میزان استقبال حقیقیها در سه موج صعودی اخیر بازار سهام مقایسه شد
رالی پولساز بورس تهران
سه رالی با سه جریان پول
مقایسه سه موج صعودی بورس تهران از زاویه ورود پول حقیقیها، تصویر متفاوتی از آنچه صرفا با نگاه به شاخص کل دیده میشود ارائه میکند. آمارها نشان میدهد موج آبان ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۴ با ورود تجمیعی حدود ۱۳۴میلیون دلار، کوچکترین جریان پول سرمایهگذاران حقیقی را میان سه رالی مورد بررسی داشته است. پس از آن، موج شهریور تا دی ۱۴۰۴ با ورود پول تقریبی ۱۸۶میلیون دلار قرار میگیرد؛ یعنی حدود ۳۹ درصد بیشتر از موج قبلی. اما در رالی جاری، اندازه جریان پول به محدوده ۳۳۱میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که بیش از مجموع دو رالی صعودی قبلی است.
به این ترتیب، هر سه موج صعودی بازار سهام اگرچه از یک بستر مشترک یعنی رشد قیمت دلار و تقویت انتظارات تورمی شکل گرفتهاند، اما از منظر میزان استقبال سرمایهگذاران حقیقی رفتار یکسانی نداشتهاند. در واقع، مسیر حرکت پول حقیقیها در این سه دوره نشان میدهد که شدت استقبال سرمایهگذاران از بازار سهام در رالی جاری به شکل محسوسی افزایش یافته است. فاصله میان ۱۳۴میلیون دلار در موج نخست و ۱۸۶میلیون دلار در موج دوم، افزایش قابلتوجهی را نشان میدهد؛ اما فاصله ۱۸۶میلیون دلار تا ۳۳۱میلیون دلار، از شتاب بیشتر جریان نقدینگی در موج اخیر حکایت دارد.
این موضوع نشان میدهد رالی فعلی بورس تهران از نظر مشارکت پول سرمایه گذاران حقیقی، صرفا تکرار موجهای قبلی نیست. در این میان، باید بین ورود پول و ارزش معاملات تفاوت گذاشت. افزایش ارزش معاملات میتواند نتیجه گردش سریعتر همان منابع موجود باشد، اما ورود خالص پول حقیقیها نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران حقیقیها در سمت خرید، بیش از فروشندگان حقیقی فعال بودهاند. بنابراین، با وجود رکوردشکنی ارزش ریالی معاملات بررسی جریان ورود پول حقیقیها میتواند زاویه متفاوتی برای سنجش میزان استقبال سرمایهگذاران از روند صعودی بازار ارائه کند.
از این منظر، مقایسه سه رالی صرفا مقایسهای میان سه دوره زمانی نیست، بلکه مقایسهای میان سه سطح متفاوت از مشارکت پول حقیقیها در بازار سهام است. در موج نخست، جریان پول سرمایهگذاران حقیقی در محدوده ۱۳۴میلیون دلار قرار گرفته است. در موج دوم، این جریان با افزایش حدود ۳۹ درصدی به ۱۸۶میلیون دلار رسیده و در موج سوم، با عبور قابلتوجه از دو سطح قبلی، به ۳۳۱میلیون دلار افزایش یافته است. بنابراین، نمودار جریان پول در سه رالی، روندی صعودی را از نظر اندازه استقبال سرمایهگذاران حقیقی نشان میدهد.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که رفتار بازار در هفتههای اخیر را کنار آن قرار دهیم. در معاملات ۱۷ مرداد، حدود ۹ هزارمیلیارد تومان پول سرمایه گذاران حقیقی وارد بازار سهام شد که بر اساس گزارشهای منتشرشده، بالاترین ورود روزانه ثبتشده بوده است. در همان روز شاخص کل با رشد۲.۰۸ درصدی به ۵میلیون و ۵۲۰ هزار واحد رسید و بازدهی شاخص از ابتدای سال به حدود ۴۹ درصد افزایش یافت. شاخص هموزن نیز با رشد ۲.۵۴ درصدی، بازدهی حدود ۶۵ درصدی از ابتدای سال را ثبت کرد.
قرار گرفتن این ارقام در کنار جریان پول حقیقیها دلاری، اهمیت بیشتری به رالی جاری میدهد. در واقع، رشد شاخص کل و افزایش ورود پول حقیقیها همزمان با یکدیگر اتفاق افتادهاند. از این منظر، میتوان گفت موج اخیر بازار سهام تنها از مسیر افزایش قیمتها قابل مشاهده نیست، بلکه در سمت جریان نقدینگی نیز نشانههای پررنگی از افزایش استقبال سرمایهگذاران حقیقی دیده میشود.
پول سنگین رالی اخیر
رالی ۱۴۰۵ را نمیتوان تنها حرکت چند نماد بزرگ دانست. بهتر شدن عملکرد شاخص هموزن نسبت به شاخص کل، در کنار ورود پول حقیقیها، نشان میدهد دامنه مشارکت در بازار نسبت به یک صعود صرفا شاخصساز گستردهتر بوده است. این نکته برای ارزیابی کیفیت رالی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هرچه جریان نقدینگی در بخش بزرگتری از بازار توزیع شود، امکان شکلگیری روند فراگیرتر افزایش مییابد.
نسبت شاخص کل به شاخص هموزن در موج صعودی اخیر از ۴ واحد به ۳.۵واحد رسیده که نشان میدهد که نماگر ثانویه بازار به عنوان نماینده سهام کوچک و متوسط، عملکرد بهتری داشته و منفعت روند صعودی فعلی نصیب همه صنایع شده است.
از سوی دیگر، مقایسه جریان پول سرمایهگذاران حقیقی در سه موج نشان میدهد که افزایش استقبال از بورس در رالی اخیر تنها به رشد شاخص محدود نشده است. در حالی که در موج آبان ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۴، سقف جریان تجمعی در محدوده ۱۳۴میلیون دلار قرار داشت، این رقم در موج شهریور تا دی ۱۴۰۴ به ۱۸۶میلیون دلار افزایش یافت. در رالی جاری نیز جریان پول حقیقیها تا ۳۳۱میلیون دلار بالا رفته است. بنابراین، فاصله میان موج سوم و دو موج قبلی، تصویری روشن از تغییر مقیاس ورود پول حقیقیها به بازار سهام ارائه میکند.
یکی از دلایل این موضوع، کاهش جذابیت بازارهای موازی است. درحالیکه طی ۳سال اخیر روند پرقدرت صعودی در طلا و فلزات گرانبها، را شاهد بودیم، امسال با اصلاح قیمت طلا در بازارهای جهانی، جذابیت سایر بازارها نظیر بورس و مسکن افزایش یافت. همچنین برخلاف دو رالی دیگر، موج صعودی اخیر، روند نرخ بهره حقیقی به سمت منفیترشدن حرکت کرد. به طوری که اختلاف نرخ تورم و نرخ اوراق به بیش از ۳۰ درصد رسیده است.
این تفاوت زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که رفتار شاخصهای بازار نیز در کنار جریان پول سرمایهگذاران حقیقی قرار گیرد. در رالی سال ۱۴۰۳، شاخص کل بورس با رشد ۶۳درصدی همراه شد و ۱۳۴ میلیون دلار روانه بازار شد. در موج صعودی شهریور تا دی ماه سال گذشته شاخص کل با افزایش ۸۸ درصدی ارتفاع همراه شد و همزمان میزبان ۱۸۶ میلیون دلار پول افراد حقیقی بود. با این حال در رالی اخیر شاخص کل بورس تنها ۵۰ درصد رشد کرده، اما افراد حقیقی ۳۳۱ میلیون دلار پول را به بازار سهام آوردند. این حجم از ورود پول نشان میدهد که رالی اخیر، رالی پولساز بورس تهران بوده است.
