ارزش فروش «شبهرن» افزایش یافت
سعید رشیدی : ثبت رکورد فروش ۴۹۸میلیون لیتر انواع محصولات و خدمات به ارزش حدودی ۶۱هزارمیلیارد ریال، صادرات ۲۳۱میلیون لیتر و مبلغ بیش از ۸۱میلیون دلار و رشد بیش از ۷ برابری صادرات محصول نهایی با برند بهران از جمله دستاوردهای شرکت نفت بهران در سال ۹۹ بوده است.

بر این اساس این شرکت با در اختیار داشتن بخش عمدهای از بازار، همچنان نقش رهبری خود را در بازار حفظ کرده است. در این گزارش به بررسی عملکرد این شرکت در سالهای گذشته میپردازیم (لازم به ذکر است اطلاعات موجود در این گزارش از صورتهای مالی و گزارشهای هیاتمدیره، منتشر شده در سایت کدال، استخراج شده است.)
طبق گزارش هیاتمدیره منتشر شده در سایت کدال، شرکت نفت بهران یکی از واحدهای تجاری فرعی گروه بنیاد مستضعفان است که در سال ۱۳۶۹ در بازار اوراق بهادار ایران پذیرفته شد. در همان سال با تکمیل طرح توسعه واحد MEK۲ ظرفیت عملیاتی پالایشگاه به ۶۷هزارتن تولید روغن پایه در سال رسید. این شرکت هم اکنون با انجام طرح توسعه و بهبود کیفیت MEK۴ به هدف تولید ۲۹۰میلیون تن روغن پایه رسیده است. سرمایه شرکت در بدو تاسیس مبلغ ۲۲۵میلیون ریال بود که طی چند مرحله افزایش سرمایه از محل مطالبات، اندوخته، سود تقسیم نشده و آورده نقدی و مازاد تجدید ارزیابی داراییها به ۱۱هزار و ۹۵۰میلیارد ریال رسیده است.
بنیاد مستضعفان، شرکت انرژی گستر سینا و شرکت پتروشیمی تابان فردا، سه سهامدار اصلی نفت بهران هستند که بیش از ۶۶درصد از سهام این شرکت را در اختیار دارند. کلیه سهام شرکت انرژی گستر سینا نیز متعلق به بنیاد مستضعفان است و شرکت پتروشیمی تابان فردا نیز به سرمایهگذاری اهداف تعلق دارد و اهداف متعلق به صندوق بازنشستگی، پسانداز و رفاه کارکنان صنعت نفت است. بر این اساس بنیاد مستضعفان به طور مستقیم و از طریق شرکت وابسته بیش از ۵۱درصد از سهام این شرکت را در اختیار خود گرفته است. این شرکت در سال ۹۹ به میزان ۴۳درصد از سهم بازار انواع روانکار خودرو و ۳۰درصد ضد یخ در ایران را در اختیار داشت که از این نظر به عنوان یک بنگاه «رهبر» در بازار ایران شناخته میشود. این شرکت در ۶ماه نخست سالجاری گرچه از نظر مقدار فروش تغییر چندانی نداشته، اما از نظر ارزش فروش افزایش زیادی داشته است. پیشبینی میشود فروش این شرکت تا پایان سالجاری به حدود ۵۸هزار میلیارد ریال و بهای تمام شده درآمدهای عملیاتی نیز به ۴۵هزار و ۸۰۰میلیارد ریال برسد. این موضوع مشخصا منجر به کاهش حاشیه سود عملیاتی این شرکت خواهد شد. رشد مداوم مواد اولیه به خصوص خوراک مصرفی پالایشگاه از جمله دلایلی است که در ذیل صورتهای مالی این شرکت به عنوان عامل کاهش در حاشیه سود عملیاتی ذکر شده که شرکت برای حفظ حداقل حاشیه سود، سیاست افزایش قیمت محصولات و گسترش بازارهای صادراتی را در دستور کار قرار داده است. تولید روانکارهای این شرکت وابسته به واردات و نیازمند تامین لوبکات (خوراک اصلی پالایشگاههای روغن سازی) است از این رو پیشبینی میشود با افزایش قیمت نفت و نرخ ارز، بهای تمام شده تولیدات این شرکت افزایش یابد. لازم به ذکر است که این شرکت مجوز تغییر بیش از ۱۰درصد در نرخ فروش محصولات خود را از سازمان حمایت از مصرفکنندگان دریافت کرده است.
در جدول (۱) فروش داخلی و خارجی این شرکت در بازه ۶ماهه مقایسه شده است. با توجه به ارقام جدول، با وجود کاهش مقدار فروش این شرکت در شش ماه نخست سالجاری اما ارزش فروش این شرکت رشد قابل توجهی داشته است. بخش عمده این افزایش مربوط به فروش صادراتی شرکت است که قابل توجه است.
افزایش درآمدها در کنار کاهش سود انباشته
درآمدهای عملیاتی این شرکت در ۶ماه نخست سالجاری حدود ۴۶هزار و ۵۰۰میلیارد ریال بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۱۱درصد افزایش داشته است. این مبلغ با کسر بهای تمام شده درآمدهای عملیاتی و هزینههای فروش، اداری و عمومی و اضافه کردن سایر درآمدها، سود عملیاتی این شرکت را در ۶ماه نخست سال جاری به ۱۲هزار میلیارد ریال میرساند که نسبت به مدت مشابه در سال قبل ۱۳۵درصد رشد داشته است. هزینههای مالی این شرکت نیز در همین بازه حدود ۲هزارمیلیارد ریال بوده که نسبت به مدت مشابه در سال قبل رشد ۱۴۲درصدی را نشان میدهد. با توجه به ارقام ارائه شده سود خالص این شرکت در ۶ماه اول سالجاری به حدود ۹هزار و ۷۰۰میلیارد ریال میرسد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۴درصد رشد داشته است.
سود انباشته این شرکت تا پایان سال ۹۹ حدود ۱۷هزار و ۲۹۱میلیارد ریال بود که طبق صورتهای مالی منتشر شده به حدود ۱۳هزار و ۲۵۳میلیارد ریال رسیده و ۲۳درصد کاهش نشان میدهد. این مورد به دلیل حدود ۱۳هزار و ۷۰۰میلیارد سود سهام مصوب و ۲۷۷میلیارد ریال حاصل خرید سهام خزانه بوده است. همچنین حقوق مالکانه شرکت نیز از ۳۰هزار میلیارد ریال در سال ۹۹ به ۲۷هزارمیلیارد ریال رسیده است که ۱۰درصد کاهش را نشان میدهد.بدهیهای جاری این شرکت نیز به ۳۶هزار میلیارد ریال رسیده که نسبت به سال ۹۹ حدود ۳۴درصد افزایش یافته است.
در جدول (۲) برخی از نسبتهای مالی این شرکت آمده است. طبق ارقام این جدول حاشیه سود خالص این شرکت نسبت به سال ۹۹ کاهش یافته است که طبق پیشبینی هیاتمدیره، ممکن است تا انتهای سال باز هم کاهش یابد. این مورد میتواند ریسک فعالیتهای این شرکت را افزایش دهد. بازده داراییهای این شرکت نیز نسبت به سال ۹۹ کاهش یافته. نسبت آنی نیز نشاندهنده توانایی شرکت در پرداخت بدهیهای جاری از طریق داراییهای جاری است. این عدد برای نفت بهران حدود ۵۸/ ۰ است که نسبت به سال گذشته کاهش یافته و مناسب نیست. البته باید توجه داشت که این شرکت در پرداخت هزینههای بهرهای از طریق سود عملیاتی با مشکل مواجه نیست هر چند که قدرت این شرکت در سالهای گذشته کاهش یافته است.
حقوقیها متقاضی شبهرن:
با نگاهی به ریز معاملات صورت گرفته روی سهام این شرکت مشخص میشود، در طول یک سال گذشته سهامداران حقوقی فعال در این سهم بیش از ۲۸میلیون سهم را از سهامداران حقیقی خریداری کردهاند که نشان میدهد حقوقیها در مجموع تقاضاکننده سهام این شرکت بودهاند. در همین بازه زمانی ارزش بازاری این شرکت بین ۱۴۰هزار تا ۱۷۰ هزارمیلیارد ریال نوسان کرده است. ارزش بازاری این شرکت در ابتدای آذرماه حدود ۱۴۰هزار میلیارد ریال است. بر این اساس نسبت P/ E این شرکت حدود ۴/ ۷است که از صنعت بالاتر است. بالابودن این نسبت میتواند ناشی از هیجانات یا پیش بینی برای سودسازی در آینده باشد. درمجموع با توجه به معاملات صورت گرفته روی سهام و همچنین روند درآمدی شرکت نفت بهران، میتوان نسبت به توسعه فعالیتهای آتی این شرکت خوشبین بود. این شرکت با جایگاه ویژهای که در بازار دارد میتواند همچنان نقش رهبری خود را حفظ کند و از این طریق با ارتقای محصولات خود به جایگاه مناسبی در بازار جهانی برسد.