حضور چینی‌ها در پالایشگاه اراک

علیرضا صائبی

پروژه افزایش ظرفیت پالایشگاه شازند اراک به شرکت سیتوپک چین واگذار شد. این قرارداد آنقدر در نظر چینی‌ها خوب بود که سفیر چین از آن به عنوان سنگ یادبود دو کشور یاد کرد. قرارداد مذکور که بزرگ‌ترین طرح مهندسی بین دو کشور طی ۳۰سال اخیر است، حاوی چند نکته است. در وضعیت فعلی که بسیاری از پیمانکاران صنایع نفت و گاز به دلیل نداشتن پروژه در آستانه بحران قرار گرفته‌اند، تحویل این پروژه دو میلیارد دلاری بدون مناقصه به چینی‌ها جای سوال دارد. در این روز‌ها دولت تحت فشار وضعیت بنزین قرار دارد و قصد این را دارد که کشور را تا ۴سال دیگر به واردات بنزین بی‌نیاز کند. اما آیا چینی‌ها سرعت عمل بیشتری از پیمانکاران داخلی دارند و یا کار با کیفیت‌تری می‌توانند تحویل دهند؟ همگی اذعان داریم که اینطور نیست. نه سرعت اجرای پروژه توسط چینی‌ها بیشتر، نه کار آنها با کیفیت‌تر از پیمانکاران کشور است که قریب به یک قرن صنعت نفت و گاز دارد. چرا که اصولا چین یک کشور نفتی نیست و صنعت نفت وگاز آنها بسیار عقب‌تر از کشور ما است. پس نه تنها چین نمی‌تواند واردکننده تکنولوژی در صنعت مذکور برای ما باشد، بلکه خود از این ره‌آورد تجربه خوبی نیز جهت ثبت در سوابق کاری شرکت مذکور کسب خواهد کرد.

به احتمال زیاد تا چندی دیگر این شرکت چینی نیز به مانند شرکت‌‌های خارجی دیگر، کار را به مناقصه پیمانکاران داخلی خواهد گذاشت و عملا کار دوباره به شرکت‌های داخلی ارجاع می‌شود. با این تفاوت که پیمانکارانی که می‌توانستند کار را دست اول بگیرند در رده‌های بعدی و با قیمت بسیار پایین‌تر تحت لوای شرکت چینی مشغول می‌شوند و سود اصلی به جیب شرکت چینی عزیز، واریز خواهدشد به همراه یک تجربه مدیریتی بسیار خوب برای شرکت مذکور. محمدرضا نعمت‌زاده، مدیر عامل شرکت ملی پالایش و پخش، خبر می‌دهد ایران در حال مطالعه برای سرمایه‌گذاری در کشور چین برای ساخت پالایشگاه است. ما که خود پیمانکاران‌مان را قبول نداریم و آنها را تحت لوای شرکت‌های ضعیف‌تر خارجی قرار می‌دهیم، چگونه انتظار داریم کشورهای دیگر ما را قبول داشته باشند و پیمانکاران در آنجا فراتر از کشور خودمان به فعالیت بپردازند.