پرواز ۱۱میلیون دلاری پرندگان آمریکا

مهرداد گوران‌ـ تابلوی «پرندگان آمریکا» اثر جان جیمز آودوین نقاش طبیعت‌گرا که در سال ۲۰۰۰ رکورد فروش آثار هنری طبیعت‌گرایانه را شکست و در خانه حراج کریستی به قیمت ۸میلیون و ۸۰۲هزار و ۵۰۰دلار خریداری شد اکنون با قیمت پایه ۱۱میلیون دلار به حراج گذاشته شده است. جان جیمز آودوبن (۱۸۵۱-۱۷۸۵)، نخستین کسی نبود که می‌خواست همه پرندگان آمریکا را نقاشی کند و روی بوم بیاورد. پیش از او نقاشان دیگری هم به این اندیشه افتاده بودند اما واقعیت این است که نتیجه تلاش بی‌وقفه و طاقت‌فرسای آودوبن که بیش از نیم قرن ادامه داشت و او را به چهار گوشه آمریکا رساند، کم‌نظیر است. او معروف است به نقاش پرندگان. آلفرد هیچکاک، سینماگر بزرگ در جریان فیلمبرداری فیلم مشهور پرندگان گفته بود: «اگر آودوبن بود، این فیلم رازآمیزتر می‌شد.»

مجموعه نقاشی‌های او با موضوع پرندگان آمریکا، شامل حدود ۴۳۵ تابلو است که در واقع آیینه تمام‌نمای پرندگان در غرب عالم است بسیاری از پرندگان او اکنون دیگر وجود ندارند و فقط رنگی از رویای حضور آنها روی تابلوهای این نقاش برجسته باقی‌مانده است. از این نظر، آثار او هم واجد اهمیت طبیعی هستند و هم از جنبه ارزش هنری در جایگاهی والا قرار دارند. آودوبن در هائیتی زاده شد اما تباری فرانسوی داشت. پدرش کاپیتان یک کشتی تجاری بود که مدتی مقیم هائیتی شد. آودوبن علاقه‌ای عجیب به شنیدن موسیقی در فضای طبیعت داشت و رسیدن به نت‌های آواز پرندگان، مقدمه‌ای بر گرایش درونی او به نقاشی بوده است. او در پی آن بود که دایره‌المعارف پرندگان آمریکا را که شامل نقاشی و متن باشد، پدید آورد. نخستین کتابش با همین موضوع، در سال ۱۸۳۸ در لندن منتشر شد. در سال ۱۸۴۳ نیز کتاب دیگری که مجموعه‌ای از نقاشی‌های تازه‌اش بود آماده انتشار کرد. متن و توضیحات این کتاب را دوست و همسفر قدیمی‌اش، جان بچمن نوشته بود. آودوبن، طبیعت را برای انسان می‌خواست به زندگی طبیعی عشق می‌ورزید و غرق در رمز و راز آن می‌شد. او گفته است: «من پرندگان را نقاشی نمی‌کنم، آنها را همان‌طور که هستند به جهان آیندگان تقدیم می‌کنم».