فراز و فرود قیمت دلار در سال ۱۴۰۳
اقتصادنیوز : سال ۱۴۰۳ یکی از پرتحول‌ترین دوره‌ها برای بازار ارز رسمی ایران بود. در این سال وقایع سیاسی کم‌سابقه‌ای رخ داد که مستقیماً بر اقتصاد و نرخ ارز تأثیر گذاشت. سقوط بالگرد رئیس‌جمهور وقت در اواخر اردیبهشت ۱۴۰۳ و برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری، روی کار آمدن دولت جدید به ریاست مسعود پزشکیان و حضور چهره‌هایی چون عبدالناصر همتی در رأس تیم اقتصادی، همراه با سیاست‌های جدید ارزی و اصلاحات ساختاری، مجموعه عواملی بودند که روند بازار ارز را شکل دادند؛ موضوعی که مهر تاییدی بر اهمیت مرور تحولات این بازار را در سالی که پشت سر گذاشتیم می زند.
در آغاز مروری بر ساختار بازار ارز رسمی ایران داشته باشیم که متشکل از بسترها و سامانه‌هایی است که برای تامین و توزیع ارز تحت نظارت دولت و بانک مرکزی فعالیت می‌کنند. مهم‌ترین ارکان این بازار در سال ۱۴۰۳ عبارت بودند:
نقش این مرکز در سال ۱۴۰۳ پررنگ‌تر شد، به‌طوری‌که به تدریج جایگزین سامانه نیما شد. هدف‌گذاری اصلی از ایجاد بازار متشکل ارز، کشف نرخ واقعی ارز بر مبنای مکانیزم عرضه و تقاضا، شفاف‌سازی و انسجام‌بخشی به معاملات ارزی و حرکت به سمت یکسان‌سازی نرخ‌ها بود.
بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نهاد سیاست‌گذار و ناظر اصلی بازار ارز رسمی است. این بانک با بهره‌گیری از منابع ارزی حاصل از صادرات نفت، میعانات گازی و سایر درآمدهای دولت، عرضه ارز در بازار رسمی را کنترل می‌کند. بانک مرکزی از یک سو از طریق کدهای بازارساز در سامانه‌ها به صورت ناشناس ارز عرضه می‌نماید تا تعادل قیمت را حفظ کند و از سوی دیگر با بخشنامه‌ها و مقررات، نحوه بازگشت ارز صادراتی و تخصیص آن به واردات را تنظیم می‌کند.
بطور خلاصه، ساختار بازار رسمی ارز ایران در ۱۴۰۳ از سامانه نیما به عنوان بستر معاملات حواله‌ای سنتی و مرکز مبادله ارز و طلا به عنوان بازار متشکل جدید تشکیل می‌شد که تحت راهبری بانک مرکزی فعالیت می‌کردند. در ادامه این دو بازار در روند اصلاحات ساختاری، ادغام و یکپارچه شدند.
مشروح این گزارش را در اقتصادنیوز با تیتر «از حذف دلار نیما تا تولد ارز توافقی؛ فراز و فرود قیمت دلار در سال ۱۴۰۳/ بازار ارز رسمی چه مسیری را پیمود؟» بخوانید.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
