نرخ بنزین سوپر و سوخت جت ایران بالاترین رقم در منطقه

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی*
قیمت آتی گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در دسامبر ۲۰۱۱) طی دوره ۱۴ نوامبر الی ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ با یک روند کاهشی همراه بود.

بر این اساس قیمت آتی گاز طبیعی در بورس نایمکس، به دلیل افزایش سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۱۹ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱ و همچنین به تبعیت از بازار نفت خام، از حدود ۴۵۸/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۳۱۶/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت.
همچنین قیمت آتی گاز طبیعی در بورس لندن(ICE) برای تحویل در ماه دسامبر ۲۰۱۱، از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۹۱۶۸/۹ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۶۵۳۸/۹ دلار در هر میلیون بی.تی‌.یو در تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری‌هاب از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۴۸/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۱۱/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت. این سطح قیمتی به میزان ۹/۴۸ درصد از قیمت ۰۹/۶ دلار در هر میلیون
بی.تی.یو قیمت هنری‌هاب در اوایل سال ۲۰۱۰ ، پایین‌تر است. قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار نیویورک نیز از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۷۸/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۱۱ ، با ۴۱ سنت (۸۵/۱۰ درصد) کاهش تا کمتر از ۳۷/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۵ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۴۸/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ افزایش یافت. همچنین قیمت تک‌محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۷۰/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۳۲/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۴۱/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ افزایش یافت.
قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار کالیفرنیای جنوبی از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۲۴ سنت کاهش (۲/۶ درصد)، از حدود ۸۷/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۹ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۶۳/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت. قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار تورنتوی کانادا نیز از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۲۹ سنت کاهش (۰۴/۷ درصد)، از حدود ۱۲/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۹ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۸۳/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت. همچنین قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار اروپا (ICE) از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۳۰ سنت کاهش (۸۶/۲ درصد) طی دوره ۹ نوامبر الی ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱، از حدود ۵۰/۱۰ دلار در هر میلیون بی.تی.یو تا کمتر از ۲۰/۱۰ دلار در هر میلیون بی.تی.یو کاهش یافت.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱ در حدود ۳۸۵۰ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۱۹ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۱۴ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۰ بوده و به میزان ۲۲۴ میلیارد فوت مکعب (۲/۶ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۰- ۲۰۰۶) است. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۶۲۶ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱ نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۹ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۲۰۹۴ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته و به میزان ۵۸ میلیارد فوت مکعب (۸/۲ درصد ) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است. ذخایر در منطقه تولیدی ( آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و.... ) به میزان ۱۴۸ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۱۰۹۸ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۱ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۹ میلیارد فوت مکعب (۷/۰ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۱۰ بیشتر است. سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱ نسبت به هفته قبل از آن به میزان یک میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۵۱۰ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته که معادل ۱۸ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۸۵۰ میلیارد فوت مکعب است، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
بررسی و تحلیل بازار فرآورده‌های نفتی
قیمت بنزین سوپر بدون سرب در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بود. بر این اساس، طی هفته گذشته به دلیل پایان فصل تعطیلی پالایشگاه‌های آمریکا برای عملیات تعمیر و نگهداری و در نتیجه افزایش عرضه بنزین، کاهش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۴۶ هزار بشکه در روز و افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های بنزین آمریکا معادل ۱ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱، کاهش شاخص تورم مصرف کننده در آمریکا و همچنین به تبعیت از بازار نفت خام، قیمت بنزین سوپر بدون سرب از حدود ۵۳۵۳/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۴ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۴۷۸۴/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت. البته طی دوره مذکور، انتشار اخبار و اطلاعاتی نظیر رشد آمار خرده فروشی در آمریکا به دلیل رونق بازار خودرو و مصالح ساختمانی، بهبود شاخص تولید در ایالت نیویورک و کاهش تعداد جویندگان کار در آمریکا، از عوامل تقویت کننده قیمت بنزین در بازار آمریکا به شمار می‌روند.قیمت سوخت حرارتی نیز در بورس نایمکس با توجه به عوامل کاهشی مذکور و همچنین کاهش تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۱۷۳ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱، از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۱۶۲۲/۳ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۴ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۰۳۲۵/۳ دلار به ازای هر گالن در روز ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت. البته طی دوره مذکور، کاهش قابل توجه سطح ذخیره‌سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۱/۲ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱، از عوامل تقویت کننده قیمت سوخت حرارتی در بازار آمریکا به شمار می‌رود. همچنین قیمت آتی گازوئیل اروپا طی دوره مذکور، به دلیل انتشار خبرهای نگران‌کننده درباره بخش تولید اروپا و افت تولید صنعتی این قاره در ماه سپتامبر ۲۰۱۱، کاهش رشد اقتصادی اروپا، کاهش رشد اقتصادی آلمان به عنوان مهم‌ترین کشور منطقه اروپا، افزوده شدن نشانه‌های رکود اقتصادی در کنار مشکلات مالی اتحادیه اروپا و همچنین پیش بینی معامله گران بازار نفت مبنی بر افزایش ۳ درصدی تولید نفت خام دریای شمال در ماه دسامبر ۲۰۱۱ نسبت به ماه نوامبر، از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۲۴۵۸/۳ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۴ نوامبر ۲۰۱۱ تا کمتر از ۱۶۰۵/۳ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱ کاهش یافت.به طور کلی طی دوره مذکور کاهش سطح ذخیره سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۱/۲ میلیون بشکه و سوخت جت معادل ۹/۱ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱، از عوامل تقویت کننده قیمت فرآورده‌های نفتی و از سوی دیگر، افزایش سطح ذخیره سازی‌های بنزین آمریکا معادل یک میلیون بشکه، نفت کوره پسماند معادل ۷۰۰ هزار بشکه و همچنین کاهش تقاضای بنزین و فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا به ترتیب معادل ۴۶ و ۱۷۳ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱، از عوامل تضعیف کننده قیمت فرآورده‌های نفتی در بازار آمریکا به شمار می روند. بر اساس آمار منتشره امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران در روز ۱۷ نوامبر ۲۰۱۱، قیمت‌های تک محموله فرآورده‌های نفتی در بازارهای جهانی طی دوره ۹ نوامبر ۲۰۱۱ الی ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱، روندهای متفاوتی را تجربه کردند. بر این اساس، قیمت تک محموله بنزین سوپر بدون سرب۲۵/۵۹ دلار ، سوخت جت ۷۲/۰ دلار و نفت کوره در بازار خلیج فارس۵۷/۷ دلار به ازای هر تن متریک طی دوره مذکور کاهش یافته است، در حالی که قیمت تک محموله گازوئیل به میزان (۶۳/۶) دلار به ازای هر تن متریک افزایش یافته است.
در بازار خلیج فارس، هر تن بنزین سوپر بدون سرب۹۶/۹۴۱ دلار، گازوئیل ۰۸/۹۶۷ دلار، سوخت جت۱۲/۱۰۳۱ دلار و نفت کوره ۷۱/۶۹۳ دلار طی روز ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ مورد معامله قرار گرفتند.
همچنین قیمت تک محموله بنزین سوپر بدون سرب۲۷/۵۷ دلار، سوخت جت ۳۲/۰ دلار و نفت کوره ۴۷/۵ دلار در بازار خلیج ژاپن به ازای هر تن متریک طی دوره مذکور کاهش یافته است، در حالی که قیمت تک محموله گازوئیل به میزان ۸۳/۲ دلار به ازای هر تن متریک افزایش یافته است.
بر این اساس، هر تن بنزین سوپر بدون سرب ۴۰/۹۸۸ دلار، گازوئیل ۴۸/۱۰۱۶ دلار، سوخت جت ۹۲/۱۰۵۹ دلار و نفت کوره ۶۵/۷۲۲ دلار در بازار ژاپن طی روز ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ به ترتیب مورد معامله قرار نگرفتند. در بازار سنگاپور نیز روند تغییرات قیمت فرآورده‌های نفتی در دوره مذکور به همین صورت بوده است. قیمت تمامی فرآورده‌های نفتی به استثنای گازوئیل در بازارهای مدیترانه و شمال اروپا طی دوره ۹ نوامبر الی ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ روند کاهشی را تجربه کردند. بر این اساس، قیمت تک محموله بنزین سوپر بدون سرب۳۶ دلار ، سوخت جت۷۵/۱ دلار و نفت کوره۲۵/۱۳ دلار در بازار شمال اروپا به ازای هر تن متریک طی دوره مذکور کاهش یافته است.
بر این اساس، میانگین بهای هر تن بنزین سوپر بدون سرب۹۳۳ دلار ، گازوئیل۵۰/۹۸۹ دلار، سوخت جت ۷۵/۱۰۵۴ دلار و نفت کوره ۵۰/۶۷۰ دلار در بازار شمال اروپا ثبت شد. همچنین بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن بنزین سوپر بدون سرب۶۲/۹۶۷ دلار، گازوئیل ۰۱/۹۶۴ دلار، سوخت جت ۴۴/۱۰۶۷ دلار و نفت کوره ۷۶/۶۵۳ دلار در بازار آمریکا طی روز ۱۶ نوامبر ۲۰۱۱ مورد معامله قرار گرفت.
*کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی ( www.iies.org )