مصری متحد در برابر ژنرال‌ها

نویسنده: جوشوا استاخر

مترجم: امین گنجی

اشاره: جوشوا استاخر دانشیار علوم سیاسی در دانشگاه کنت استیت و عضو کمیته سردبیری پروژه‌ اطلاعات و پژوهش‌های خاورمیانه متعلق به میدل ایست رپورت است. او همچنین کتابِ «اتوکرات‌های سازش‌پذیر: قدرت رژیم در سوریه و مصر» را نوشته است.

اکنون که مرسی آماده شده است تا نخستین رییس‌جمهور منتخب مردم مصر باشد، بسیاری به اخوان‌المسلمین، سازمان ۸۴ ساله‌ مرسی می‌نگرند تا بتوانند نشانه‌هایی از آینده‌ مصر را با استفاده از آن بجویند.

برخی به محافظه‌کاری بیش از حد این سازمان خرده می‌گیرند. برخی دیگر با انبوهی سوء‌ظن به گذشته‌ مرسی وارد می‌شوند تا این دانشجوی فارغ‌التحصیل دانشگاه کالیفرنیای جنوبی را بهتر بشناسند یا ایده‌های غریب او درباره‌ حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر را بیرون بکشند و نسبت به عدم اطمینان وی به آمریکا هشدار دهند. با این حال، همه‌ اینها بی‌اهمیت است.

نه شخصیت مرسی، نه بیانیه‌ها و تاریخچه‌ او و نه حتی نیت‌های گروه متبوعش، هیچ یک نمی‌توانند بر چگونگی زمامداری وی تاثیر خاصی بگذارند. شورای عالی نیروهای مسلح بیش از حد سلطه‌گر است و اجازه نخواهد داد تا رییس‌جمهور با دستی باز و اراده‌ای آزاد به کارهای خود بپردازد. به‌علاوه، اخوان‌المسلمین مصر نه خصیصه‌ای ثابت دارد و نه حال و هوایی لایتغیر! اعضای این سازمان دینی هستند اما خود این گروه ابدا از دسته‌ای ایدئولوگ صرف تشکیل نشده است. در حالی که می‌توان گستره‌ متنوعی از رفتارها را به این گروه نسبت داد، اما هیچ یک از این رفتارها حتی ذره‌ای هم نشان نمی‌دهند که اخوان‌المسلمین می‌خواهد قوانین شریعت را به سبک عربستان سعودی پیاده‌سازی کند.

با همه‌ این حرف‌ها اجازه دهید به گذشته‌ اخوان‌المسلمین نگاهی بیندازیم. اخوان‌المسلمین تحت حکمرانی خشن و وحشیانه‌ مبارک همواره بر عملگرایی غیرخشونت‌گرایانه‌ سیاسی تاکید کردند. اکنون نیز بسیار بعید است رییس‌جمهور مرسی و اخوان‌المسلمین از دین برای مقابله با طبقه‌ حکمران ژنرال‌ها استفاده‌ ابزاری کنند. تنها راه مقاومت در برابر ژنرال‌ها، مصری متحد است. متحدکردن مصریان علیه سلطنت مطلقه‌ ارتش نیازمند آن است که تمرکز بر عملگرایی بیشتر شود. بنابراین مرسی بر حقوق سیاسی و مدنی تمرکز خواهد داشت و دم و دستگاه فاسد دولت را اصلاح خواهد کرد. هر رویکرد دیگری ممکن است به محبوبیت اخوان‌المسلمین و نیز هدف اصلی آنها ضربه بزند و هدف اصلی آنها نیز چیزی نیست مگر توسعه‌ مصر و بدل کردن آن به کشوری به لحاظ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بزرگ.

البته کسی دوست ندارد جای مرسی باشد. او کار دشواری در پیش دارد. با این حال، اگر جامعه‌ای پلورالیستی در مصر شکل بگیرد، دیگر اخوان‌المسلمین نیازی ندارد که با ژنرال‌ها معامله‌ای بکند یا امتیازی به آنها بدهد و آنگاه کاملا طرف مردم را خواهد گرفت و تنها به آنها خواهد پرداخت. این راه طولانی خواهد بود.