شرکت رهسرا- سهامی خاص ؛پیمانکاری در تراز معیارهای بین‌المللی

مهندس عزیز فرهنگی
مدیر عامل
شرکت رهسرا
بیست سال تجربه در اجرای پروژه‌ها و تأمین تجهیزات
شرکت رهسرا یکی از ۳ شرکتی است که موفق به کسب تندیس سیمین جایزه ملی مدیریت پروژه ایران شد.توسعه و ترویج دانش و تجربه مدیریت حرفه‌ای در پروژه‌های عمرانی و تلاش در جهت استفاده بهینه از منابع و افزایش کیفیت پروژه‌ها از مهم‌ترین اهداف این شرکت است.

مهندس عزیز فرهنگی، مدیر عامل شرکت رهسرا، علل موفقیت این شرکت به‌ویژه در کسب این جایزه را تشریح می‌کند:
مهم‌ترین پروژه‌هایی که تاکنون اجرا کرده‌اید، کدام هستند؟
شرکت رهسرا افتخار دارد در طول دو دهه فعالیت خود در آبرسانی و تامین آب شرب و بهداشتی ۱۷ شهر کشورمان مشارکت داشته و حدود ۲۰ هزار هکتار از اراضی دیمی کشاورزی را به آبی تبدیل نموده است و ساخت و تجهیز بیش از ۵۰ باب ایستگاه پمپاژ، طراحی و بهره‌برداری از ۷ تصفیه‌خانه آب و فاضلاب و اجرای چندین پروژه تخصصی تله‌متری و برق و کنترل را در کارنامه خود دارد.
پروژه‌هایی که در ایران و در سطح بین‌المللی اجرا کرده‌اید کدام یک هستند؟
شرکت رهسرا تاکنون فعالیت عمده خود را در حوزه جغرافیائی داخل کشور متمرکز کرده بود که از مدتی قبل در راستای تامین هدف توسعه بازار، ساز و کارهای ورود به بازارهای بین‌المللی را فراهم کرده و امیدوار است در آینده نزدیک نسبت به صدور خدمات فنی و مهندسی اقدام نماید.
مجموع ارزش پروژه‌های مدیریت شما چقدر بوده است؟
مجموع ارزش ریالی پروژه‌هائی که در این مدت توسط شرکت رهسرا مدیریت و اجرا شده است بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود و اگر ارزش بخش کارفرمائی پروژه‌ها را نیز در این برآورد منظور کنیم به دو تا سه برابر این مبلغ خواهیم رسید.
نقش مدیریت پروژه شما در مدیریت توسعه کارآفرینی چیست؟
اگر جنبه‌ای از تعریف کارآفرینی را یافتن و بکاربردن روش‌های اجرائی مناسب توام با هزینه‌های کمتر و کیفیت بالاتر تلقی کنیم، می‌توانیم بگوئیم که با بکاربردن روش‌های اجرائی بر مبنای الزامات استانداردهای بین‌المللی توسط این شرکت، افزایش کیفیت در پروژه‌های عمرانی اجرا شده را شاهد بوده و روش‌های استاندارد را جایگزین روش‌های سنتی و عرفی مدیریت در پروژه‌های عمرانی کرده‌ایم.
نقش مدیریت پروژه شما را در توسعه برندتان چگونه ارزیابی می‌کنید؟
نظر کارفرمایان، تامین‌کنندگان و مشاوران پروژه‌هائی که این شرکت تاکنون اجرا نموده بیانگر این نکته است که ذی‌نفعان پروژه‌ها برنامه‌ریزی، سازماندهی، اجرای با کیفیت و مدیریت کامل پروژه‌ها را شاهد بوده‌اند و نام شرکت رهسرا برای مشتریان ما یادآور مفاهیمی نظیر کیفیت، مدیریت یکپارچه، رعایت استانداردها و اجرای روان و هماهنگ پروژه‌ها می‌باشد.
جایگاه پروژه‌های اجرایی شرکت شما در توسعه صدور خدمات فنی و مهندسی چیست؟
اگر تمرین و تجربه کار کردن براساس معیارها و استانداردهای بین‌المللی را مقدمه موفقی برای ورود به بازارهای جهانی و صدور خدمات مهندسی تلقی کنیم و پس از ورود به بازار کار بین‌المللی ماندگار بودن در آن بازار را تضمین کنیم، بدون شک به نظر این شرکت مدیریت پروژه باید براساس روش‌ها و ساز و کارهای حرفه‌ای تمرین شود. در واقع شکل دادن سازمان شرکت براساس توانائی‌های رقابتی در سطح بین‌المللی برای ما امر مهمی است که اتفاق می‌افتد.
از چه نظر پروژه‌های اجرایی شما حائز اهمیت و قابل معرفی شدن به عنوان نمونه است؟
پروژه‌های اجرا شده توسط شرکت رهسرا دارای مشخصات عمومی زیر است:
اول: رضایت کارفرمایان و مشاوران و تمامی ذینفعان پروژه سرلوحه تمامی فعالیت‌های این شرکت در حال اجرای پروژه‌ها می‌باشد.
دوم: پروژه‌ها براساس استانداردهای بین‌المللی نظیر PMBOK و ISO۱۰۰۰۶ و در تمامی حوزه‌ها برنامه‌ریزی و مدیریت می‌شوند.
سوم: مدیریت کیفیت، رعایت کیفیت کار و مطابقت کارهای انجام شده با مشخصات فنی و اجرائی کارها از اصول تغییرناپذیر در اجرای پروژه‌ها توسط این شرکت می‌باشد.
چهارم: اجرای پروژه‌ها با راهنمای عمل قرار دادن اصول هشت‌گانه مدیریت کیفیت انجام می‌گیرد و در این راستا نتایج حاصل از فرآیندهای مختلف پروژه بطور مستمر پایش و کنترل می‌شود.
پنجم: مدیریت پروژه‌ها بر اساس دیدگاه فرآیندی و سیستمی و استفاده حداکثری از پتانسیل نیروی انسانی در تمامی سطوح انجام می‌گیرد.
ارزش‌های موجود در اجرای پروژه شما از نظر مشتری‌مداری چیست؟
انتظارات مشتری در تمامی پروژه‌های مورد اجرای این شرکت بطور کامل شناسائی و در طول پروژه مورد توجه و پایش قرار می‌گیرند. ارزش‌های عمده مورد انتظار مشتریان در پروژه‌ها تامین کیفیت مطلوب، تعهد به برنامه زمانبندی و اجرای روان پروژه‌ها می‌باشد و همچنان که گفته شد، تشخیص و تحقق نیازهای مشتریان در تمامی فرآیندهای برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌ها مد نظر قرار می‌گیرد.
آیا در روند اجرای پروژه از پیمانکاران پایین‌دستی استفاده کرده‌اید؟
این شرکت در تمامی پروژه‌های خود از ده‌ها تامین‌کننده و پیمانکار دست دوم استفاده می‌نماید و در راستای جامه عمل پوشاندن به یکی از اصول مدیریت کیفیت، جهت تامین روابط سودبخش متقابل با پیمانکاران دست دوم و تامین‌کنندگان خود، ملتزم و متعهد است.
مهم‌ترین ویژگی اجرای این پروژه و مهم‌ترین مشخصه در اجرای مدیریت این پروژه چه بوده است؟
با توجه به تغییرات و جابجا شدن اولویت‌ها از نظر مدیران کارفرما و تهدیدهائی که همواره پروژه‌های عمرانی از نظر اولویت‌بندی با آن مواجه می‌باشند، به نظر من مدیریت مطلوب حوزه مدیریت ریسک آن در کنار مدیریت کیفیت و یکپارچگی پروژه از مهم‌ترین ویژگی‌ها و مشخصه‌های مدیریت این پروژه بوده است.
برنامه‌هایی که در دست اجرا هستند، کدامیک هستند؟
برنامه‌هائی که این شرکت در دست اجرا دارد، برنامه‌هائی است که از اهداف کلان و خرد شرکت استخراج می‌شود که از آن جمله توسعه بازار کار داخلی و خارج از کشور، توسعه دانش مدیریت پروژه در تمامی سطوح کارگاه‌ها، آموزش و افزایش بهره‌وری نیروی انسانی، مشارکت همکاران در برنامه‌ریزی‌های شرکت، نهادینه کردن یادگیری، تجزیه و تحلیل و توسعه سیستم آمار و اطلاعات پروژه‌ها می‌باشد.
دیدگاه شما درباره الزامات روند اجرای مدیریت پروژه در ایران چیست؟
علیرغم اینکه بیشترین سهم درآمدهای کشور در اجرای پروژه‌های عمرانی و صنعتی صرف می‌شود ولی متاسفانه اجرای پروژه‌ها با روش‌های حرفه‌ای و استاندارد انجام نمی‌گیرد و عموماً با روش‌های سنتی و غیرحرفه‌ای مدیریت می‌شوند و اگر نسبت به جمع‌آوری اطلاعات در مورد آثار و تبعات این ضعف اقدام و ضرر و زیان وارده به منابع ملی را از نظر هزینه، زمان و عملکرد پروژه‌ها ارزیابی شود، به نتایج غیرقابل تصوری خواهیم رسید. وقتی پروژه در حوزه‌های تاثیر آن بصورت غیریکپارچه و توسط افراد غیرمتخصص و غیرحرفه‌ای مدیریت می‌شود، بدیهی است که پروژه به عنوان یک موجود زنده در طول حیات خود از رشد و پیشرفت نامتناسب برخوردار شده و بخشهای مهمی از آن آسیب خواهد دید. قطعاً کیفیت آسیب می‌بیند، ممکن است پروژه به انبوه پروژه‌های نیمه‌تمام افزوده شود، ممکن است زمان اجرای پروژه تا چند برابر مدت طراحی به طول انجامد، ممکن است هزینه‌های پروژه با برآورد اولیه فاصله زیادی بگیرد، ممکن است ریسک‌های پیش‌بینی نشده و مدیریت نشده پروژه را از پای در بیاورد و یا اینکه معضلات نیروی انسانی، تدارکات و...، پروژه را با چالش های اساسی مواجه سازند. متاسفانه می‌توان این جمع‌بندی را انجام داد که دانش و روش مدیریت حرفه‌ای پروژه با تمام اهمیت و ارزش آن، در پروژه‌های عمرانی ایران نهادینه نشده و برنامه‌ریزی و مدیریت استاندارد پروژه به عنوان یکی از الزامات آن مورد توجه قرار نمی‌گیرد. عموماً مدیریت پروژه‌ها نه از جانب پیمانکار و نه از طرف کارفرما و مشاور با روش‌های حرفه‌ای و توسط افراد حرفه‌ای مدیریت نمی‌شوند. آئین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های موجود نیز در این راستا نیستند و البته آثار و تبعات زیانباری نیز در اجرای پروژه‌ها و مخصوصاً در دوران بهره‌برداری به بار می‌آورد؛ و به دلیل ضعف دانش حرفه‌ای مدیریت پروژه‌ها، نتایج و خروجی‌های آنها نیز مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار نمی‌گیرند.
در خصوص بهره‌گیری شرکت شما از دانش و مهارت‌های حرفه‌ای مدیریت پروژه توضیح دهید؟
شرکت رهسرا در طول بیست سال فعالیت خود و بدنبال مهندسی مجدد شرکت در دهه گذشته نسبت به تغییرات اساسی در سازماندهی و فرآیندهای مدیریتی خود اقدام نمود و در این راستا در طول سالیان گذشته، پروژه‌های خود را براساس استانداردهایی نظیر ‌PMBOK و ISO۱۰۰۰۶ برنامه‌ریزی و مدیریت نموده است. این شرکت، بهره‌گیری قابل توجهی از این بابت داشته است و مهم‌ترین اثر مثبت آن احساسی رضایت و خوشحالی است که هنگام اجرای پروژه‌ها در کارفرما و مشاور ایجاد می‌شود و آنها هیچ‌وقت نگران عملی نشدن اهداف پروژه نیستند و جهت پیشبرد پروژه‌ها فشارهای مضاعفی را متحمل نمی‌شوند.
کدام پروژه‌ها را هم‌اکنون در حال اجرا دارید؟
شرکت رهسرا در حال حاضر احداث و تجهیز ۱۲ باب ایستگاه پمپاژ آب برای آبیاری حدود ۸۰۰۰ هکتار اراضی کشاورزی در منطقه حاصلخیز خداآفرین را در دست اجرا دارد. علاوه بر آن پروژه اجرای سیستم کنترل و تله‌متری تاسیسات آبرسانی شهر اردبیل ـ که وسیع‌ترین سطح تله‌متری با پوشش ۸۰۰ کیلومترمربع در کشور است ـ را انجام می‌دهد. علاوه بر آنها پروژه‌هائی را نیز در استان‌های آذربایجان‌شرقی و غربی دست اجرا دارد که از ۸۰ الی ۹۰ درصد پیشرفت برخوردارهستند.

چه خدماتی را شرکت‌های زیرمجموعه شما ارائه می‌دهند؟
شرکت رعدآب به عنوان یکی از شرکت‌های اقماری شرکت رهسرا در طراحی و ساخت و اجرای تابلوهای برق و کنترل فعالیت می‌نماید و کارهای شاخصی را تاکنون انجام داده است. شرکت مزبور در سال جاری بیش از ۲۰۰ سلول تابلوهای فشار ضعیف و متوسط و ده‌ها سیستم کنترل در طرحهای آبرسانی را ساخته و اجرا نموده است.
چه تدابیری برای ساختار کلی نظام مدیریتی خود طرح کرده‌اید؟
شرکت رهسرا براساس خط مشی خود و با اخذ گواهینامه‌های ISO۹۰۰۱:۲۰۰۸، ISO۱۰۰۰۶:۲۰۰۳، ISO۲۹۰۰۱:۲۰۱۰، HSE-MS، ISO۱۴۰۰۱:۲۰۰۴ و OHSAS۱۸۰۰۱:۲۰۰۷ الزامات آنها را به همراه اصول مدیریت کیفیت سرلوحه ساختار مدیریتی خود قرار داده و به عنوان یک سازمان پروژه محور فرآیندهای اجرائی خود را براساس الزامات استاندارهای PMBOK و ISO۱۰۰۰۶ برنامه‌ریزی و اجرا می‌نماید.