالاب را افزایش می‌دهند.

بر اساس بررسی هایی که چهره های علمی انجام داده اند وسعت میانکاله در حوزه مازندران در سال ۱۳۷۳ به میزان ۵۵ هزار هکتار بود و براساس آخرین برآوردهایی که در کارگروه احیای میانکاله انجام شد این وسعت به ۲۲ هزار هکتار یعنی کمتر از نصف کاهش یافته که این امر تاثیرات فراوانی در کاهش حضور پرندگان مهاجر در مازندران داشته است.

آمار مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر هم از کاهش ۲ متری سطح آب این دریا از سال ۱۳۷۵ تاکنون خبر می دهد و در سال های گذشته سطح آب این دریا ۲۶ سانتی‌متر کاهش یافته است.

صاحبنظران دانشگاهی بر این باورند که تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین که یک مسئله جهانی است و از طرفی دیگر کاهش پوشش جنگلی و مراتع در مازندران که سبب نفوذ کمتر بارش ها در زمین شده به همراه تغییر کاربری و گسترش ویلا سازی و توسعه شهری سبب شد که بارش های در استان سیل آسا و خسارت آفرین باشد.

کارشناسان می گویند با توجه به گرم شدن زمین، گاز گلخانه ای سبب می شود نور خورشید در اتمسفر زمین حبس شود و این موضوع زمینه گرمایش زمین و بی نظمی را فراهم می کند که این بی نظمی و تغییر اقلیم رو به افزایش است و بنابراین بارش های سیل آسا در مازندران با توجه به تغییر کاربری های زیاد در استان بیشتر از این میزان هم خواهد شد.

ثبت رکورد عجیب ۲۲۴ میلی‌متر بارندگی

در این ارتباط مدیر کل هواشناسی مازندران بارندگی بامداد ۱۷ شهریور ماه در استان را بی نظیر توصیف کرد و گفت: بر اساس داده‌های دریافتی از ایستگاه‌های سینوپتیک و باران‌سنجی هواشناسی، در کمتر از ۲۴ ساعت بیشترین میزان بارندگی با ۲۲۴ میلی‌متر در برخی از مناطق این خطه شمالی به ثبت رسیده است.

هوشنگ بهزادیان گفت: طبق داده های دریافتی از ایستگاه های سینوپتیک و باران سنجی هواشناسی مازندران ثبت ۲۲۴ بارندگی در کمتر از ۲۴ ساعت در حالی است که میانگین بارش پنج ماهه ۱۴۰۵ استان ۲۳۲.۷ میلی متر بوده است.

داده های دریافتی نشان می دهد که بیشترین بارندگی ها در دشت بوده است و کمترین آن در ارتفاعات سلسله جبال البرز رخ داد، به طور یقین اگر بارندگی ها در ارتفاعات به این شدت رخ می داده است، سیلاب غیر قابل مهار به راه می افتاد.

مدیر کل هواشناسی مازندران با اشاره به این نکته که ثبت این میزان بارندگی در سلمانشهر در کمتر از یک ساعت بوده است ، اظهار کرد: وزرامحله محمودآباد با ۱۷۱ میلی متر، نوشهر با ۱۶۱.۱، ایزد شهر ۱۴۱، رامسر با ۱۳۲.۵، بابلسر با. ۷ ۱۲۵میلی متر شاهد بیشترین میزان بارندگی ثبت شده در طی این مدت بودند.

وی ادامه داد: طبق داده های دریافتی از ایستگاه های سینوپتیک و باران سنجی هواشناسی مازندران ساری در مرکز استان با ۴۸.۸ میلی متر سبب آبگرفتگی بسیاری از معابر شهری شده است.

بیشترین بارش در مناطق دشت و جلگه

مدیر کل هواشناسی مازندران با اظهار این که بیشترین بارندگی ها در منطقه دشت و جلگه استان رخ داده است، ادامه داد: طبق داده های دریافتی از ایستگاه های سینوپتیک و باران سنجی کمترین میزان بارندگی ثبت شده در این مدت پنجاب آمل با نیم میلی به ثبت رسیده است و پس از آن رینه با سه دهم و پل سفید با پنج دهم میلی متر شاهد کمترین میزان بارش باران ثبت شده در طی این مدت بودند.

وی با بیان این که بارندگی ها در ارتفاعات مازندران نیز از شدت کمتری برخوردار بوده است، تصریح کرد: بطاهر کلا نور با ۱۲ میلی متر، کیاسر هشت، کجور سه و آلاشت ۱.۳ میلی متر به ثبت رسیده است.

تالاب میانکاله به عنوان بهشت پرندگان مهاجر باید زنده بماند تا پسروی‌های پی در پی آب دریای خزر آسیبی کمتری به ارزشمندترین زیستگاه گونه‌های جانوری کشور وارد کند.

میانکاله از لحاظ موقعیت جغرافیایی در جنوب شرقی دریای خزر و حوزه شهرستان‌های بندرترکمن، بندرگز، نوکنده و بهشهر از ۶۰ کیلومتر طول و حداکثر ۱۲ کیلومتر عرض برخوردار بوده و دارای امتداد شرقی - غربی است.

ثبت خلیج گرگان در سال ۱۳۵۴ به همراه تالاب میانکاله و «لپو زاغمرز» در استان مازندران به‌ عنوان نخستین مجموعه تالاب بین‌المللی جهان در فهرست تالاب‌های کنوانسیون رامسر ثابت کرد این خلیج و نواحی اطراف آن یک مجموعه ارزشمند زیست ‌محیطی است که علاوه بر حفظ چرخه زیست دریای خزر در معیشت جوامع محلی که حدود ۵۰۰ هزار تا یک میلیون نفر از جمعیت منطقه تحت تاثیر مستقیم خلیج گرگان هستند، اثرگذاری مستقیم دارد.

تالاب میانکاله از دهستان میانکاله در شهرستان بهشهر تا آشوراده در استان گلستان وسعت دارد و این منطقه به دلیل داشتن پهنه آبی مناسب با ذخایر غذایی غنی و آبزیان همه ساله پذیرای بیش از ۳۰ تا ۴۰ گونه از پرندگان مهاجر زمستان گذران و بیش از ۱۰۰ گونه از پرندگان بومی آبزی و کنارآبزی است.

این تالاب با داشتن پناهگاه حیات وحش به مساحت حدود ۲۲ هزار هکتار در حوزه مازندران و تنوع گیاهی از جمله درختان سازیل و انار وحشی که تغذیه برخی پرندگان را تشکیل می‌دهد توانست بیش از ۵۰۰ گونه جانوری را در خود جای دهد و به نوعی بهشت پرندگان استان نام بگیرد و با این تنوع زیستی به عنوان یکی از ذخیره گاه‌های زیست کره جهان از سوی سازمان‌های جهانی حفاظت از محیط زیست قرار گرفت.

تالاب میانکاله را باید بهشت پرندگان و پرنده نگری نام نهاد؛ سی و ششمین تالاب ثبت شده دنیا و نخستین تالاب ثبت شده در کنوانسیون تالاب‌های بین المللی رامسر و یکی از ۶۵۰ ذخیرگاه زیست کره جهان با ۴۸ هزار هکتار وسعت در شرق استان مازندران و در همجواری با استان گلستان واقع شده است و سالانه ۱۳۰ گونه از پرندگان مهاجر را با جمعیت حدود ۱.۵ میلیون بال میزبانی می‌کند.

هرساله از اواسط شهریور تا اواسط زمستان تالاب و آب‌بندان‌های مازندران میزبان گونه‌های مختلف پرندگان‌ از نقاط سردسیر کشورهای حاشیه دریای خزر است که به امید یافتن مکان گرم و غذا به این مقصد عزم سفر می‌کنند.

بنا برآمار اداره حیات وحش محیط زیست مازندران بیشتر از صدها گونه از پرندگان مهاجر بومی و غیر بومی به تالاب ها و آبگیرهای این استان کوچ زمستانی دارند.

اکوسیستم‌های آبی غنی مازندران به دلیل بهره‌مندی از شرایط مطلوب، هر ساله با فرا رسیدن فصل سرما زیستگاهی امن و گسترده برای حضور و زمستان گذرانی پرندگان مهاجری است که پس از سپری کردن مسافت‌های طولانی در این زیستگاه‌ها فرود آمده‌اند.

تالاب ها و زیستگاه های آبی مازندران یکی از زیباترین جاذبه‌های طبیعی این استان هستند که با ظرفیت قابل توجه اکوسیستمی در این استان علاوه بر اینکه زیبنده جلوه‌های گردشگری به شمار می‌روند، با توجه به شرایط مناسب زیست، هر ساله با شروع فصل سرما مامنی دلپذیر برای پرندگان مهاجر به شمار می‌روند و با آغوشی باز پذیرای جمعیت ده‌ها هزار قطعه‌ای از پرندگان هستند.