جنگ رقابت بر سر دستیابی به عناصر حیاتی و کمیاب را تشدید کرد

یک روز پیش از حملات نظامی آمریکا به ایران در ماه جاری، پنتاگون از شرکت‌های معدنی خواست تولید ۱۳ ماده معدنی استراتژیک، از نیکل و گرافیت تا تنگستن و ایتریم، را افزایش دهند. واشینگتن و توکیو نیز در قالب یک توافق جدید، برنامه‌ای مشترک برای تقویت تولید و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های معدنی خارج از چین تصویب کرده‌اند. این ابتکار که رسانه‌ها آن را «ناتو عناصر حیاتی» نامیده‌اند، شامل حمایت مالی، سیاست ذخیره‌سازی و سرمایه‌گذاری مشترک در معادن و کارخانه‌های پردازش است.

چین نیز به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان، صادرات برخی عناصر کمیاب به آمریکا را ۲۲.۵٪ کاهش داده، اما به بازار جهانی دیگر، افزایش ۸.۲٪ داشته است. این اقدام در پی اعمال مجوزهای صادراتی سال گذشته صورت گرفته و هدف آن حفظ مزیت استراتژیک در صنایع فناوری غرب اعلام شده است.

در کنگو، بزرگ‌ترین ذخایر کبالت جهان، شرکت Chemaf به شرکت آمریکایی Virtus Minerals واگذار شد تا یک منبع غیرچینی برای زنجیره تأمین آمریکا تأمین شود. در زامبیا نیز KoBold Metals با حمایت میلیاردرهای آمریکایی، پروژه مس Mingomba را آغاز کرده است تا عرضه مس و سایر عناصر حیاتی را به غرب متصل کند.

بحران عرضه و افزایش قیمت‌ها

در بازار، کمبود منابع و محدودیت صادرات باعث افزایش شدید قیمت‌ها شده است، به عنوان مثال کبالت ۱۶۰٪ رشد در یک سال، به حدود ۵۷,۰۰۰ دلار در هر تن رسید. همچنین تنگستن نیز بیش از ۵۰۰٪ افزایش، با قیمت کنونی بالای ۲,۲۵۰ دلار در هر تن رسیده است.

این تحولات نشان می‌دهد که هرگونه اختلال در عرضه، حتی در مقیاس کوچک، می‌تواند زنجیره‌های صنعتی و تولیدی در سراسر جهان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

اهمیت اورانیوم و انرژی هسته‌ای

با نوسانات بازار نفت، انرژی هسته‌ای مجدداً مورد توجه قرار گرفته است. آمریکا که بیش از ۹۵٪ اورانیوم خود را وارد می‌کند، با صدور بخشنامه امنیت ملی و اختصاص بودجه برای گسترش تأسیسات غنی‌سازی داخلی، تلاش می‌کند وابستگی به منابع خارجی را کاهش دهد.

چه لیتیم در غنا، چه کبالت در کنگو، یا اورانیوم در آمریکا، همه بازیگران اصلی جهان به دنبال تضمین دسترسی به مواد حیاتی آینده هستند. جنگ ایران تنها سرعت این رقابت را افزایش داده و قیمت‌های کبالت، تنگستن و اورانیوم اکنون به معیارهای واقعی نوسانات جهانی تبدیل شده‌اند.