چشم‌انداز جنگ ایران و آمریکا/ کوروش احمدی: بعید است که جنگی طولانی و فرسایشی باشد/ علی بیگدلی: ما باید با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس گفت‌وگو داشته باشیم/ ساداتیان: زمانی پیشگام مذاکره بودیم، اما میز مذاکره‌ای باقی نمانده است

حملاتی که منجر به شهادت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی و جعمی از فرماندهان ارشد نظامی کشور شد. جمهوری اسلامی ایران نیز در پاسخ به این حملات پایگاه‌ها و سفارت‌های آمریکا در کشورهای منطقه را مورد هدف قرار داد.

در همین خصوص و نگاهی به چشم‌انداز آینده جنگ بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا اکوایران با برخی از تحلیلگران سیاست بین‌الملل گفت‌وگو کرده است.

کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل اعلام کرد: به نظر من این جنگ در روزهای آینده به اتمام خواهد رسید و بعید است که جنگی طولانی و فرسایشی باشد. احمدی با توجه به محکوم کردن حملات ایران به سفارتخانه‌های آمریکا در عربستان و کویت توسط وزارت امور خارجه این کشورها گفت: اگرچه حملات ایران به مواضع آمریکا در کشورهای منطقه باتوجه به حملات ایالات متحده به کشور قابل درک است؛ اما این کشورها مدعی هستند که علاوه به پایگاه‌های آمریکایی برخی از تاسیسات غیرنظامی مثل هتل، فرودگاه و تاسیات انرژی در کشورشان نیز آسیب دیده‌اند. با این تفاسیر مقامات ایرانی باید این روند را کنترل کنند.

او ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران در حال حاظر در حال مقابه با قدرت اول نظامی دنیا و اسرائیل به عنوان یکی قدرت‌های نظامی خاورمیانه است و به هیچ وجه منطقی نیست که با کشورهای منطقه نیز درگیری نظامی پیدا کنیم. اگر دامنه این حملات و ناراحتی‌های کشورهای عربی منطقه افزایش پیدا کند، می‌تواند خطر شکل‌گیری یک اجماع جهانی علیه کشورمان را افزایش دهد. ما نباید اجازه دهیم کشورهایی مثل عربستان سعودی، کویت و اردن به سمت آمریکا و اسرائیل سوق داده شوند.

علی بیگدلی، کارشناس مسائل بین‌الملل بیگدلی ضمن تاکید بر احتیاط و بررسی تمامی سناریوها، گفت: جمهوری اسلامی ایران نباید صرفا به دنبال سیاست انتقام‌جویانه باشد. شرایط وخیم است و ما باید با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس گفت‌وگو داشته باشیم و از شرایط مطلوبی که با کشورهای عربی داریم به نفع خودمان استفاده کنیم تا کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تصمیم به تقابل با جمهوری اسلامی ایران نگیرند.

او ادامه داد: مقامات کشور باید تبعات تصمیم‌های خود را در نظر بگیرند و باید هر چه زودتر به یک آتش‌بس پایدار دست پیدا کنند. در صورت ادامه حملات به کشور، نگرانی‌هایی مبنی بر آسیب به زیرساخت‌های نفت، گاز، انرژی و نظامی وجود دارد.

جلال ساداتیان، سفیر سابق ایران در لندن با دفاع از رد کردن پیشنهاد مذاکره ترامپ توسط علی لاریجانی، دبیر شعام گفت: کار آقای لاریجانی درست بود. ما زمانی طرفدار و پیشگام مذاکره بودیم اما در حال حاضر با حملاتی که اسرائیل و آمریکا علیه ما انجام دادند، میز مذاکره‌ای باقی نمانده است. ایالات متحده با نیت براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران این جنگ را آغاز کرد و به منظور ناآرام کردن فضای عمومی کشور، کلانتری‌ها، پایگاه‌های بسیج و ارگان‌های نظامی کشور را مورد هدف قرار داد؛ اما نتوانست به نیت خود دست پیدا کند.

منصور حقیقت‌پور، نماینده ادوار مجلس با اشاره به حملات ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه، گفت: زمانی که پرچم ایالات متحده آمریکا در سفارت و پایگاه‌های نظامی‌اش در کشورهای منطقه برافراشته است، آن پایگاه دیگر خاک آمریکا به حساب می‌آید. کشورهای منطقه نباید به جز سفارت، اجازه حضور و فعالیت آمریکا در حوزه‌ها و پایگاه‌های دیگر را می‌داد.

او ادامه داد: آمریکا از این پایگاه‌های نظامی برای حمله به کشورمان در حال استفاده است. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نیز باید در پاسخ به این حملات، مواضع آن‌ها را مورد هدف قرار دهد. ما نمی‌توانیم بدون هیچ پاسخی صرفاً بیننده باشیم.

حسن هانی‌زاده، تحلیلگر مسائل بین‌الملل معتقد است در حالی که همه نگاه‌ها متوجه دور جدید مذاکرات در وین بود، وقوع چنین حمله‌ای بیانگر این است که از پیش از گفت‌وگوها، هماهنگی‌هایی میان آمریکا و اسرائیل صورت گرفته و این حملات نقض کامل تمامی قوانین بین‌المللی است. هانی‌زاده با اشاره به واکنش ایران اعلام کرد که این اقدام ایران بیانگر یک جنگ منطقه‌ای است.

فیروز دولت‌آبادی، سفیر سابق ایران در ترکیه گفت: به لحاظ ظاهری این جنگ نمی‌تواند زیاد ادامه‌دار باشد؛ توقف فعالیت‌های تولیدی در چین و تمام آسیا ساختار اقتصاد خود و شرکای تجاری‌‌شان را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ از جمله اروپا و ایالات متحده آمریکا که چندین هزار میلیارد دلار با چین و دیگر کشورهای آسیاسی صادرات و واردات دارند. کشورهای منطقه نیز کشش انبار کردن نفت را بیش از این ندارند. او معتقد است به لحاظ مسائلی که به اقتصاد و مسائل انرژی مربوط است، این جنگ نمی‌تواند طولانی باشد.

او افزود: از طرفی اقتصاد کشورهای جنوب خلیج فارس، متکی به بازرگانی است. کاهش تردد و نقل و انتقالات تجاری به این کشورها موجب بوجود آمدن زنجیره‌ای از اختلالات اقتصادی در این کشورها می‌شود. لذا این کشورها نیز تمایلی به طولانی‌تر شدن این جنگ ندارند.

فائزه قاسمی، پژوهشگر مسائل خاورمیانه نیز معتقد است منطقه مایل به محدود بودن کنش‌های دوطرف است اما همه چیز به روند ادامه‌دار پاسخ ایران بستگی دارد. اگر پاسخ جمهوری اسلامی ایران گسترده و به کشورهای منطقه ادامه‌دار باشد، باید منتظر موضع منطقه در این خصوص بود.