«سرمقاله» دنیای اقتصاد را بخوانید و بشنوید!
منافع ملی و حق مسلم
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ منفعت و حق دو مفهوم کاملا متفاوتند. مفهوم حق برای عینیت یافتن، مستلزم نظام حقوقی دارای ضمانت اجراست اما مفهوم منافع ملی از جنس و جایگاه متفاوتی است.
اولی به تأمین امنیت و رفاه مردم و دومی به نظام حقوقی تضمین شده نیاز دارد. در روابط بینالملل، به دلیل نبود نظام حقوقی با ضمانت اجرایی قوی، سخن از حق ملی دشوارتر است و وظیفه دولت، پیگیری منافع ملی است.
مضافا اینکه وظیفه دولت هر کشوری در دنیای امروزی تامین منافع ملی مردمان خود است و نه تاکید بر حق ملی که ممکن است در مواردی به شعاری توخالی و هزینهزا برای ملت تبدیل شود.
از نظر پالمرستون، دولتمرد معروف بریتانیا در سده نوزدهم میلادی، «ما نه متحدان همیشگی داریم و نه دشمنان همیشگی. [تنها] منافع ما همیشگی و ابدی است و وظیفه ما پیگیری این منافع است.» اما منافع ملی چیست و چگونه میتوان پیگیر آن بود؟
از آنجا که رابطه نیروها میان قدرتها و اتحادهای بزرگ و کوچک، دائما در معرض تغییر است، بنابراین همانگونه که پالمرستون میگفت هیچ کشوری در عمل متحد همیشگی و دشمن همیشگی ندارد.
پس از فتح خرمشهر در اوایل سال۱۳۶۱ ایران میتوانست قرارداد صلح شرافتمندانهای را امضا کند و حتی برخی کشورهای حاشیه خلیجفارس حاضر به پرداخت غرامت قابلتوجهی هم بودند.
اینجا هم متاسفانه گروهی بر طبل ادامه جنگ تا پیروزی نهایی کوبیدند و جان دهها هزار جوان ایرانی و منافع ملی را به باد فنا دادند. تا اینکه بالاخره در تابستان۱۳۶۷، پس از گذشت ۶سال از فتح خرمشهر و تحمل مرارتها و خسرانهای بیدلیل، به ابتکار رهبر فقید انقلاب اسلامی، با پذیرفتن قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل این جنگ ویرانگر و تداوم بیهوده آن پایان پذیرفت.
در این خصوص نیز هیچ مورخ منصفی پذیرش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را ملامت نمیکند و تحمیل بیهوده ۶سال هزینه و خسران ملی را به پای همان طرفداران ادامه جنگ مینویسد.
ایران عزیز از خرداد۱۴۰۴ تا به امروز قربانی دو جنگ تحمیلی نابرابر از سوی دولتهای اسرائیل و ایالات متحده آمریکا شده است. شکل و محتوای مذاکرات مبتکرانه و شجاعانه هیات ایرانی در روز شنبه ۲۲فروردین۱۴۰۵ در اسلامآباد پاکستان نشانهای از درک معقولتری از منافع ملی از سوی هیات کنونی مذاکرهکنندگان نسبت به مذاکرات پیشین دارد.
امیدواریم هیات کنونی مذاکرهکنندگان مرعوب برخی شعارهای غیرواقعی نشود و به جای تکیه بر «حق مسلم» که در روابط بینالملل محلی از اِعراب ندارد، پیگیر منافع ملی ایران عزیز باشد.
تاریخ آینده ایران شما را منصفانه و از روی عقل و درایت داوری خواهد کرد. نهراسید، در پناه حق، خدا قوت!
