آینده جنگ اوکراین
کسری غفوری: ورود دستکم ۱۹ پهپاد روسی به حریم هوایی لهستان در سپتامبر ۲۰۲۵، که به سرنگونی چند فروند از آنها توسط پدافند هوایی ناتو منجر شد، تنش میان مسکو و غرب را به خطرناکترین سطح خود از زمان آغاز تهاجم به اوکراین رساند. این حادثه بیسابقه، پرسشهای بنیادینی را درباره اهداف کرملین و میزان آمادگی دفاعی پیمان آتلانتیک شمالی مطرح کرده است.

این رویداد که با فعالسازی ماده ۴ پیمان ناتو از سوی لهستان همراه شد، صرفا یک اشتباه محاسباتی نبود؛ بلکه به باور تحلیلگران، بخشی از استراتژی «منطقه خاکستری» روسیه برای آزمودن اراده و واکنش ناتو، شناسایی ضعفهای پدافندی جناح شرقی و منحرف کردن توجه از جبهه اوکراین است. در شرایطی که روسیه با تشدید حملات به زیرساختهای اوکراین و حتی اماکن دیپلماتیک غربی در کییف، بیعلاقگی خود به صلح را به نمایش میگذارد، این اقدام تحریکآمیز نشانگر تمایل ولادیمیر پوتین به ریسکپذیری بالاتر و بهرهبرداری از «پنجره فرصت» ناشی از خستگی غرب است.
اروپا اکنون در موقعیتی اضطراری قرار گرفته است؛ از یک سو با «غول دم در» خود، یعنی روسیهای تجدیدنظرطلب مواجه است و از سوی دیگر، با کاخ سفیدی بیتفاوت تحت رهبری دونالد ترامپ دستوپنجه نرم میکند که امنیت این قاره را به حاشیه رانده است. درحالیکه کارشناسان نظامی ناتوانی ناتو در مقابله ارزان و موثر با جنگ پهپادی مدرن را نگرانکننده میدانند، این بحران فوریت سرمایهگذاری گسترده در پدافند هوایی یکپارچه و بازنگری در قواعد درگیری را برای اروپا دوچندان کرده است. پاسخ ناتو به این بازی خطرناک پوتین، نه تنها سرنوشت جنگ اوکراین، بلکه معماری امنیتی کل اروپا را در دهههای آینده رقم خواهد زد و مشخص خواهد کرد که آیا این قاره میتواند پیش از آنکه دیر شود، ابتکار عمل را برای مقابله با تهدیدات مسکو به دست گیرد یا خیر.