تحولات بازار فلز سرخ در سال ۲۰۲۵
در کنار تولید فعال، موضوع احیای ذخایر قدیمی نیز توجه زیادی را جلب کرد. معدن مورِنسی در آریزونا پس از ۱۵۴ سال فعالیت، همچنان حدود ۱۰ میلیون تن مس در باطلههای خود دارد. شرکت فریپورتمکموران تلاش کرد با بهرهگیری از فناوری «لیچینگ سولفیدی» بخش مهمی از این ذخایر را بازیابی کند و هدفگذاری کرد تا سال ۲۰۳۰ حدود ۴۰۰هزار تن از این فلز را از محل ضایعات استخراج کند. این فناوری اکنون در کانون توجه غولهای معدنی نظیر بیاچپی و ریوتینتو قرار گرفته است که بهدنبال توسعه روشهای مشابه برای استخراج مس از معادن قدیمی هستند.
در آریزونای آمریکا، پروژه عظیم «رزولوشن کاپر» نیز از رخدادهای خبرساز سال بود. این معدن که پتانسیل تامین یکچهارم نیاز مس ایالات متحده را دارد، با وجود دو دهه کار مهندسی و بیش از ۲میلیارد دلار سرمایهگذاری، همچنان در مرحله اخذ مجوز باقی مانده است. مخالفتهای محیطزیستی و قبایل بومی، بهویژه اعتراضات قبیله سانکارلوس آپاچی، موجب شد یک قاضی فدرال در ماه مه انتقال مالکیت زمین پروژه را بهطور موقت متوقف کند و بلاتکلیفی این طرح ادامه یابد.
در کانادا نیز آینده صنعت پاییندستی مس با حاشیههای مهمی همراه شد. در حالی که برخی گزارشها از بررسی طرح تعطیلی کارخانه ذوب هورن و واحد پالایش مس کبک توسط شرکت گلنکور خبر دادند، این شرکت هرگونه برنامهریزی برای توقف فعالیت را تکذیب کرد. موضوع زمانی حساستر شد که دادگاه عالی کبک مجوز بررسی یک شکایت گروهی را درخصوص انتشار آرسنیک این واحد صنعتی از سال ۲۰۲۰ صادر کرد؛ پروندهای که میتواند بر آینده بزرگترین واحد ذوب مس کانادا سایه بیندازد.
از منظر سیاستگذاری نیز سال پرچالشی برای مس رقم خورد. سازمان زمینشناسی ایالات متحده رسما مس و نقره را به فهرست مواد معدنی حیاتی این کشور افزود؛ فهرستی که اکنون با ۶۰ قلم ماده معدنی، نقش مهمی در هدایت سرمایهگذاریها و اصلاح فرآیندهای مجوزدهی دارد. این تصمیم بر اساس ارزیابی ریسک اختلال در تامین ۸۴ کالا و بیش از ۴۰۰ صنعت اتخاذ شده است و نشاندهنده جایگاه فزاینده مس در امنیت ملی و گذار انرژی آمریکاست.
با وجود جهشهای قیمتی در سال ۲۰۲۵، تحلیلگران درباره آینده بازار نظرات متفاوتی ارائه کردهاند. بانک گلدمن ساکس با وجود اذعان به فشارهای عرضه، اعلام کرد بهواسطه پیشبینی مازاد عرضه ۱۶۰هزار تنی در سال ۲۰۲۶ و دور بودن کمبود ساختاری تا سال ۲۰۲۹، قیمت مس در دو سال آینده احتمالا در محدوده ۱۰ تا ۱۱هزار دلار باقی میماند. اما فدرال رزرو آمریکا با نگاهی امیدوارانه، میانگین قیمت ۱۱هزار و ۳۱۳ دلار برای ۲۰۲۶ و ۱۳هزار و ۵۰۱ دلار برای ۲۰۲۷ را پیشبینی کرده و حتی امکان جهش لحظهای تا ۱۵هزار دلار را مطرح کرده است. اختلالات تکرارشونده در معادن بزرگ و تعطیلی برخی معادن در آمریکای جنوبی از مهمترین دلایل این نگاه صعودی عنوان شدهاند.
معاملهگر چینی، بیان شیمینگ که پیشتر بهواسطه معاملات موفق طلا به ثروتی هنگفت رسیده بود، در سال ۲۰۲۵ با تشکیل یک موقعیت خالص خرید نزدیک به ۹۰هزار تن در بورس آتی شانگهای، به یکی از بزرگترین بازیگران صعودی بازار مس تبدیل شد. این پیشبینی بزرگ تنها تا ماه مه حدود ۲۰۰ میلیون دلار سود نصیب او کرد و توجه رسانهها و تحلیلگران را به خود جلب نمود.
در نگاه کلانتر، گرایش جهانی به برقسازی و توسعه زیرساختهای انتقال انرژی، چشمانداز درازمدت بازار را با تهدید کمبود مواجه کرده است. بر اساس تحلیل بلومبرگنیایف، از سال ۲۰۲۶ به بعد بازار با کسری ساختاری عرضه مواجه خواهد شد و اگر توسعه معادن جدید و افزایش بازیافت سرعت نگیرد، این کمبود تا سال ۲۰۵۰ به ۱۹ میلیون تن خواهد رسید؛ رقمی که نشاندهنده شکاف عمیق میان تقاضای صنایع نوظهور و ظرفیت تولید فعلی جهان است.
در همین حال، یکی از غیرمنتظرهترین پروندههای صنعت مس نیز به نقطه پایانی خود نزدیک میشود؛ سرنوشت معدن بزرگ «کوبره پاناما.» این پروژه عظیم که از اواخر سال ۲۰۲۳ در پی اعتراضات گسترده و مسدودشدن مسیرهای دسترسی بهطور کامل از مدار تولید خارج شد، طی سال ۲۰۲۵ بارها در صدر اخبار قرار داشت. گزارشهای میدانی و گفتوگوهای انجامشده با مدیرعامل شرکت فرستکوانتوم، چشماندازی پیچیده و چندوجهی از آینده این معدن ترسیم میکند؛ معدنی که سکوت طولانی آن در اعماق جنگلهای پاناما، نشانهای از خلأ مهم در زنجیره جهانی تامین مس بهشمار میرود.
