لزوم حفظ منافع کشور در اجرای طرح‌های معدنی
دنیای اقتصاد- جلسه کمیته فولاد معاونت امور معادن وزارت صنایع و معادن هفته گذشته به ریاست دکتر محمد حسین بصیری، معاون وزیر صنایع و معادن برگزار شد.
دنیای اقتصاد- جلسه کمیته فولاد معاونت امور معادن وزارت صنایع و معادن هفته گذشته به ریاست دکتر محمد حسین بصیری، معاون وزیر صنایع و معادن برگزار شد. در این نشست بصیری به موضوعاتی همچون ضرورت تدوین استراتژی برای صنعت فولاد آلیاژی و اجرای مطالعات فنی و اقتصادی دقیق در پروژه‌های استانی بخش معدن و صنایع معدنی تاکید کرد.
وی در ابتدای جلسه خاطرنشان کرد: معاونت امور معادن وزارت صنایع و معادن به تازگی کمیته فلزات به منظور بررسی و یافتن راهکارهای مناسب جهت توسعه بهینه صنایع فلزی مانند آلومینیوم، فولاد و مس کشور را تشکیل داده است که این کمیته‌ها به طور منظم تشکیل می‌شود.
معاون وزیر صنایع و معادن گفت: اگر می‌خواهیم طرح‌های بخش معدن و صنایع معدنی منجر به توسعه اقتصادی کشور شوند باید قبل از اینکه این طرح‌ها به مرحله مناقصه و مزایده برسند تحت مطالعات فنی و اقتصادی قرار گیرند و اینکه پروژه‌های بخش صنعت و معدن ابتدا تصویب شود و بعد مورد مطالعات فنی و اقتصادی قرار گیرند، اشتباه است.
وی با اشاره به اینکه طرح‌هایی می‌تواند برای کشور سازنده تلقی شود که مبنای کارشناسی داشته باشد، گفت: نمی‌توانیم شاهد اجرایی شدن طرح‌هایی باشیم که مبنای آن کار غیر کارشناسی است.بصیری خاطرنشان کرد: کارخانه‌هایی در کشور وجود دارند که سالانه میلیاردها تومان ضرر میدهند و این موضوع با سیاست‌های کلان کشور همخوانی ندارد.
وی افزود: وقتی ریاست محترم جمهور بر عدالت محوری و مهرورزی تاکید دارد، بنابراین در طرح‌هایی معدنی که در مناطق محروم اجرا می‌شود باید منافع نظام لحاظ شود در غیر این صورت به اقتصاد کشور لطمه وارد می‌شود.
معاون وزیر صنایع و معادن اظهار داشت: طرح‌هایی طی سالهای گذشته در کشور با نام اشتغالزایی اجرا شد که سالانه میلیاردها تومان ضرر میدهند و این موضوع با سیاست‌های کلان کشور همخوانی ندارد.
وی به مصوبه هیات دولت اشاره کرد و افزود: در مصوبات هیات دولت تاکید شده است که اجرای طرح‌های استانی مشروط به داشتن توجیه فنی و اقتصادی است. در این راستا معاونت معدنی وزارت صنایع و معادن مطالعاتی را بر روی طرح‌های بخش معدن و صنایع معدنی آغاز کرده است تا پروژه‌هایی در کشور اجرا شود که مبنای اقتصادی داشته باشد.
در این جلسه سعید زرندی، مدیر کمیته فولاد معاونت امور معادن وزارت صنایع و معادن طی گزارشی به وضعیت صنعت فولاد ایران و جهان پرداخت. وی گفت: چشم‌انداز بیست ساله صنعت فولاد کشور نشان می‌دهد که تولید فولاد خام تا سال ۱۴۰۴ به ۶/۵۴میلیون تن و تولید کنسانتره سنگ‌آهن و گندله هر کدام به ۶۴/۸۰میلیون تن خواهد رسید.
وی به تعداد معادن سنگ‌آهن فعال کشور اشاره کرد و افزود: هم‌اکنون ۶۰معدن فعال سنگ‌آهن با مجموع استخراج سالانه ۲۲میلیون تن در کشور وجود دارد که سهم عمده‌ای از این استخراج به معادن سنگ‌آهن چادرملو، گل‌گهر و سنگ‌آهن مرکزی اختصاص دارد.
رییس کمیته فولاد در ادامه افزود: در سال ۲۰۰۵ تولید آهن اسفنجی سالانه ۱/۵۶میلیون تن بود که هند با تولید ۱/۱۱میلیون، ونزوئلا با ۹/۸میلیون و ایران با تولید ۹/۶میلیون تن به ترتیب در رتبه اول، دوم و سوم جهان قرار داشتند.
وی اظهار داشت: تولید آهن اسفنجی در ایران سالانه ۴۱/۶میلیون تن و در واحدهای فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و ذوب‌آهن اصفهان است که این رقم با احداث واحدهای جدید فولادسازی در سالهای آینده به ۲/۲۱میلیون تن خواهد رسید.
زرندی به روند تولید، مصرف واردات فولاد ایران اشاره کرد و افزود: مصرف فولاد در سال ۱۳۷۵ معادل ۹/۷میلیون تن بود و این رقم در سال ۱۳۸۴ به ۸/۱۳میلیون تن رسید و تولید فولاد خام در سال ۱۳۵۶ معادل ۶۰۰هزار تن بود و در سال ۱۳۸۴ به ۶/۹میلیون تن رسید و واردات فولاد از ۴/۲میلیون تن در سال ۱۳۷۵ به ۷/۶میلیون تن در سال ۱۳۸۳ رسید. وی اظهار داشت: فولاد مبارکه ۴/۴۳درصد، ذوب‌آهن اصفهان ۳/۲۶درصد و فولاد خوزستان ۲/۲۴درصد فولاد کشور را تامین می‌کنند.
وی به وضعیت تولید فولاد از سوی شرکتهای بزرگ اشاره کرد و خاطر نشان کرد: در سال ۲۰۰۴ و ابتدای سال ۲۰۰۵ شرکت میتال با ۶۳میلیون تن، آرسلور با ۴۷میلیون تن، نیپون استیل با ۵/۳۰میلیون تن و پوسکو با ۹/۲۹میلیون تن فولاد خام بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد جهان محسوب می‌شدند. زرندی به روند ادغام شرکتهای فولادی جهان در سال ۲۰۰۶ اشاره و گفت: در سال ۲۰۰۶ شرکتهای آرسلور - میتال با تولید ۱۱۴میلیون تن فولاد به غول فولادی جهان تبدیل شدند و دولت چین به فولادسازان مجوز داده است تا در هم ادغام شده و ظرفیت‌های بالای ۳۰میلیون تن فولاد را ایجاد کنند. رییس کمیته فولاد به جهت‌گیری‌های صنعت فولاد چین اشاره کرد و افزود: حذف سه‌درصد بخشودگی مالیاتی، ممانعت از صادرات محصولات میانی برای کارخانه‌های نورد، حذف تدریجی کارخانه‌های نورد کوچک و واحدهای کم‌بازده فولادسازی، جذب سرمایه‌گذار خارجی از جمله مهم‌ترین جهت‌گیری‌های دولت چین در صنعت فولاد بوده است.
زرندی به طرح جامع فولاد اشاره کرد و گفت: بعد از تغییراتی که در طرح جامع فولاد از سال ۱۳۸۴ تاکنون صورت گرفته است برنامه ۹/۹میلیون تن فولاد در نهایت به تصویب شورای اقتصاد رسیده است که تحقق این اهداف از سوی دولت و شرکت ملی فولاد ایران می‌باشد.
وی افزود: مطابق طرح جامع فولاد ۵/۳میلیون تن فولاد با سرمایه‌گذاری ۱۷۰۰میلیارد تومان در واحدهای فعلی و ۴/۶میلیون تن در ۸ طرح استانی هرکدام با ظرفیت ۸۰۰هزار تن با مجموع سرمایه‌گذاری حدود ۲۴۰۰میلیارد تومان در چهار سال آینده به ظرفیت فولاد کشور افزوده می‌شود.وی گفت: پشتوانه فنی و علمی طرح‌های فولادی بر اساس مطالعات طرح جامع فولاد توسط شرکت ملی فولاد ایران در سال ۱۳۸۲ استوار بوده است در گزارش مرحله هشتم، این طرح با عنوان تعیین موقعیت‌های مطلوب جغرافیایی توسعه فولاد با تشکیل ماتریس عوامل بر پایه ۲۲ عامل از جمله - میزان منابع آب و برق و لوله گاز، راه آهن - میزان ذخیره سنگ‌آهن - میزان فاصله از بنادر صادراتی، بازار مصرف داخلی، کارخانه‌های تولید گندله، کارخانه‌های فروآلیاژ استوار است.
زرندی اظهار داشت: اینکه چرا دولت می‌خواهد واحدهای ۸۰۰هزار تنی را احداث کند سوال‌برانگیز است چرا که از سال ۲۰۰۰ به بعد تنها در دو کشور ایران (فولاد مبارکه) و مصر ظرفیت فولادسازی پایین یک‌میلیون ایجاد شده است و اغلب واحدها از ظرفیتی بالای ۸۰۰هزار تن برخوردار بودند.مدیر کمیته فولاد معاونت امور معادن در ادامه گفت: متاسفانه در طرح جامع فولاد نقش بخش‌خصوصی بسیار کم‌رنگ است و در این طرح به توسعه صنعت فولاد توسط بخش دولتی بیشتر اشاره شده است.
زرندی گفت: یکی از محورهای اساسی طرح جامع با بررسی وضعیت صنایع پایین دست و به‌خصوص محصولات با ارزش افزوده بالا و محصولات نهایی می‌باشد. لازم به ذکر است در این طرح هیچگونه توجهی به‌ترسیم و صنعت و برنامه‌ریزی فولادهای آلیاژی صورت نگرفته است. که قیمت فولادی‌های آلیاژی خام در گستره حدود ۲ تا ۱۰ برابر قیمت فولاد کربن خام می‌باشد. از طرفی بررسی جهت‌گیری کشورهای پیشرو نشانگر تغییر جهت از تولید فولاد خام به فولادهای با ارزش افزوده بالا می‌باشد. بدین منظور ضمن تهیه شرح خدمات استراتژی فولاد آلیاژی تیمی جهت انجام این کار تجهیز شده‌اند.
وی با بررسی میزان صادرات و واردات سنگ‌آهن و قیمت آن گفت با فروش محصولات معدنی در قیمتی بسیار پایین‌تر از نرم جهانی، شاهد سوده بودن صنایع فولاد هستیم. تغییر مکانیزم محاسبه قیمت تمام شده و فروش سنگ‌آهن نیز دردستور کار این کمیته قرار دارد.
