اهرمهای سودسازی در فولادسازان بورس
آرش صدیقی تحلیلگر بازار سرمایه
بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در دنیا چین است و بیش از نیمی از فولاد تولیدی جهان، متعلق به کشور چین است و هند، ژاپن و روسیه با اختلاف زیاد نسبت به چین در رده‌های بعدی قرار دارند. ایران با ۲۹میلیون تن تولید فولاد در جایگاه دهم دنیا قرار دارد.
چین همچنین بزرگ‌ترین کشور واردکننده فولاد در جهان است. دولت چین در ۲۸ آوریل اقداماتی را برای افزایش موانع صادرات و همچنین کاهش تعرفههای وارداتی، افزایش فشار بر تولیدکنندگان فولاد برای کاهش تولید و کمک به تحقق اهداف تغییر آب و هوایی مدنظر رئیس‌‌‌جمهور انجام داد. با توجه به این موضوع در اول ماه مه دولت چین توانست تعرفههای واردات فولاد خام، آهن خام، قراضه و دیگر کالاهای فولادی را به صفر برساند.
این اقدامات با هدف کمتر شدن تعرفههای واردات که به دنبال آن افزایش واردات فولاد نیز شکل می‌گیرد و در ادامه برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی برای کاهش تولید فولاد خام و هدایت صنعت برای کاهش مصرف انرژی و فشار بر ارتقای صنعتی و توسعه با کیفیت بالا در واحد‌های فولادی این کشور، صورت گرفته است.
در میان ۱۰ شرکت بزرگ تولیدکننده فولاد، ۷شرکت از چین حضور دارند. در این بین نامی از شرکت‌های هندی و روسی دیده نمی‌شود. در این دو کشور بزرگ تولیدکننده فولاد تعداد زیادی کارخانه با مقیاس کوچک فعال هستند. بر اساس آمارنامه انجمن جهانی فولاد، رشد تولید فولاد ایران در سال ۲۰۲۰ میلادی پس از ازبکستان و مولداوی (تولید ناچیزی دارند)، جایگاه سوم جهانی را از آن خود کرد.
مجموع تولید شمش فولاد ایران در سال ۲۰۲۰ به بیش از ۲۹میلیون تن رسید و کشورمان همچنان جایگاه دهمین تولیدکننده فولاد جهان را حفظ کرد. ایران در سال‌های اخیر جایگاه دهمین فولاد‌ساز جهان و نخستین تولیدکننده منطقه خاورمیانه را به خود اختصاص داده است.
درجه توسعه اقتصادی هر کشور، رابطه مستقیمی با مصرف فولاد دارد و یکی از شاخص‌‌‌های مهم توسعه اقتصادی برای کشورهای در حال رشد است. در مراحل اولیه رشد و جهش اقتصادی، نرخ رشد مصرف فولاد نیز به شدت افزایش می‌‌‌یابد و پس از یک دوره ثبات نسبی، با فرارسیدن بلوغ اقتصادی به تدریج مصرف فولاد کاهش می‌‌‌یابد. سرانه مصرف فولاد (شامل تمام محصولات فولادی) در مناطق مختلف دنیا را نشان می‌دهد. همان‌طور که ملاحظه می‌شود کشورهای اروپایی و توسعه‌یافته سرانه مصرف بالاتری در میان سایر مناطق دارند. سرانه مصرف خاورمیانه بالاتر از میانگین جهانی است و این به‌‌‌دلیل سرانه مصرف بالای کشورهایی مانند عربستان، امارات، قطر و ترکیه است. مصرف سرانه فولاد در ایران از میانگین جهانی کمتر بوده و در سال ۲۰۲۰ حدود ۲۰۵ کیلوگرم برای هر نفر است.
نگاهی به تولید و فروش فولادسازان بورسی
فخوز: در ۷ ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۰، شرکت فولاد خوزستان ۷میلیون تن انواع محصولات فولادی تولید کرده که از این میزان حدود ۷۶۵هزار تن مربوط به محصول اصلی شرکت یعنی شمش و ۹۸۰هزار تن مربوط به تولید اسلب بوده است. تمام محصول اسلب این شرکت در داخل به‌فروش رسیده و مابقی محصولات تولیدی شرکت مواد و محصولات میانی بوده است. تقریبا تمامی محصولات تولیدی در ۷ ماهه اخیر به‌فروش رسیده است. نرخ اسلب در ماه‌های اخیر به ۱۶میلیون تومان در هر تن رسیده و این مبلغ برای شمش حوالی ۱۳میلیون بوده است.
ارفع: شرکت آهن و فولاد ارفع در ۸ ماهه نخست سال، ۹۲۳هزار تن تولید داشته است که از این مقدار ۴۸۰هزار تن مربوط به آهن اسفنجی است که ماده میانی تولید شمش است، همچنین ۴۴۲هزار تن شمش تولید داشته است. از این مقدار ۴۱۷هزار تن به‌فروش رسیده است. به‌نظر می‌رسد «ارفع» با روند تولید و فروش ۸ ماهه، در انتهای سال به میزان تولید حوالی ظرفیت اسمی خواهد رسید. نرخ شمش فولاد شرکت در آخرین گزارش به حدود ۱۴میلیون در هر تن رسیده است. ارفع در ۸ ماهه به فروش ۵/ ۵ همت رسیده است این در حالی است که کل فروش سال گذشته شرکت ۷ همت بوده است.
هرمز: شرکت فولاد هرمزگان جنوب در ۸ ماه به تولید بیش از یک‌میلیون تنی رسیده است. محصول اصلی شرکت اسلب است و به عنوان محصول فرعی مقداری بریکت نیز تولید می‌کند. شرکت تمامی تولید اسلب را در ۸ ماه به‌فروش رسانده است و به‌نظر می‌رسد در کل سال به سطح ظرفیت اسمی برسد. نرخ فروش اسلب در ماه‌های اخیر به ۱۶میلیون تومان در هر تن رسیده ، همچنین کل فروش تجمعی شرکت در ۸ ماه ۱۴هزار میلیارد تومان بوده که این مورد در کل سال مالی گذشته ۵/ ۱۳همت بوده است که این موضوع بسیار مناسب ارزیابی می‌شود.
کاوه: طرح جدید شرکت فولاد کاوه جنوب کیش به بهره‌برداری رسیده و ظرفیت کل شرکت به ۴/ ۲ میلیون تن شمش افزایش یافته است. در ۷ماه نخست سال «کاوه» در مجموع ۷/ ۱ میلیون تن آهن اسفنجی و شمش تولید کرده که ۷۶۴هزار تن آن سهم شمش بوده است. در مدت مذکور تمام شمش تولیدی «کاوه» در بازار داخل و بازارهای خارجی به فروش رسیده است. با افتتاح طرح، شرکت به آهن اسفنجی بیشتری نیاز دارد و فروشی که در سال‌های قبل در این محصول داشته با افتتاح طرح جدید اتفاق نخواهد افتاد اما در مرداد ماه سال‌جاری با توجه به افت تولید ناشی از قطعی برق مقداری از آهن اسفنجی تولیدی به‌فروش رسیده است. نرخ‌های شمش بیلت صادراتی «کاوه» به ۱۵میلیون تومان در هر تن رسیده است. شرکت فولاد کاوه جنوب کیش در ۷ ماه، حدود ۱۰هزار میلیارد تومان فروش داشته است که این مورد در کل سال مالی قبل ۵/ ۱۳ هزار میلیارد تومان بوده است.
فولاد: فولاد مبارکه اصفهان در مجموع ۷ماه نخست سال‌جاری ۱/ ۴ میلیون تن تولید داشته است. عمده تولید شرکت مربوط به محصولات گرم بوده که تقریبا تمام آن به‌فروش رسیده است. شرکت در ۷ماه حتی از موجودی انبار نیز فروش داشته که نشان از وضعیت خوب بازار فروش و بنیادی شرکت است. در نرخ محصولات شرکت رشد محسوسی در ماه‌های اخیر مشاهده می‌شود که با توجه به فروش مقداری مطلوب شرکت، ساختار درآمدی شرکت را متحول کرده است.
در ۷ماه شرکت موفق به تحقق درآمد ۷۸هزار میلیارد تومانی شده، این مورد در سال مالی گذشته نیز همین مبلغ بوده است.
نتیجه‌گیری
مفروضاتی که در این تحلیل برای برآورد سودآوری شرکت‌های گروه فولاد مورد استفاده قرار گرفته به شرح زیر است:
میانگین نرخ شمش داخلی و صادراتی ۵۸۰ دلار در نظر گرفته شده است. به‌نظر می‌رسد با توجه به گزارش شرکت‌ها و روند نرخ‌های جهانی، نرخ‌ها باثبات بوده و نوسان قابل ملاحظه‌‌‌ای متوجه این کامودیتی‌‌‌ها نباشد. نرخ ورق گرم و سرد به ترتیب ۸۵۰ و ۱۰۰۰ دلار در نظر گرفته شده است. باید به این نکته توجه کردکه یکی از ریسک‌های این صنعت تغییر ضریب مواد میانی اعم از گندله و آهن اسفنجی رشد داشته و با توجه به کمبود این مواد در زنجیره تولید فولاد برای ریسک افزایش این ضریب برای سال‌های بعد همچنان وجود خواهد داشت. از ریسک‌های دیگر این صنعت در فصول سرد سال قطعی گاز است که با توجه به برنامه اعلامی وزارت نفت، گاز صنعت فولاد با اولویت‌بندی‌های این وزارتخانه در فصل سرد قطع خواهد شد که قطعا روی تولیدات فولاد این صنعت تاثیر مستقیم خواهد داشت.
