بیگدلی: آمریکا و اسرائیل دچار اشتباه بزرگی شدند/ جنگ با ایران به نفع روسیه شد/ بخشی از هزینه های جنگ را شیخنشینهای خلیج فارس پرداخت کردهاند
علی بیگدلی، کارشناس مسائل آمریکا در تشریح مهمترین تحولات سیاست خارجی آمریکا در سال ۱۴۰۴ عنوان کرد: آمریکا بهشدت تحت تأثیر خودشیفتگی دونالد ترامپ قرار گرفته است و او از همان روز نخست اعلام کرد که بهدنبال احیای «ارزشها و عظمت آمریکا» است و در همین مسیر، به دنبال بهانههایی برای مداخله در حوزههای مختلف بوده است. این مداخلات، هرچند در برخی موارد به زیان منافع واشنگتن تمام شده، اما برای شخص ترامپ اهمیت چندانی نداشته است. بهعنوان نمونه، وضعیت داخلی آمریکا عملاً از کنترل او خارج شده است. این کشور با تورم جدی مواجه است و میزان محبوبیت ترامپ در برههای تا حدود ۳۵ تا ۳۸ درصد کاهش یافت؛ مسألهای که نشان میدهد او در مدیریت مسائل داخلی با مشکل جدی روبهرو است و به نظر میرسد ترامپ یا مسائل داخلی را نادیده گرفته، یا تصور میکند با حلوفصل بحرانهای بینالمللی میتواند ضعفهای داخلی خود را جبران کند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، ترامپ در رقابت ذهنی با اوباما تلاش داشت فضایی ایجاد کند که حتی بدون نامزدی رسمی، برنده جایزه نوبل شود. این موضوع برای او اهمیت زیادی داشت و به همین دلیل تقریباً در تمام پروندههای بینالمللی ورود کرد، اما در اغلب آنها موفق نبوده است. او آرزو داشت در قامت یک «معلم بینالمللی» ظاهر شود، اما عملاً توفیق چندانی به دست نیاورد و حتی نوبل به وی تعلق نگرفت. برای مثال، در جریان مبارزات انتخاباتی مدعی بود که مسأله اوکراین را ظرف چند ساعت یا چند روز حل و فصل خواهد کرد، اما اکنون بیش از یک سال گذشته و همچنان در این زمینه ناکام مانده است. در موضوع غزه نیز موفقیتی نداشته و اساساً این پرونده رها شده و درباره ونزوئلا هم در نهایت اقدام به مداخله نظامی و ربایش مادورو کرد. واقعیت این است که بر اساس قانون اساسی آمریکا، رئیسجمهوری نمیتواند بدون مجوز کنگره به کشوری حمله کند، مگر آنکه مدارکی وجود داشته باشد که نشان دهد امنیت ملی آمریکا به خطر افتاده است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: چنین اقدامی هم نیازمند تأمین منابع مالی است و هم نیازمند اقناع نهادهای تصمیمگیر و از این رو، ترامپ با بلوف زدن تلاش کرد با بهانههایی نظیر مبارزه با قاچاق، فضا را برای اقدام باز کند. از منظر تاریخی نیز باید توجه داشت که بر اساس دکترین مونرو، رئیسجمهوری وقت آمریکا اعلام کرد که اروپا، چین و روسیه نباید در امور آمریکای لاتین مداخله کند و این منطقه بهعنوان حیاط خلوت ایالات متحده تلقی شد و با این حال، حتی در این چارچوب نیز ترامپ چندان موفق عمل نکرده است. بهویژه در سیاست خارجی، عملکرد او نهتنها موفق نبوده بلکه با شکستهای متعددی همراه بوده است. امروز جامعه آمریکا با تورم شدید، فشار سنگین معیشتی و نارضایتی عمومی مواجه است و بخش زیادی از این وضعیت به هزینههای سنگین نظامیگری بازمیگردد که حالا دامنه آن به پرونده ایران هم تسری پیدا کرد.
وی افزود: در موضوع اوکراین، اگر یک مربع شامل آمریکا، اروپا، روسیه و اوکراین را در نظر بگیریم، میبینیم که هیچکدام نتوانستهاند بر روسیه غلبه کنند. در حالی که ترامپ آرزو دارد بتواند پوتین را راضی کند، اما در عمل با احتیاط فراوان با روسیه و چین برخورد میکند. چین نیز در حال افزایش قدرت خود است و به رقیبی جدی برای آمریکا تبدیل شده و در نهایت ترامپ تلاش میکند از تنش مستقیم با چین، بهویژه در موضوع تایوان، عبور کند و با احتیاط پیش برود. در مجموع، سیاست خارجی ترامپ موفق ارزیابی نمیشود، هرچند او جهان را دچار آشفتگی کرده و نظم موجود را بر هم زده، اما به اهداف مشخص و پایدار دست نیافته است. نوعی خودشیفتگی در رفتار او دیده میشود؛ گویی تصور میکند میتواند آمریکا را دوباره در رأس قدرت جهانی قرار دهد، بدون آنکه ابزارهای واقعی و مؤثر این کار را در اختیار داشته باشد.
این استاد دانشگاه گفت: ترامپ فضای بینالمللی را بیش از حد شلوغ کرده، بدون آنکه به نتایج ملموس برسد. حتی در حوزههایی مانند تحرکات فضایی که بیش از یک سال است روی آن تمرکز دارد، هنوز به نتیجه قابلقبولی نرسیده و به همین دلیل معتقدم که سیاست خارجی ترامپ دستاورد قابلتوجهی نداشته است. واقعیت این است که بسیاری از بحرانهایی که قرار بود در سال گذشته حل و فصل شوند، همچنان پابرجا هستند؛ از جمله بحران میان پاکستان و افغانستان و یا اوکراین که ترامپ مدعی حل آن بود. در این میان علاوه بر مسائلی که مطرح شد شاهد آن هستیم که حمله به ایران را آغاز کرده و در این راستا با چراغ سبز به اسرائیل به نوعی اقدام به این کار کرده است.
بیگدلی افزود: به اعتقاد من ایالات متحده و اسرائیل با حمله به ایران دچار اشتباه بزرگی شدند و آن اهدافی که موردنظرشان بود را محقق نکردند. این در حالیست که هزینههای جاری در آمریکا رو به افزایش است و حتی در داخل کابینه ترامپ هم کسانی حضور دارند که صراحتاٌ اعلام کردهاند جمهوری اسلامی برای ایالات متحده خطر بالفعلی نبود که قرار باشد واشنگتن سراسیمه یک جنگ همهجانبه را علیه تهران به راه بیندازد. تا به امروز ایالات متحده چیزی در حدود ۳۰ میلیارد دلار برای جنگ علیه ایران هزینه کرده که البته به نظر میرسد بخشی از آن را شیخنشینهای خلیج فارس پرداخت کردهاند و او هم تلویحاً این موضوع را تایید کرده است. بر همین اساس او نمیتواند از این جنگ دست خالی برگردد و این در حالیست که چند ماه دیگر انتخابات میان دورهای ایالات متحده برگزار خواهد شد و او حالا زیر فشارهای متعدد و گوناگون قرار دارد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: جنگ کنونی که ایالات متحده به راه انداخته، موجب شده تا به مساله تامین انرژی در دنیا خلل جدی وارد شود و همین موضوع باعث ایجاد اختلاف میان ایالات متحده با شرق آسیا و اروپا شده است و این اختلافات میتواند دامنه گستردهتری به خود بگیرد. موضوع دیگر این است که جنگ با ایران به نفع روسیه شد و معافیت فروش نفت برای مسکو بدون شک میتواند وضعیت پرونده اوکراین را به ضرر اروپا و کییف پیش ببرد. همین موضوع میتواند گریبان ترامپ را در کنگره بگیرد و او را با مشکلات جدی روبرو کند؛ چراکه او وعده پایان جنگ اوکراین در کوتاه مدت را داده بود و بر همین اساس اعتقادم این است که جنگ به پا شده توسط ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، تا به اینجای کار به نفع روسیه بوده است.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
