برنت تا پایان سال ۹۵ دلار در بشکه باقی خواهد ماند؛
واشنگتن و مهندسی بحران نفت
ایگور سچین، مدیرعامل شرکت روسنفت و از نزدیکترین چهرهها به ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه، در سخنرانی خود در مجمع اقتصادی سنپترزبورگ با لحنی کمسابقه اعلام کرد که آمریکا نهتنها از آشوب هرمز آسیب ندیده، بلکه به بزرگترین ذینفع آن تبدیل شده است. به گفته او، محدودیتهای ایجادشده در یکی از حیاتیترین شریانهای انتقال انرژی جهان، عملا مزیت رقابتی قابلتوجهی برای تولیدکنندگان آمریکایی ایجاد کرده و امکان فروش نفت و گاز با قیمتهای بالاتر را برای آنها فراهم آورده است. سچین تاکید کرد اقداماتی که ظاهرا با هدف فشار بر ایران طراحی شده بود، در عمل کل بازار جهانی انرژی را تحتتاثیر قرار داد و هزینههای آن به مصرفکنندگان و اقتصادهای سراسر جهان تحمیل شد.
از نگاه مسکو، آنچه امروز در هرمز جریان دارد تنها یک بحران امنیتی نیست، بلکه نشانهای از تلاش برای تغییر قواعد بازی در بازار جهانی انرژی و بازتوزیع منافع به سود بازیگران خاص است؛ روندی که به باور روسیه، پیامدهای بلندمدتی برای امنیت انرژی جهان به همراه خواهد داشت. به گفته وی، محدود شدن جریان نفت از تنگه هرمز موجب شد تولیدکنندگان آمریکایی از مزیتهای غیررقابتی برخوردار شوند و بتوانند نفت و فرآوردههای پرهزینه خود را با قیمتهای بالاتر به بازار عرضه کنند. سچین تاکید کرد که ریسکهای راهبردی چنین رویکردی بهدرستی برآورد نشده و جهان اکنون بهای آن را میپردازد. اظهارات مدیرعامل روسنفت در شرایطی مطرح میشود که آمریکا بهعنوان بزرگترین تولیدکننده نفت جهان، از جهش قیمتهای ناشی از بحران خاورمیانه سود برده است.
افزایش درآمد روسیه
همزمان، وزارت دارایی روسیه اعلام کرده درآمدهای نفت و گاز این کشور در ماه مه نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۳۲ درصد افزایش یافته و به حدود ۹میلیارد دلار رسیده است؛ افزایشی که بخش عمده آن به رشد قیمتهای جهانی نفت پس از تنشهای خاورمیانه نسبت داده میشود. با این حال، سچین هشدار داد که تداوم تنش در تنگه هرمز میتواند پیامدهای بلندمدت و خطرناکتری برای صنعت نفت به همراه داشته باشد. به اعتقاد او، ادامه نااطمینانی در یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان، نه تنها تقاضای بلندمدت نفت را تضعیف میکند، بلکه انگیزه دولتها و مصرفکنندگان را برای حرکت به سمت انرژیهای جایگزین را نیز افزایش خواهد داد. مدیرعامل روسنفت همچنین از چین بهعنوان آمادهترین اقتصاد جهان برای مقابله با بحران کنونی یاد کرد و گفت پکن طی سالهای گذشته با برنامهریزی بلندمدت توانسته آسیبپذیری خود را در برابر شوکهای انرژی کاهش دهد.
او در عین حال هشدار داد که تهدیدهای ژئوپلیتیک تنها به هرمز محدود نیست و گذرگاههای مهم دیگری همچون مالاکا، بابالمندب و جبلالطارق نیز میتوانند در معرض اختلال قرار گیرند. سچین درباره چشمانداز قیمت نفت نیز سناریوی نسبتا محتاطانهای ارائه کرد. به گفته او، حتی اگر تنگه هرمز در آینده نزدیک بهطور کامل بازگشایی شود، قیمت نفت برنت تا پایان سال در محدوده ۹۵ تا ۹۶ دلار باقی خواهد ماند و سپس طی سال آینده به محدوده ۸۰ تا ۸۵ دلار بازمیگردد. از نگاه وی، تنها در نیمه دوم سال ۲۰۲۷ است که بازار نفت میتواند بار دیگر بر مبنای عوامل بنیادین عرضه و تقاضا حرکت کند.
تصویری نگرانکننده
او در بخش دیگری از سخنان خود تصویری نگرانکننده از آینده اقتصاد جهانی ترسیم کرد و هشدار داد جهان با مجموعهای از بحرانهای همزمان شامل کمبود برق، غذا، آب و فلزات راهبردی روبهرو است. سچین معتقد است روند فزاینده نظامیسازی قدرتهای بزرگ و شکلگیری حبابهای مالی گسترده، ریسکهای جدیدی را برای اقتصاد جهانی ایجاد کرده است. مدیرعامل روسنفت همچنین به کاهش نفوذ ائتلاف اوپکپلاس اشاره کرد و خروج برخی اعضا از این ائتلاف را عاملی برای کاهش ظرفیت اثرگذاری آن دانست.
به گفته وی، تولید نفت روسیه از زمان توافق اوپکپلاس در سال ۲۰۱۶ حدود ۱.۵میلیون بشکه در روز کاهش یافته و برای جبران این افت، به سرمایهگذاریهایی معادل ۱۳۶میلیارد دلار نیاز خواهد بود. در مجموع، پیام مسکو روشن است: از نگاه روسیه، بحران هرمز تنها یک بحران امنیتی نیست، بلکه بخشی از رقابت ژئوپلیتیک بزرگتری است که در آن واشنگتن متهم اصلی بهرهبرداری از آشفتگی بازار انرژی و تغییر قواعد بازی به سود خود شناخته میشود.
