اهداف آمریکا در خزر!

دنیای اقتصاد- پس از تلاش‌های گسترده آمریکا در احداث خط لوله باکو ـ تفلیس ـ جیهان، خبرگزاری فرانسه، از ساخت خط لوله نفت و گاز جدیدی از آسیای میانه توسط این کشور خبر داد و به نقل از میتو بریزا، معاون اروپا و اوراسیای وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که به لحاظ استراتژیک آمریکا نقش خود را در خزر مشروع می‌داند و بخشی از اهداف آمریکا در منطقه، تضمین امنیت عرضه جهانی انرژی است. دولت آمریکا که به منظور محدود کردن قدرت روسیه و تحقق اهداف استراتژیک خود در منطقه خزر، دست به چنین ساخت و سازهای گسترده‌ای زده، پس از موفقیت در احداث خط لوله باکو ـ تفلیس ـ جیهان این کشور برای ایفای نقش گسترده‌تر در منطقه ترغیب شده است. با توجه به حضور پر رنگ آمریکا در منطقه نظیر حضور در افغانستان‌، عراق، آبهای خلیج فارس و حوزه خزر، با وجود روسیه برای این کشور تهدیدی جدی محسوب می‌شد که با اجرای خط لوله باکو ـ جیهان و گسترش ساخت خطوط لوله نفت و گاز از آسیای میانه به سایر نقاط نقش روسیه در منطقه هر چه بیشتر محدود شده و تا حدی این کشور به کنجی رانده شده است.

معاون اروپا و اوراسیای وزارت خارجه آمریکا هدف آمریکا در منطقه خزر را تلاش برای افزایش کارایی بازارهای انرژی به ویژه بازار گاز عنوان کرده و می‌افزاید: زمانی منافع آمریکا حفظ می‌شود که بازار با عرضه کافی همراه باشد.

اما مهم‌ترین سوال مطرح شده در این میان این است که اگر میزان عرضه انرژی کافی نباشد، منافع آمریکا چگونه حفظ خواهد شد.

به گفته بریزا،‌ گاز طبیعی هم اکنون استراتژیک‌ترین مساله انرژی در منطقه اوراسیا محسوب می‌شود و در حالی که از کشورهای آسیای میانه گاز طبیعی به قیمت پایینی خریداری می‌شود، گازی که به کشورهای اروپایی عرضه می‌شود دارای قیمت بالاتری است.

بریزا همچنین از تصمیم آمریکا برای مشارکت با کشورها و شرکت‌ها برای انتقال گاز طبیعی آسیای میانه به جنوب و شرق آسیا خبر داد. «فرانک وراسترو» مدیر مرکز مطالعات بین‌المللی و استراتژیک واشنگتن نیز معتقد است بازار جهانی انرژی طی پنج تا شش سال آینده تغییرات گسترده‌ای خواهد کرد و فشار بیشتری به بخش عرضه وارد خواهد آمد.

دریای خزر دارای ذخایر وسیع انرژی بوده که میان پنج کشور روسیه، قزاقستان، آذربایجان، ایران و ترکمنستان مشترک است، اما یک مقام وزارت خارجه آمریکا معتقد است: خواست آمریکا در خزر شکستن انحصار روسیه در این منطقه است نه منزوی ساختن روسیه.

به گفته مقامات آمریکایی، خط لوله باکو ـ تفلیس ـ ارض‌روم طرح دیگری است که ادامه خط لوله باکو ـ تفلیس ـ جیهان خواهد بود و از سال آینده به بهره‌برداری خواهد رسید. اتحادیه اروپا نیز در پی ساخت خط لوله‌ای ۳۳۰۰ کیلومتری به منظور انتقال گاز ایران در خزر به اتریش است.

منازعه گاز میان روسیه و اوکراین در اوایل سال‌جاری میلادی موجب هراس کشورهای غربی از امنیت انرژی خود شد و آنها را به فکر تقویت کشورهای آسیای میانه به منظور کاستن از قدرت انحصاری روسیه در تامین گاز انداخت. همچنین قزاقستان که اخیرا برای پیوستن به خط لوله گاز باکو ـ جیجان اعلام آمادگی کرده است.