زنگ خطر برای اقتصاد جهانی به صدا درآمده است/ ذخایر نفت آمریکا فقط سه هفته به کنترل قیمت نفت کمک می کند/ ترکشهای جنگ ایران و آمریکا به برلین رسید
یک کارشناس اقتصادی با اشاره به کاهش محسوس رشد اقتصادی آلمان تأکید کرد بحران انرژی و افزایش قیمت نفت به عامل تعیینکننده در آینده اقتصادهای صنعتی تبدیل شده و در صورت تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی، جهان ممکن است با شوک نفتی تازه و رکود گسترده اقتصادی روبهرو شود.
رحمان سعادت، کارشناس اقتصادی، درباره رشد اعلام شده اقتصاد آلمان در ماههای ابتدایی سال میلادی جاری که تقریباً به نصف کاهش یافته و این موضوع تحت تأثیر تحولات یک ماه اخیر ارزیابی میشود، بیان کرد: در نیمقرن گذشته و بخصوص ۲۰ سال اخیر، انرژی نقش تعیینکنندهای در صنعت، تجارت و رشد اقتصادی داشته است. در واقع صنعت، تجارت و رشد اقتصادی کاملاً به یکدیگر وابستهاند و موتور محرک صنعت نیز انرژی محسوب میشود.
وی ادامه داد: به بیان دیگر، حتی اگر کشوری از فناوری پیشرفته و نیروی انسانی متخصص برخوردار باشد، بدون دسترسی پایدار به انرژی، رشد اقتصادی آن بهشدت کاهش مییابد. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند جنگهای اخیر در کنار ابعاد فناوری، در اصل جنگ انرژی هستند؛ زیرا هر کشوری که انرژی ارزانتر، در دسترستر و دارای امنیت انرژی باشد، شانس موفقیت اقتصادی بیشتری خواهد داشت.
سعادت ادامه داد: نگرانی جهانی درباره انرژی کاملاً منطقی است و همه کشورها باید آن را جدی بگیرند. در مورد آلمان نیز باید توجه داشت که این کشور یکی از مهمترین قدرتهای صنعتی جهان است و در اروپا جایگاه نخست صنعتی را در اختیار دارد. رشد اقتصادی آلمان مستقیماً به وضعیت انرژی وابسته است.
این استاد دانشگاه اضافه کرد: کشورهایی مانند انگلیس یا فرانسه در بخشهای خدمات و کشاورزی نیز درآمد قابل توجهی دارند، اما آلمان اساساً یک اقتصاد صنعتی محسوب میشود و بخش عمده قدرت اقتصادی آن بر صادرات صنعتی استوار است. اگرچه چین و برخی کشورها صادرات گستردهای دارند، اما صادرات صنعتی آلمان همچنان جایگاه ویژهای در جهان دارد. به همین دلیل نگرانی دولت آلمان درباره امنیت انرژی کاملاً قابل درک است. هرگونه اختلال در تأمین انرژی میتواند روند رشد اقتصادی این کشور را کنترل یا حتی متوقف کند. از سوی دیگر، آلمان نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی جمعیت بیشتر و پذیرش مهاجران گستردهتری دارد و همین موضوع حساسیت اقتصادی و اجتماعی آن را افزایش میدهد.
ترامپ کل جهان را در معرض جنگ و تهدید قرار داده است
سعادت با اشاره به صحبت های ترامپ مبنی براینکه میخواهد ایران را به «عهد حجر» بازگرداند؛ موضوعی که از نگاه بسیاری خلاف موازین بینالمللی تلقی میشود. برداشت شما از این اظهارات چیست گفت: در ارتباط با گفتمانهایی که از سوی ترامپ و برخی اطرافیان او از جمله وزیر خارجه یا وزیر دفاع آمریکا مطرح میشود، معمولاً شاهد استفاده از ادبیاتی هستیم که چندان سنجیده به نظر نمیرسد. اگر واقعبینانه نگاه کنیم، عملیاتی شدن چنین ادعایی تنها در دو حالت امکانپذیر است؛ نخست وقوع حملات نظامی بسیار گسترده و دوم استفاده از سلاح هستهای.
وی اضافه کرد: در واقع تنها سلاح هستهای میتواند زیرساختهای صنعتی، کشاورزی و انسانی یک کشور را بهطور کامل نابود کند و چنین اقدامی خطری برای کل جهان محسوب میشود. اگر چنین سناریویی رخ دهد، جهان عملاً وارد جنگ جهانی سوم خواهد شد؛ جنگی مشابه جنگ جهانی دوم که میتواند اقتصاد جهانی را دههها به عقب بازگرداند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: بنابراین حتی طرح چنین ادعاهایی نیز بسیار خطرناک است و از نگاه من، بیان این نوع تهدیدها برای یک فرد عادی هم قابل پذیرش نیست، چه برسد به فردی که در رأس قدرت سیاسی قرار دارد. تنها نهادی که میتواند مانع گسترش چنین ادبیاتی شود، سازمان ملل متحد و قدرتهای اثرگذار جهانی مانند چین و روسیه هستند که میتوانند از مسیرهای حقوقی و دیپلماتیک مانع تشدید این فضا شوند.
این کارشناس اقتصادی در عین حال تاکمید کرد: به اعتقاد من، این سخنان بیشتر جنبه لفاظی دارد، اما اگر خدای نکرده عملی شود، تهدید آن صرفاً متوجه ایران نخواهد بود، بلکه کل جهان را در معرض خطر جنگ هستهای قرار میدهد.
ذخایر راهبردی نفت پاسخگوی کامل بازار نیست
سعادت با اشاره به پیش بینی بانک امریکایی جی پی مورگان؛ ذخایر راهبردی نفت و انرژی ازاد شده حداکثر تا ۲۰ آاوریل یعنی کمتر از سه هفته دیگر می تواند به کنترل بهای نفت کمک کند. در این صورت ایا شاهد بازگشت کشورهای مدعی توسعه به عقب نخواهیم بودپاسخ داد: واقعیت این است که پس از جنگهای اعراب و اسرائیل و بحران انرژی دهه ۱۹۷۰، کشورهای واردکننده نفت تصمیم گرفتند ذخایر راهبردی انرژی خود را افزایش دهند تا در شرایط بحرانی از آن استفاده کنند. اکنون نیز برخی کشورهای صنعتی، بهویژه آمریکا، دارای ذخایر قابلتوجهی هستند و از این ابزار برای کنترل بازار استفاده میکنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: علاوه بر این، استفاده از منابع نفتی پرهزینه مانند شنهای آغشته به نفت در کانادا یا سایر مناطق جهان زمانی که قیمت نفت از سطح ۱۰۰ دلار عبور میکند، اقتصادی شده و وارد چرخه تولید میشود. این عوامل میتواند تا حدی به کنترل قیمتها کمک کند. با این حال، با توجه به رشد تقاضای جهانی برای انرژی ـ بهویژه پس از تبدیل چین به یکی از قدرتهای اصلی اقتصاد جهانی ـ عرضه ناشی از ذخایر راهبردی یا منابع پرهزینه نفتی نمیتواند پاسخگوی کامل بازار باشد. از این رو احتمال دارد جهان پس از حدود ۷۰ سال بار دیگر با یک شوک نفتی جدید مواجه شود؛ شوکی که در کنار تهدیدات نظامی میتواند به یک تهدید جهانی در حوزه انرژی تبدیل شده و آثار آن بهتدریج در اقتصاد بینالمللی نمایان شود.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
