روز جمعه گوشیهای هوشمند، آنالوگ شدند؛
خاموشی سراسری اینترنت
از پنجشنبه شب ۱۸ دی ماه اینترنت ایران، در خاموشی فرو رفت. این در حالی است که بر اساس آخرین بررسیها ارسال پیامک نیز با اختلال مواجه شده است و دسترسی به سایتهای داخلی در بستر شبکه ملی هم به مشکل برخورده است. در این زمینه وزارت ارتباطات و فناوریاطلاعات روز جمعه طی یک اطلاعیه اعلام کرد که قطعی اینترنت بهدلیل مسائل امنیتی بوده و این وزارتخانه در تلاش برای رفع قطعی است.
قطع دسترسی
در حالی که پیش از پنجشنبه الگوی قطع اینترنت نقطهای و منطقهای بود، پنجشنبه شب و روز جمعه تا لحظه تنظیم این گزارش، اینترنت در دو بستر بینالمللی و تا حد زیادی ملی به خاموشی فرو رفت و زندگی روزمره مردم را با اختلال مواجه کرد. نقطه اول ماجرا به همین قطعی اینترنت بینالمللی باز میگردد که عملا دسترسی به ویپیانها و پلتفرمهای خارجی را برای کاربران از دسترس خارج کرده است.
در سوی دیگر این جریان از پنجشنبه شب بر خلاف قطعیهای قبلی ارسال پیامکها نیز با اختلال مواجه شده است؛ جریانی که بسیاری از فعالیتهای روزانه مردم مانند انجام تراکنش و انتقال پول را غیرممکن کرده است. این ماجرا نشان میدهد اکنون با قطع شبکه ۲G نیز مواجه هستیم. در این راستا ارسال پیامک در روز جمعه میسر نبود و برخی از کاربران از اختلال در آنتنهای گوشی خود میگفتند و اظهار میکردند که در دسترس نبودهاند. همچنین عمده پلتفرمهای داخلی با اینترنت همراه در دسترس نبودند.
از سوی دیگر تعداد زیادی از خبرگزاریهای داخلی به دلیل قطع سراسری اینترنت نتوانستند خبرهای خود را بهروزرسانی کنند. بیشتر خبرها مربوط به روز پنجشنبه و قبل از قطع سراسری اینترنت است. در بین خبرگزاریها تنها فارس، ایرنا و ایسنا قابل دسترسی بودند. در بین سایتهایی که باز نمیشدند، تسنیم، مهر و سایتهای فناوری هم دیده میشدند. سایتهای دامنه داتکام بهطور کل از دسترس خارج شده بود، اما دامنه IR به شکل خیلی محدود در دسترس بود. روز جمعه روزنامهها نیز در تهیه و تنظیم خبر به دلیل عدم دسترسی به منابع روتین با مشکل مواجه شدند.
همچنین تراکنشهای ارز دیجیتال به دلیل قطعی اینترنت بینالملل و داخلی با مشکلات زیادی همراه بود و پلتفرمهای داخلی مربوطه با هشدار به کاربران خود توصیه کردند که به دلیل نوسانات اینترنت از هر گونه تراکنش خودداری کنند. ازسوی دیگر سازمان هواپیمایی کشور از اختلالات سیستم رزرواسیون و پذیرش فرودگاههای کشور خبر داد و ابراز امیدواری کرد تا ساعات آینده این معضل رفع شود. تا لحظه تنظیم گزارش، خبر دیگری از این سازمان منتشر نشده است.
پنجشنبه شب پیش از اینکه اینترنت بهطور کامل رو به خاموشی برود، برخی کاربران از تجربههای عجیب خود گفتند و اعلام کردند، زمانی که اینترنت دچار نوسانات شدید شد، به تلگرام بدون فیلترشکن دسترسی دارند و این در دسترس بودن در شرایطی رخ میداد که اینترنت وایفای آنها علامت تعجب داشت. یعنی زمانی که به وایفای مراجعه میکردید با این پیغام روبهرو میشدید: «Connected without internet».
سایت دیجیاتو ساعت ۲۰ و ۴۰ دقیقه روز پنجشنبه با انتشار اینفوی نتبلاکس اعلام کرد که تهران و بخشهای دیگری از ایران وارد فاز خاموشی دیجیتال شده و تقریبا از ساعت ۲۲ اینترنت در تهران قطع شد. روز پنجشنبه دادههای کلادفلر نشان میداد که ترافیک مبتنی بر پروتکل IPv۶ از ایران بهطور کامل قطع شده است. اینترنت نسخه ۶ یا همان IPv۶ بخش قابل توجهی از ارتباطها را پوشش میدهد.
امیرحسین دهقان، کارشناس شبکه، در خصوص قطع اینترنت به «دنیای اقتصاد» میگوید: «انحصار اینترنت بر عهده شرکت زیرساخت است؛ شبکه مادر مخابراتی، شبکه همراه و ثابت و شبکه داخلی و بینالملل. این شرکت با ریزالت شدن دیاناسها و دستکاریهایی که انجام داده اکنون دیاناس همه دامنهها ریزالت نمیشود. در نتیجه اکنون تعداد خاصی از دامنهها باز میشود. همچنین یکسری از کسبوکارهای معروف که نیازمندی روزمره مردم است. اگرنه سایت سایر کسبوکارها کار نمیکند و درگاههای پرداخت تعداد زیادی از کسبوکارها کاملا از کار افتاده است.»
دهقان معتقد است که از سوی دیگر شبکه ملی هم خیلی محدود شده است و حتی پیامک بانکها هم از کار افتاده است. او میگوید: «بر اساس بررسیهایی که تا صبح روز جمعه انجام دادهام کدهای ثابت و سیار برخی شرکتها از کار افتاده است. یعنی محدودیت تا جایی است که کاملا زندگی روزمره مردم دچار اختلال شده است. وزیر ارتباطات چند روز پیش اشاره کرده بود که اینترنت بهطور کامل قطع نمیشود و این موضوع باعث خسارت ۲۰ همتی است. ولی حالا علاوه بر اینکه اینترنت مانند دوره جنگ تحمیلی ۱۲ روزه قطع شده، پیامکها نیز قطع شده است و دامنه IR و COM از کار افتاده است و به نظر میرسد حالا خسارتی بیش از آن ۲۰ همت پیشبینی شده در انتظار است.»
اطلاعیه وزارت ارتباطات برای قطعی اینترنت
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد: «در پی تماسهای مکرر رسانهها، مردم و کسبوکارها با وزارت ارتباطات در خصوص اختلالات پیش آمده در زیرساختهای ارتباطی و خدماتی و بروز مشکلاتی برای مردم بزرگوار، به اطلاع میرساند که تصمیم راجع به قطعی مذکور توسط مراجع امنیتی ذیصلاح و شرایط پیش آمده در کشور اخذ شده و وزارت ارتباطات مجدانه در حال پیگیری برقراری ارتباطات و از سرگیری خدمات مذکور است و نتایج اقدامات متعاقبا اطلاعرسانی خواهد شد.»
