استانداردهای بین المللی چگونه اطمینان سازی می‌کنند؟

منبع: ایزو فوکوس سپتامبر ۲۰۱۱

نویسنده: Olivier Peyrat

رئیس کمیته ارزیابی انطباق ایز و (CASCO)

مترجم: فاطمه عرفانیان تقوایی، معاون اداره کل روابط عمومی‌و امور بین الملل

برای یک ثانیه تصور کنید در دنیای بدون استاندارد چه حوادثی اتفاق خواهد افتاد؟ تاریخ بیانگر آن است که استانداردها می‌توانند از بروز حوادث جدی جلوگیری کنند. به عنوان مثال، در آتش‌سوزی بزرگ بالتیمور در سال ۱۹۰۴، به دلیل عدم وجود استانداردها، آتش نشان های کشورهای همسایه صرفاً به دلیل اندازه نبودن شیلنگ های اتصال با شیرهای آتش نشانی محلی کاملاً درمانده و ناتوان بودند. یا می‌توانیم مثال های جدیدتری از سال های اخیر ارایه نماییم. در سال ۱۹۹۹ سفینه مریخ نورد که برای بررسی شرایط جوی آن سیاره به فضا پرتاب گردید نابود شد. زیرا بسیاری از مهندسان فضایی از واحد پوند انگلیسی استفاده می‌کردند در حالی که سایرین برای عملیات فضایی سیستم متریک را به کار می‌بستند. در نتیجه امروز سازمان ناسا صرفاً به سیستم‌های متری سری ایزو ۸۰۰۰ اطمینان دارد. یا کارت های اعتباری را در نظر بگیرید. اگر این کارت‌ها با استانداردهای بین المللی مطابقت نداشته باشند، آیا می‌توانستیم با اطمینان، پول نقد از تمامی‌کشورها برداشت کنیم؟ پاسخ واضح "خیر" است. زیرا استانداردهای بین المللی عامل اصلی در ایجاد اطمینان برای انتقال موثق اطلاعات هستند. اما این کارآیی به گونه ای است که حتی یک ثانیه تصور عدم استفاده از کارت عابر در خارج از کشور به افکارمان خطور نمی‌کند. مگر در مواقعی که میزان نرخ تبدیل ارز را از سوی بانک مورد توجه قرار دهیم که مسلماً این کار هیچ ارتباطی با استاندارد ندارد!

در واقع، در دنیای تجارت جهانی که رو به افزایش است، استانداردهای ایزو به عنوان ابزاری برای ایجاد شفافیت و درک متقابل شناسایی شده اند. حتی می‌توانیم بگوییم برای دستیابی به آگاهی مشترک، استانداردها مترادف با کیفیت، ایمنی و حتی اطمینان بخشی هستند.

حقیقتاً چرا امروزه استانداردها جزو اصلی اعتماد سازی جهانی محسوب می‌شوند؟ اولاً، در استانداردها معیارهایی تدوین می‌شوند که قوانین ملی و منطقه ای به دلیل ناهماهنگی یا عدم دستیابی به چنین مقرراتی قادر به ارایه آن‌ها نیستند. دوماً، ابزارهای اندازه گیری (از طریق مترولوژی) پیش بینی می‌گردند و با به کار گیری شیوه های تجزیه و تحلیل رایج، در مقایسه پذیری نتایج، اطمینان خاطر ایجاد می‌کنند. استانداردهای بین المللی اصولاً کارکرد و هماهنگی سیستم‌ها را تسهیل می‌نمایند. به عنوان مثال فرمت کاغذ A۴ در دستگاه‌های چاپگر، فتوکپی و سایر دستگاه های دیجیتالی که توسط مردم مورد استفاده قرار می‌گیرد، فرصت های بازاریابی جهانی را آسان می‌کند. کاربرد استانداردهای جهانی در فرمت‌های JPEG، PDF، CD-ROM، DVD و MP۳ انتقال و ذخیره موثق اطلاعات را در سراسر جهان به طور یکسان مهیا می‌سازند.

به علاوه، استانداردهای بین المللی می‌توانند به انتقال فناوری‌های جدید از طریق دسترسی آسان بازار به راه حل های خلاقانه و ایجاد اطمینان در کاربران کمک نمایند.

خرید محصولات یا قطعات منطبق با استانداردهای بین المللی به مصرف کنندگان اطمینان می‌دهد که گرفتار فناوری‌ها تجارتی نیستند و می‌توانند به یک اکوسیستم گسترده و مستمر (شامل آموزش و ارایه دهندگان خدمات، نگه داری و نصب) اعتماد نمایند. از این رو، استانداردهای بین المللی سرمایه گذاری را تضمین می‌کنند.

نکته حایز اهمیت آن است که روند تدوین استاندارد به خودی خود اطمینان بخش می‌باشد. تدوین استانداردها با مشارکت هزاران کارشناس از سراسر دنیا (از بخش های تجاری، دولتی، مصرف کنندگان، انجمن ها، سازمان های غیر دولتی و غیره) در محیطی سرشار از صداقت و شفافیت، صورت می‌گیرد. در واقع بهتر است بگوییم استانداردها یک نقشه راه چکش کاری شده را ارایه می‌کنند. در یک جنگل، کسی مجبور نیست در مسیر تعیین شده راه خود را به زور باز نماید. هر چند، گاه گاهی پیروی از چنین مسیری هنگامی‌که هیچ راهنمای دیگری در دسترس نباشد حس خاصی از اطمینان به شما می‌بخشد. یک نقشه راه چکش کاری شده همواره شما را از جنگل خارج می‌کند!

و بالاخره، اطمینان به استانداردهای بین المللی با نقش کلیدی مصرف کنندگانی که به طور روز افزون در فرآیند تولید، تاثیرات زیست محیطی، اثرات تغییرات در فناوری یا رفتارهای اخلاقی سازمان‌ها یا شرکت‌ها حضور می‌یابند، تقویت می‌شود. مشارکت مصرف کنندگان در استاندارد سازی ترویج کیفیت و قابلیت اطمینان، حفظ سلامت و ایمنی، هماهنگی محصول، اعتماد در ارایه خدمات، گوناگونی کالا و خدمات، اطلاعات شفاف در مورد کالاها و خدمات و غیره را به همراه دارد.

امروزه، تدوین استانداردهای بین‌المللی صرفاً مختص محصولات نیست بلکه طیف وسیعی از موضوعات اجتماعی از جمله محیط زیست، خدمات، قابلیت دسترسی و مسئولیت اجتماعی را در بر می‌گیرد.

در سال ۲۰۱۰، ایزو استاندارد مسئولیت اجتماعی ایزو ۲۶۰۰۰ را تدوین کرد که به سازمان های دولتی و خصوصی راهکارهای لازم جهت برقراری و تقویت تعامل با ذینفعان را ارایه می‌نماید.

یکی دیگر از جدیدترین نوآوری های مشابه، تدوین استاندارد ایزو ۲۰۰۱ : ۵۰۰۰۱ در زمینه مدیریت سیستم های انرژی است که ابزاری برای مقابله با گرمایش جهانی ارایه می‌کند.

به طور خلاصه، اطمینان سازی در استانداردها صرفاً به دلیل راهکارهای ارزشمندی نیست که ارایه می‌شوند بلکه توانایی و قابلیت مشترک در توجه به مسایل حساس جامعه و پیش بینی چالش های آینده برای نسل های بعدی است.