چرا صنعت نفت آمریکا از توافق ترامپ با ونزوئلا می ترسد؟

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: دونالد ترامپ توافق جامع نفتی با ونزوئلا را که عملا کنترل بخش بزرگی از ثروت خام این کشور را به آمریکا می‌سپارد، بزرگ‌ترین توافق نفتی تاریخ خوانده است. اما به نظر می‌رسد بسیاری از مدیران نفتی آمریکا نظر کاملا متفاوتی دارند. این توافق موجی از نگرانی و هشدار را در میان رهبران صنعت نفت ایجاد کرده است؛ چرا که آنها نگرانند این اقدام غیرمنتظره، مذاکرات تجاری جاری را مختل کرده و دست آن‌ها را از جذاب‌ترین میادین نفتی ونزوئلا کوتاه کند.

منابع آگاه در گفت‌وگو با بلومبرگ به این نگرانی‌ها اشاره کرده‌اند. البته انتقاد علنی از این پیمان با توجه به اشتیاق آشکار ترامپ دشوار به نظر می‌رسد. این اتفاقات هشت ماه پس از آن رخ می‌دهد که نیروهای آمریکایی با ورود به کاراکاس، نیکلاس مادورو را ربودند؛ عملیاتی که ترامپ آن را فرصتی عظیم برای شرکت‌های نفتی آمریکا خواند. اشتیاق غول‌های انرژی برای احیای صنعت به شدت آسیب‌دیده نفت ونزوئلا، روز چهارشنبه در مراسمی در کاراکاس به اوج خود رسید. در این مراسم دلسی رودریگز رئیس‌جمهور موقت این کشور، کریس رایت وزیر انرژی آمریکا و مدیران شرکت‌هایی چون شورون، انی و جی‌ئی ورنووا حضور داشتند و توافق‌نامه‌های سرمایه‌گذاری متعددی را به امضا رساندند.

با این حال، سایه توافقی که ترامپ جمعه گذشته در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد بر سر این قراردادهای چندماهه سنگینی می‌کند. دولت آمریکا در حال تصاحب سهم ۳۵ درصدی از شرکت خصوصی نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز است. این شرکت که توسط الخاندرو بتانکورت، سرمایه‌گذار جنجالی اداره می‌شود، امتیاز توسعه ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا را برای صد سال به دست آورده است. به گفته منابع آگاه، این توافق که با هدایت وزارت خارجه و پنتاگون به سرانجام رسید، بسیاری از شرکت‌ها و مدیران انرژی از جمله فعالانی که در حال مذاکره در ونزوئلا بودند را کاملا غافلگیر کرد.

رقابت نابرابر در بازار نفت کاراکاس

این ناآرامی در صنعت نفت، چالش پیش روی دولت ترامپ برای ایجاد تعادل میان اولویت‌های متضاد در ونزوئلا را به خوبی نشان می‌دهد. در حالی که کاخ سفید به دنبال قطعی کردن سریع معاملات و ایجاد جریان‌های جدید نفت و درآمد برای بازسازی این کشور بود، توسعه‌دهندگان بزرگ که توانایی بیشتری برای افزایش تولید نفت سنگین دارند با احتیاط بیشتری عمل می‌کردند و نگران ریسک‌های سیاسی و اقتصادی پس از دستگیری مادورو بودند. طرفداران این توافق معتقدند که اقدام اخیر فورا به افزایش جریان صادرات نفت کمک می‌کند و از نگاه حامیان ترامپ، برخی از این گلایه‌ها صرفا بهانه‌جویی بازندگانی است که بیش از حد محتاط بوده‌اند.

با تصاحب سهم ۳۵ درصدی دولت آمریکا در این شرکت و تضمین حق دریافت ۲۰ درصد از تولید آن به قیمت تمام‌شده، نگرانی جدیدی شکل گرفته است. دولت عملا در حال تقویت یک شرکت ملی نفت پنهان است که می‌تواند با تولیدکنندگان خصوصی آمریکایی رقابت کند؛ حتی با آن دسته از شرکت‌هایی که هیچ تمایلی برای حضور در ونزوئلا ندارند. کوین بوک مدیرعامل شرکت کلیرویو انرژی پارتنرز در واشنگتن می‌گوید وقتی دولت در یک شرکت خصوصی سرمایه‌گذاری سهامی می‌کند، قطعا انگیزه لازم برای حفظ آن سرمایه را نیز خواهد داشت اما سوال اینجاست که آیا این کار در جهت تکمیل زنجیره صنعت انجام می‌شود یا در رقابت با آن.

مقامات دولت تلاش کرده‌اند با بیان اینکه توافق اخیر امنیت بیشتری برای معاملات بخش خصوصی در ونزوئلا فراهم می‌کند، از حجم این نگرانی‌ها بکاهند. آنها استدلال می‌کنند که این شرکت مشترک به هیچ وجه قصد رقابت با بخش خصوصی را ندارد. یک مقام آمریکایی با رد هرگونه ادعایی مبنی بر مانع‌تراشی این توافق برای سایر شرکت‌ها، تاکید کرد که این قرارداد تنها شامل میادین مشخصی است و سایر تولیدکنندگان همچنان برای مذاکره با دولت ونزوئلا آزادند. مقامات کاخ سفید نیز قراردادهای اخیر شورون و جی‌ئی ورنووا را سندی بر موفقیت سایر شرکت‌ها در مذاکرات ونزوئلا می‌دانند.

با این وجود، همه سرمایه‌گذاران به یک اندازه موفق نبوده‌اند. برایان شفیلد، کارآفرین نفتی اهل تگزاس، یکی از نزدیک به بیست و چهار مدیری بود که روز نهم ژانویه مصادف با نوزدهم دی ماه در کاخ سفید با ترامپ دیدار کردند تا برای سرمایه‌گذاری ده‌ها میلیارد دلاری در ونزوئلا ترغیب شوند. با وجود تمجید شفیلد از دولت برای برقراری ارتباط با مقامات ونزوئلایی، او می‌گوید تیمش در برنامه‌ریزی برای توسعه ذخایر نامتعارف نفت ونزوئلا پیشرفت چندانی نداشته است. به گفته او تیمش می‌خواهد ادامه دهد، اما وقتی احساس می‌کنی خواسته و پذیرفته نیستی و می‌بینی تنها میادین متعارف واگذار می‌شود، فعالان حوزه نفت نامتعارف سراغ کشور بعدی می‌روند.

اختصاص تعداد زیادی از بهترین میادین نفتی به شرکت تحت مدیریت بتانکورت باعث ناامیدی گسترده در صنعت نفت شده است چرا که گزینه‌های جذاب کمتری برای سایر اپراتورهای مستقل آمریکایی باقی می‌ماند. همچنین سوابق پرحاشیه بتانکورت که پیش‌تر با اتهامات پولشویی و فرار مالیاتی در اروپا و آمریکا مواجه بوده، انتقاداتی را برانگیخته است؛ هرچند او این اتهامات را رد کرده و هرگز در هیچ دادگاهی محکوم نشده است.

مقامات آمریکایی از شراکت با او دفاع کرده و شرکتش را شریکی سازنده و بازیگری توانا در افزایش سریع تولید نفت می‌دانند. کاخ سفید نیز در بیانیه‌ای که روز چهارشنبه منتشر کرد تاکید کرد این توافق با شرکتی بسته شده که در میان تمام شرکت‌های فعال در ونزوئلا بهترین سابقه موفقیت را دارد؛ اپراتوری اثبات‌شده که می‌داند چگونه تولید را افزایش دهد. آنها تاکید دارند که برخی از این میادین پیش‌تر در کنترل شرکت‌های روسی و چینی بوده و اکنون با یک سیستم شفاف تحت رهبری آمریکا جایگزین شده‌اند که منافع زیادی برای مردم دو کشور به همراه دارد.

اما این توضیحات باعث آرامش خاطر فعالان صنعت نشده است. برخی کارشناسان معتقدند این اقدام نوعی مصادره امتیازات است که می‌تواند تصاحب دارایی‌ها را در کشوری که دهه‌ها پیش اموال شرکت‌هایی مانند کونوکو فیلیپس و اکسون‌موبیل در آن مصادره شد، بار دیگر عادی‌سازی کند. با این حال کریس رایت وزیر انرژی آمریکا تاکید دارد که حق وتوی آمریکا در انتصابات هیات مدیره این شرکت و الزام به حضور اکثریت شهروندان آمریکایی در آن، تضمین‌کننده ساختار محکم این توافق است./