بهره‌برداری از سومین برج بلند پرچم دنیا در تهران

با ۶ ماه فعالیت مستمر در تپه‌های عباس‌آباد که این روزها قطب فرهنگی تهران خوانده می‌شود، سومین برج پرچم دنیا از نظر ارتفاع، به بهره‌برداری رسید تا یکی از سه پرچم بزرگ دنیا روی آن به اهتزاز درآید. پرچمی به وسعت هزار متر مربع که حالا در آسمان تهران قابل رویت است. ساخت برج پرچم در مدت ۶ ماه

کار ساخت برج پرچم تهران بیستمین روز بهمن ماه سال ۹۰ کلید خورد و در ششمین روز تیرماه امسال به پایان رسید. برجی که روی تپه‌های عباس‌آباد و درست در کنار باغ موزه دفاع مقدس و همچنین مزار شهیدان گمنام این مجموعه ساخته شد و ۱۵۰ متر ارتفاع دارد. البته با احتساب شرایط قرارگیری تپه‌های عباس‌آباد، ارتفاع این برج از سطح زمین ۲۱۰ متر برآورد می‌شود. نگاهی به زمان ساخت برج پرچم تهران نشان می‌دهد که این برج در کمتر از شش ماه ساخته شد و همین موضوع باعث شد تا سرعت ساخت آن رکورددار در تمام دنیا باشد. ابعاد پرچمی هم که روی این برج به اهتزاز درآمده ۴۲ متر در ۲۴ متر است. یعنی این پرچم هزار مترمربع وسعت دارد که به نوع خود در دنیا بی‌رقیب است.

سختی‌های کار ساخت برج پرچم

ساخت برج پرچم با این ارتفاع آن هم در شرایطی که تاکنون مشابهی از آن در ایران ساخته نشده بود، کار ساده‌ای نبود. طبیعی است وقتی هیچ تجربه‌ این چنینی در ایران وجود نداشت، هیچ آیین‌نامه و بارگذاری خاصی هم برای آن تعریف نشده باشد. همین موضوع باعث شد تا سازندگان برج پرچم به فکر استفاده از تجربیات کشورهای دیگر بیفتند. به همین منظور هم از طرح تونل باد که توسط بسیاری از کشورهای توسعه یافته و صاحب فن مورد تایید است استفاده شد تا تاثیرات بارهای وارده بر سازه به دست آید. با این وجود این کاملا روشن بود که برای ساخت برج پرچم باید دو موضوع اساسی در نظر گرفته می‌شد. موضوعاتی که سازندگانش به آن «بار» می‌گویند. یکی بار زلزله و دیگری بار باد. مطالعات صورت گرفت و نتیجه آن شد که برای این پروژه در نظر گرفتن وضعیت باد بیش از زلزله حیاتی است. به همین دلیل هم طراحی سازه بر اساس باد ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت با دوره بازگشت ۵۰ ساله انجام شد. اتفاقی که سبب شد این برج به گونه‌ای ساخته شود که با وزش چنین بادی نوک برج تا ۷/۲ متر حرکت کند.

عملیات طاقت‌فرسا برای نصب قطعات برج

ساخت برج پرچم نیاز به فولادی با مقاومت و انعطاف‌پذیری بالا داشت. فولادی که تا پیش از این در ایران ساخته نشده بود. اما موضوعی که در زمان تولید و نصب این قطعات باید مورد توجه قرار می‌‌گرفت و خود از سختی‌های آن به حساب می‌آمد، «تنش‌گیری» این فولادها بود. اتفاقی که باعث شد قطعات به کوره‌ برده شود و تحت۸۰۰ درجه سانتیگراد حرارت قرار گیرد تا تنش‌هایی که بر اثر جوشکاری ایجاد می‌شد، از بین برود. اما شاید یکی از حساس‌ترین مراحل کار ساخت برج پرچم مربوط به جابه‌جایی قطعات این سازه می‌شد. حمل قطعات بسیار بزرگ که در خارج از شهر ساخته می‌شد و پس از آن نصب این قطعات خود یکی از سختی‌های کار برای این پروژه به حساب می‌آمد. اتفاقی که در ابتدا ذهن‌ها را به سمت استفاده از هلی‌کوپتر سوق داد؛ اما چون هلی‌کوپتری که ظرفیت انجام این کار را داشته باشد، در ایران موجود نبود و از طرفی کار با هلی‌کوپتر ریسک بالایی داشت، تصمیم بر آن شد از یک جرثقیل با ظرفیت هزار و ۲۰۰ تن استفاده شود. جرثقیلی که باید به عسلویه می‌آمد و از آنجا به تهران منتقل می‌شد. بنابراین استفاده از این جرثقیل هم از دستور کار حذف شد و نهایتا سازندگان تصمیم گرفتند از یک تاور استفاده کنند که در دنیا تعداد اندکی از آن ساخته شده و کرایه بالایی دارد. این تاور به صورت خودایستا تا ارتفاع ۱۵۰ متر بالا می‌رفت سپس با کابل‌های کششی مهار می‌شد.

زیرپای برج پرچم سفت است

سازه برج پرچم با ابعاد خاصی که دارد بیش از هر چیز نیازمند استحکام در زمین قرارگیری است. اتفاقی که سازندگان آن می‌گویند این سازه در منطقه‌ای قرار گرفته که با توجه به آزمایش‌های صورت گرفته یکی از محکم‌ترین خاک‌های تهران را دارد. آنها می‌گویند محل استقرار برج پرچم به گونه‌ای در نظر گرفته شده که با توجه به جایگاه رفیع شهدا مشرف به مقبره‌الشهدا و باغ‌موزه دفاع‌مقدس و همچنین تلفیقی از فضاهای رسمی با فضاهای طبیعی به وسیله عناصر معماری باشد.

هزار و ۵۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا

سازه برج پرچم در زمینی به مساحت شش هزار مترمربع با زیر‌بنایی معادل ۵۳۰ مترمربع قرار دارد. سازه‌ای که از سطح دریا هزار و ۵۰۰ متر ارتفاع دارد و فضای مکث سیاحتی جهت تقرب به پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران مساحتی برابر ۶۵۰ مترمربع را به خود اختصاص داده که شامل مبلمان شهری و نمایشگاهی با بام سبز است؛ اما این برج محلی هم برای استقرار مدعوین دارد. جایی که ظرفیتی معادل ۵۰۰ نفر را داراست. برای آنکه به پایه این برج هم برسیم باید باید ۱۵۸ پله را طی کنیم. ۴۵۳ پله نیز از پایه تا بالای برج راه است که در جمع ۶۱۱ پله فاصله سطح زمین تا بلندای برج پرچم است.