شتاب ساخت بلندترین سازه جهان در عربستان

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نیلوفر ادیب‌نیا: روند احداث برج جده در عربستان سعودی، که قرار است پس از تکمیل، عنوان بلندترین سازه‌ جهان را از آن خود کند، با شتابی چشم‌گیر به سوی یک نقطه عطف مهندسی پیش می‌رود. انتظار می‌رود این آسمان‌خراش با عبور از مرز ۱۰۰۰ متر ارتفاع، شکوه برج خلیفه دبی را پشت سر گذاشته و رکورد ۸۲۸ متری آن را در نوردد.

بر اساس گزارشی از نیوزویک، طراحی این ابرپروژه بر عهده «آدریان اسمیت» و «گوردون گیل» از دفتر معماری مشترک آن‌ها بوده و ساخت طبقات فوقانی آن با روندی مستمر در حال پیشروی است. «جان پرونتو»، مدیر این پروژه از شرکت مهندسی «تورنتون توماستی»، اعلام کرده است که تیم اجرایی با شتاب در تلاش است تا احداث «تراس آسمان» را در حدود طبقه ۱۶۰ به سرانجام برساند. برآورد می‌شود این مرحله طی حدود ۶۰ هفته آینده تکمیل شود. سازه هم‌اکنون با گذر از مرز ۴۰۰ متر ارتفاع، به حدود طبقه ۱۰۴ رسیده است و عملیات ساخت با میانگین پیشروی چهار متر در هفته ادامه دارد. به گفته پرونتو، روند کار طبق برنامه پیش می‌رود تا ظرف ۲۵ هفته آینده، ارتفاع برج به ۵۰۰ متر برسد؛ امری که نشان‌دهنده پایداری و شتاب مطلوب در جریان ساخت است. زمان بهره‌برداری نهایی از پروژه همچنان برای اوت ۲۰۲۸ پیش‌بینی شده و سرعت پیشرفت کار در مقایسه با مراحل اولیه، افزایش یافته است. هرچند نوسانات جوی و تعطیلات گاه سبب وقفه در کار می‌شوند، اما هسته مرکزی سازه به‌طور میانگین هفته‌ای یک طبقه قد می‌کشد. از بزرگ‌ترین چالش‌های فنی در مسیر این پروژه، هدایت و پمپاژ بتن به ارتفاعات بسیار بالا است. انتقال بتن به ارتفاعی نزدیک به یک کیلومتر، تجربه‌ای بی‌سابقه در تاریخ مهندسی سازه به شمار می‌رود. برای حل این مسئله، مهندسان روشی نوین در قالب یک سامانه پمپاژ یکپارچه طراحی کرده‌اند که جایگزین الگوهای چندمرحله‌ای پیشین شده است. پرونتو خاطرنشان می‌کند طراحی سامانه‌ای که هم‌زمان کارایی فنی و توجیه اقتصادی داشته باشد، از پیچیده‌ترین بخش‌های این پروژه بوده است.

IMG_20260624_122104_323

«گوردون گیل»، معمار پروژه، با تاکید بر جنبه‌های بهینه‌سازی و پایداری زیست‌محیطی می گوید که معیارهای معماری در آینده، بیش از پیش بر بازسازی و بهره‌برداری مجدد از سازه‌های موجود استوار خواهد بود. یافته‌های نهادهایی چون انجمن معماران آمریکا نشان می‌دهد که بهسازی و بازسازی ساختمان‌ها می‌تواند تولید آلاینده‌های کربنی را در مقایسه با ساخت‌وسازهای جدید، ۵۰ تا ۷۵ درصد کاهش دهد؛ موضوعی که اهمیت پایداری را در معماری معاصر برجسته می‌سازد. برج جده بخشی از طرح کلان عربستان سعودی موسوم به «چشم‌انداز ۲۰۳۰» است که با هدف تنوع‌بخشی به اقتصاد و کاهش اتکا به درآمدهای نفتی دنبال می‌شود. این برج هسته اصلی مگاپروژه «شهر اقتصادی جده» را تشکیل می‌دهد. با این حال، برخی دیگر از پروژه‌های بزرگ منطقه مانند «نئوم» و «لاین» با چالش‌هایی چون تاخیر در زمان‌بندی و بازنگری در بودجه روبه‌رو شده‌اند؛ امری که نشان‌دهنده دشواری‌های ساختاری در اجرای طرح‌های کلان زیرساختی است. با وجود این تردیدها، مسوولان امر تاکید دارند که پروژه‌ها همچنان فعال بوده و تغییرات اعمال‌شده عمدتا متوجه جدول زمان‌بندی است و به معنای توقف کار نیست. در میان تمامی ‌پروژه‌های کلان در دست احداث در عربستان، برج جده در حال حاضر از منظر پیشرفت فیزیکی و تکامل سازه، گام‌های استوارتری برداشته است.