بی‌خیال «مدرک» شوید لطفا!

ماجرا این است که امیرحسین محمودی، پدیده این فصل پرسپولیس که از قضا به تیم ملی هم راه یافته، مهمان محمدحسین میثاقی بود. مجری پرحاشیه و نه‌چندان محبوب تلویزیون، در این برنامه از او در مورد تحصیلاتش پرسید و محمودی گفت «تربیت بدنی» می‌خواند. موضوع زمانی جالب‌تر شد که میثاقی سوال کرد در کدام دانشگاه و بازیکن جوان پرسپولیس در کمال تعجب گفت: «حضور ذهن ندارم!» به این ترتیب فوتبال غنی و آبرومند ایران، از نسل بازیکنانی که نمی‌دانند چه می‌خوانند، به ورطه بازیکنانی سقوط کرد که نمی‌دانند کجا درس می‌خوانند!

حقیقت ماجرا روشن به نظر می‌رسد. فلسفه تحصیلات عالی -مثل خیلی چیزهای دیگر- در کشور ما تا حد زیادی از معنا تهی شده است. پیش از این آدم‌ها باید کلی دود چراغ می‌خوردند و اذیت می‌شدند تا لیسانس و فوق لیسانس بگیرند، اما امروز مدرک دکترا است که مثل نقل و نبات خیرات می‌شود. شما به اتکای اسمت یک جا ثبت‌نام می‌کنی و می‌روی به امان خدا؛ خودشان بقیه کارها را انجام می‌دهند و به همین راحتی تبدیل می‌شوید به خانم یا آقای دکتر!

در مورد دردناک بودن این ماجرا، سر همان داستان بیرانوند کلی صحبت شد. موضوع، به شدت بوی تند و زشت ظلم و تبعیض می‌دهد. این مدل آموزش عالی، به علاوه باعث رواج بی‌سوادی و از اعتبار خالی شدن مدارک هم می‌شود. با این حال اینجا روی صحبت‌مان با خود بازیکنان است. آقای بیرانوند؛ شما با وجود همه حواشی و حفره‌های عمیق و جدی شخصیتی‌ات، واقعا گلر خوبی بودی. گلر خوب، لزوما نیازی به مدرک دکترا ندارد تا محترم شمرده شود. از یک دروازه‌بان توانا انتظار می‌رود توپ‌ها را به خوبی مهار کند، نه اینکه یک مدرک تحصیلی پوچ و بی‌فایده داشته باشد. داستان امیرحسین محمودی هم همین است. او از مهم‌ترین استعدادهای این سالیان فوتبال کشور به شمار می‌رود و قشنگ مشخص است که اگر از ریل خارج نشود، تبدیل به یک ستاره درخشان خواهد شد. او واقعا نیازی به یک فضیلت جانبی و تکمیلی دیگر ندارد و نباید زور بزند تا از دانشگاهی که اسمش را هم بلد نیست مدرک بگیرد. مگر مدرک تحصیلی لیونل مسی و کریس رونالدو چیست؟ هر دوی آنها خیلی کم درس خوانده‌اند، اما فوق‌ستاره‌های تاریخ فوتبال جهان هستند و صدها‌میلیون نفر از هنر ذاتی‌شان لذت می‌برند. آیا همین کافی نیست؟

متاسفانه تب مدرک‌گرایی آنقدر در ایران داغ است که حتی یکی مثل مبینا نعمت‌زاده که در اوج جوانی برنده مدال المپیک شده و در بهترین نقطه ایستاده هم بدون یک مدرک تحصیلی کافی احساس کمبود می‌کند؛ در نتیجه خواهان تحصیل بدون کنکور در رشته پزشکی شد و آن همه جنجال راه افتاد؛ جنجالی که تنها نتیجه‌اش، بر باد رفتن فوری بخش بزرگی از محبوبیت این ورزشکار و به حاشیه رفتن او بود. کاش این بساط، یک روز در این کشور جمع شود؛ تحصیل فقط بماند برای اهل مستعد و علاقه‌مندش و بقیه هم به سایر توانایی‌های‌شان اکتفا کنند.