خاطرات سال ۱۳۸۲ هاشمیرفسنجانی؛
درخواست جرج بوش برای بودجه فوقالعاده ۷۵ میلیارد دلاری بابت جنگ با عراق
بمباران و موشکباران بغداد، بصره، تنّومه و موصل و پیاده شدن چتربازان آمریکایی در فرودگاه کوچک سلیمانیه [در کردستان عراق]، برای تهیه مقدمات گشودن جبهه در شمال و درگیریهای جدی زمینی و هوایی در اطراف نجف، از اخبار جنگ عراق است. در ناصریه هم درگیریها ادامه دارد. در این میان، مطالب مهمی قابل توجه است:
۱. اختلاف نظر میان [کالین] پاول، [وزیر امور خارجه آمریکا] و [دونالد] رامسفیلد، وزیر دفاع، بر سر تعداد نیروی لازم در جنگ. پاول فکر میکند، در برابر هر سرباز دشمن، سه سرباز برای نیروی مهاجم لازم است. بر این اساس، تعداد نیروهای مهاجم را بسیار کم و از عوامل مشکلات نظامی میداند. در مقابل، رامسفیلد معتقد است، توجه به تکنولوژی مهم است و نه افراد. اکنون بسیاری از صاحبنظران، نظر رامسفیلد را باعث شکستهای ابتدایی آمریکا در عراق میبینند.
۲. [جرج] بوش، [رئیسجمهور آمریکا]، مبلغ 75 میلیارد دلار بودجه فوقالعاده برای جنگ خواسته است؛ براساس یک ماه زمان جنگ، هشت میلیارد آن برای کمک به همراهان و شروع طرحهای بازسازی و امدادی است. بعضیها مبلغ 75 میلیارد دلار را کافی نمیدانند.
۳. اشتباهات کاخ سفید در تکروی و دور زدن سازمان ملل و درگیری با همراهان اروپایی مثل آلمان و فرانسه و تشدید اختلاف با روسیه و تجدید رقابت استفاده از روش غلط جنگ روانی با پخش اخبار نادرست و رد شدن آنها، باعث بیاعتباری و ضعف آمریکا در جهان شده و قدرتنمایی دو سال اخیر را زیر سؤال برده است.
۴. بیاعتباری به افکار عمومی مردم جهان و شخصیتهای معتبر جهان، آمریکا را منزوی و منفور کرده است. تعداد تظاهرات مردمی و شعارهای توهینآمیز علیه شخص [جرج] بوش و آمریکا روزافزون و بیسابقه است و استفاده تعبیرات و ادبیات توهینآمیز در سرزنش آمریکا، یک کتاب قطور را تشکیل میدهد.
۵. تدبیرهای جنگی آمریکا و انگلیس که همراهی نمادین استرالیا و اسپانیا را دارند، نشان ضعف و مدیریت نظامی آمریکا تلقی شده و شخص ژنرال تامی فرانکس که فرمانده جنگ منطقه است، بیشترین انتقادات را متوجه خود کرده؛ بخصوص که تا هفتمین روز جنگ، حتی نتوانسته اهداف کوچکی مثل فاو، امالقصر، ناصریه و... را تصرف و تحکیم کند و نیروهای آمریکایی را در یک خط باریک، روی جاده به طول 400 کیلومتر دراز کرده و در معرض آسیب قرار داده که اگر نظامیان عراقی روحیه درستی داشتند، میتوانستند روزانه دهها ضربه کاری در این مسیر بیحفاظ بر آنها وارد کنند.
علاوه بر آن، عملکرد سوء بمبارانها و موشکبارانها که تاکنون ضربه اساسی بر قدرت بعث عراق وارد نکرده است، باعث خشم و نفرت مردم عراق و هلدادن آن به طرف حاکمیت عراق شده و این مجموعه، حاکی از بیتدبیری مدیریت ماشین جنگی آمریکا و انگلیس دارد.
۶. نیروهای مهاجم -موسوم به ائتلاف برای آزادسازی عراق- از اول شعار خود را نجات مردم عراق عنوان کردند و در عمل، خود باعث آسیبدیدن مردم شدهاند و خاطره تلخ دهنکجی به مردم عراق در سال 1991 را زنده کردهاند. در آن زمان ابتدا [جرج] بوش پدر، از مردم خواست که علیه حکام بعث قیام کنند و وعده حمایت داد. پس از آنکه مردم در 14 استان قیام کردند و سررشته کار را از دست صدامیان درآوردند، آمریکا احساس کرد که ایران از این قیام مردمیکه عمدتاً با حضور شیعیان بود، بهره میبرد، به بعثیان اجازه برخورد شدید داد و بعثیان با استفاده از همه امکانات نظامی و به خصوص هلیکوپتر و گاه سلاح شیمیایی، مردم را به خاک و خون کشیدند. امروز هم عملاً در جهت ایذاء مردم حرکت میکنند و ناشیانه صحبت از رسیدن کشتیهای حامل مواد غذایی و امکانات رفاهی برای مردم میکنند؛ درحالیکه امکان ورود به یک شهر را هم ندارند و مردم هم آمادگی پذیرش کمک آنها را ندارند.
۷. [کالین] پاول، [وزیر امور خارجه آمریکا]، بار دیگر سیاست اعلانشده سابق آمریکا در مورد عراق را دیروز تکرار کرد و گفت، پس از سقوط حکومت بعث، دولت نظامی به فرماندهی یک ژنرال آمریکایی تشکیل میشود و تا زمان برقراری نظم کامل ادامه دارد و پس از استقرار نظم، حکومت غیرنظامی به ریاست یک مقام آمریکایی تشکیل میشود و پس از سامان یافتن امور، بهتدریج حکومت به نمایندگان مردم عراق واگذار میشود!! این اظهارات، خاک یأس بر سر مردم و ناظران بینالملل میپاشد؛ زیرا همه مراحل زیر سؤال است و تحقق آنها نزدیک به محال است و آمریکا را منزویتر میکند.
۸. دولت [جرج] بوش، در یک اشتباه فاحش و شاید حلقهای از زنجیره جنگ روانی، چند طرح عمرانی برای بازسازی عراق در زمان نامعین را به شرکتهای آمریکایی و عمدتاً وابسته به جمهوریخواهان واگذار کرده که انتقادات صریح رقبا، حتی دموکراتها را برانگیخته است.
۹. انگلیس تلاش دارد که امور را تا حدودی به سازمان ملل برگرداند؛ هم برای مشکلی که با دیگر اعضای اتحادیه اروپا پیدا کرده و هم برای جواب به افکار عمومی کشورش و هم از ترس تکروی بیشتر آمریکا، ولی آمریکا مایل نیست خود را در محدوده سیاستهای بینالمللی قرار دهد.
۱۰. شورای امنیت [سازمان ملل]، برای مسئله نیازهای مردم عراق تشکیل جلسه داده است. آمریکا میخواهد باز هم اختیار فروش نفت و تأمین نیازها را به دست بگیرد. دبیر کل شورای [امنیت] سازمان ملل میگوید، به او واگذار کنند. بسیاری از اعضای شورا میگویند، دولت فاتح، خود تکلیف دارد که مردم را اداره کند و نباید سازمان ملل به او بدهد. معلوم شد که شورا به خاطر حق وتوهای موجود و متعارض، نمیتواند در این خصوص تصمیمی بگیرد و مشکل مردم عراق مزمن خواهد شد و بر سر آمریکا شکسته میشود.
۱۱. رقابت و مشاجرات روسیه و آمریکا رو به توسعه است. آمریکا خواسته ضعف عملکرد نظامی خود در عراق را معلول کمک روسیه به عراق بداند و میگوید، در تأمین سلاحهای ضدتانک و دوربینهای دید در شب و ابزار اخلال در برنامههای جنگ الکترونیکی آمریکا و انحراف مسیر موشکها، به عراق کمک کرده است؛ درحالیکه همه اینها را سابقاً در جنگ علیه ایران و عراق داده بودند. روسها انتقادات صریحی از سیاست تجاوزکارانه آمریکا دارند و حتی میگویند، آمریکا همبستگی جهانی علیه ترور را هم مخدوش کرده و پارلمان روسیه، بحث دربارۀ کاستن از زرادخانههای اتمی را که مورد توافق دو دولت روسیه و آمریکا بوده و مجلس آمریکا هم آن را تصویب کرده بود، تا زمان نامعلومی به تأخیر انداخته است. من از اظهارات [ایگور ایوانف]، وزیر امور خارجه روسیه در ملاقات اخیرمان، دریافتم که روسها پس از پشت سرگذاشتن بخشی از مشکلات فروپاشی، درصدد احیای نقش جهانی سابق خودند.
۱۲. به نظر میرسد، جلسات جاری شورای امنیت [سازمان ملل] که به خواست غیرمتعهدها برای بررسی جنگ عراق به صورت علنی تشکیل شده، به خاطر تعارض حق وتوها، نتواند تصمیمی اتخاذ کند و با بحثها و ابراز نظرها، فشار زیادی بر آمریکا وارد خواهد کرد.
۱۳. فرصت مناسبی برای ایران در صورت طولانیشدن جنگ به وجود آمده که اگر درست درک و استفاده شود، نتایج مهمی خواهد داشت. همه اطراف اکنون مراعات ایران را دارند. [تونی بلر]، نخستوزیر انگلیس، در مذاکرات دیروزش با مجلسیان و خبرنگاران، کوشید پیامهای مثبتی به ایران ارسال کند؛ منجمله گفت، راجع به پرداخت غرامت جنگ هشتساله به ایران که مبلغ 1000 میلیارد دلار است، فکری بشود و گفت، نیروهای ائتلاف با مجاهدین خلق (منافقین) برخورد خواهند کرد. عملاً هم بخشی از محدودیتهای بازرگانی علیه ایران را کم کردهاند.
۱۴. هانس بلیکس، [رئیس بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل]، در جلسه دیروز شورای امنیت، با صراحت و تلخی از بهانهگیریهای آمریکا در مورد بازرسی برای خلع سلاح عراق انتقاد کرد و گفت، اگر گزارشی مطابق میل آمریکا نبود، مورد تعرض آمریکا قرار میگرفت و عملاً نگذاشت کار به نتیجه برسد.
۱۵. در مقابل، اشکالات رژیم عراق خیلی زیاد است. علاوه بر ماهیت فاسد حزب بعث و اقدامات سرکوبگرانه داخلی و تجاوزهای خارجی و تخلفهای زیاد از مقررات بینالمللی، رفتارهای غیرقابلتوجیهی در مقابل بهانهگیریهای آمریکا دارد و در عمل هم تحرک مناسب در برخورد با نیروهای متجاوز را ندارد؛ مثلاً با پخش نیروهای مهاجم در جاده، اقدام مناسبی برای ضربهزدن به آنها نکرده. البته معلوم استکه از نیروی هوایی و هوانیروزش نمیتواند استفاده کند، ولی تشکیل گروههای کوچک و سریع فراوان و حملههای مکرر به نقاط آسیبپذیر آمریکاییها و ناامنکردن محیطزیست آنها در کویت در خلیجفارس، مقدور است. شاید عدم ایمان نیروهای مسلح و ضعف امید به آینده و عدم حمایت افکار عمومی، از عوامل این وضع باشد.
۱۶. به هرحال به احتمال قوی، مهاجمان در نهایت به سرنگونی رژیم عراق خواهند رسید، ولی اگر این توفیق با هزینه زیاد و یا بیاعتباری آنها و با خشم رقبای استعماری و محافل آزادیخواه و با عواقب ناگوار در عراق همراه باشد، جهان برای مدتی از شر ماجراجوییهای آمریکا در امان خواهد بود.
در اخبار آمده که امروز نیروهای انگلیسی به شهر تنّومه در شرق بصره و به شهر زبیر در آن طرف بصره وارده شدهاند و در ناصریه، ضربههایی به نیروهای آمریکا وارد شده که تلفات زیادی داشته است. گفته میشود، اشتباهاً از سوی خود مهاجمان بوده و نیز مهاجمان اعلان کردهاند، در بیمارستان ناصریه، چون وسایل دفاع شیمیایی عراقی به دست آمده، نشان تصمیم بر استفاده از سلاح شیمیایی است و ادعا دارند، مرکز تولید مواد شیمیایی را در اطراف کربلا کشف کردهاند.
۱۷. در درگیریهای پلیس آمریکا با مخالفان جنگ، صحنههای مهمی در داخل و خارج آمریکا خلق میشود؛ مثلاً بستهشدن مدارس250 شهر در آلمان و حضور صدها هزار دانشآموز آلمانی در خیابانها و طول صف پنج کیلومتری مخالفان در منهتن نیویورک و نیز روی زمین خوابیدن جمع زیادی از مردم و نیز بازداشت و دستبندزدن به دستان اسقف [دزموند مپیلو] توتو، دارنده جایزه صلح نوبل در بین مخالفان.
آمریکا حساسیت زیادی روی منطقه انصارالاسلام درکردستان عراق نشان میدهد و بارها آنجا را بمباران کرده و اتحادیه میهنی هم به آنها کمک میکند و تلفاتی هم به بارآوردهاند، ولی آنها به نقاط امن کردستان پناه بردهاند و معلوم است که از بین نمیروند.
۱۸. نیروهای مهاجم، روزانه حدود 1500 سورتی پرواز جنگی دارند که خیلی از آنها بمب و موشک میزنند؛ علاوه بر موشکباران کروز از راه دور.
۱۹. اعلان شد که مجموعهکشتههای عراقی کمتر از 400 و تعداد مجروحان، حدود شش هزار نفر است. اگر این خبر عراق درست باشد، برای مدت طولانی قابل تحمل است و بهخصوصکه مهاجمان به مراکز مهم مثل نیروگاهها، صنایع نفتی، پلها و... حمله نمیکنند؛ به امید اینکه بعد از جنگ از آنها خودشان استفاده کنند.
ستاد [برگزاری] نمازجمعه [تهران] و صداوسیما فشار آوردهاندکه من به جای آیتالله [محمد] یزدی، نمازجمعه را اقامه کنم؛ به منظور ایراد بحث تحلیلی در مورد جنگ و از آقای یزدی هم موافقتگرفتهاند. مخالفتکردم و گفتم، اهانت به آقای یزدی است، گرچه ایشان استقبال هم بکنند.
صداوسیما چون نمیتواند در داخل عراق، خبرنگاران مؤثری داشته باشد، در کنار اروند، روی شلمچه، خرمشهر و آبادان، خبرنگارانی مستقر کرده و گزارشهای ناقص و گاهی متناقض مخابره میکند و نیز در کردستان عراق هم همین وضع است.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
