دلار آزاد؛ ۱۱۶۵ تومان

گروه بازار پول- مسعود رضا طاهری: نرخ رسمی دلار آمریکا در حالی روند کاهشی خود را ادامه می‌دهد که قیمت دلار آزاد با 5 تومان افزایش به 1165 تومان رسید.
روز گذشته بانک مرکزی قیمت مرجع دلار را ۱۰۶۳۸ ریال تعیین کرد که نسبت به نرخ روز چهارشنبه گذشته ۳۳ ریال کاهش داشت. با این حال قیمت دلار آزاد آمریکا با ۵ تومان افزایش به ۱۱۶۵تومان رسید. برخی فعالان، نرخ ۱۱۷۰تومان را نیز اعلام کرده‌اند.

افزایش قیمت ارز از منظر اغلب کارشناسان طرفدار توسعه صادراتی کشور امر قابل قبولی است، اما آنچه که طی یک ماه گذشته در کشور اتفاق افتاد با انتقاداتی روبه‌رو شد. افزایش ناگهانی و غیر قابل انتظار ارز از یک سو و درپی آن، روند نزولی مجدد از سوی بانک مرکزی، به شدت مورد انتقاد حتی کسانی است که افزایش قیمت ارز را یکی از مهم‌ترین راه‌های مقابله با واردات و حمایت از تولید داخلی ارزیابی می‌کردند. به گفته کارشناسان این رویه موجب بی اعتمادی به نظام پولی و مالی کشور شده و تبعات تخریبی فراوانی را به دنبال خواهد داشت. به گفته کارشناسان اختلاف نظر در تیم اقتصادی وزارت اقتصاد و امور دارایی و سیاست‌گذاران ارزی کشور دلیل این ناهماهنگی‌ها بوده است.
قیمت رسمی دلار آمریکا تا پیش از افزایش یک شبه ۱۱۲ تومانی آن، یعنی در روز ۱۷ خرداد دقیقا ۱۰۵۹۹ ریال بود. قیمت دلار آزاد نیز در آن زمان ۱۱۸۵ تومان بود. قیمت روز گذشته رسمی دلار تقریبا ۴ تومان با قیمت ۱۷خرداد فاصله دارد. قیمت دلار آزاد نیز برای رسیدن به نقطه سربه سر با قیمت آن روز ۲۰ تومان دیگر اختلاف دارد.
طی کمتر از یک ماه گذشته بانک مرکزی حرکت‌های مختلفی را برای تجمیع نقدینگی از بازار داخلی به کار گرفت. پس از اعتراض رییس‌کل بانک مرکزی به اعمال مالیات بر ارزش افزوده ۴ درصدی در معاملات سکه و تاکید بر اینکه کنترل بازار سکه از دست بانک مرکزی خارج است، بانک مرکزی تلاش کرد تا در قالب یک پیشنهاد به شورای پول و اعتبار ، بسته پولی سال ۹۰ را با افزایش نرخ سود سپرده و تسهیلات اصلاح کند. با رد صریح این پیشنهاد و تاکید مقامات وزارت اقتصاد بر اجرایی شدن بسته پولی۹۰، بانک مرکزی بالابردن یکباره قیمت رسمی ارز را به عنوان تنها راه برون رفت از فشار تورمی نقدینگی در پیش‌گرفت. روز ۱۸ خرداد قیمت رسمی ارز ناگهان ۱۱۲ تومان گران شد و در پی آن نرخ دلار آزاد تا ۱۲۵۰ تومان بالا رفت. متعاقب آن، اعتراض مقامات وزارت اقتصاد به این رویه، بانک مرکزی سیر نزولی قیمت ارز را از سر گرفت. در این میان تعیین قیمت‌های متفاوت و وعده‌های قیمتی پی درپی رییس کل بانک مرکزی جالب توجه است. محمود بهمنی طی یک ماه گذشته نرخ ۱۱۰۰ تومانی، نرخ ۱۰۸۰ تومانی (در یک برنامه تلویزیونی)،نرخ ۱۰۰۰ تومان و نهایتا در روز گذشته نرخ ۱۰۵۰ تومانی دلار را به بازار وعده داده است. در همین حال دیروز قیمت یورو نیز با ۱۵ تومان افزایش تا ۱۶۹۰ تومان بالا رفت. پوند انگلیس نیز با ۲۵ تومان افزایش به نرخ ۱۹۱۵ تومان رسید. این شرایط در حالی است که در بازار‌های جهانی برابری یورو در مقابل دلار آمریکا تا ۴۵۳۴/۱ تقویت شده و دلار آمریکا در موقعیت تضعیف قرار گرفته است. به دلیل افت ۱۴ دلاری قیمت جهانی طلا ، نرخ سکه با ۳۰۰۰ تومان کاهش به ۴۳۱ هزار تومان رسید. نیم سکه و ربع سکه نیز هر یک با ۱۰۰۰ تومان کاهش قیمت به ترتیب ۲۱۷ هزارتومان و ۱۲۷هزار تومان فروخته شدند. قیمت سکه بانکی بدون تغییر ۴۲۶ هزارو ۴۰۰ تومان بود. قیمت طلا در بازار‌های جهانی در پایان معاملات هفتگی با ۱۴ دلار کاهش به ۱۴۸۶ دلار رسید.