تایلند، بازار بالقوه ثابت نفت و گاز ایران

تهران و بانکوک در حال انجام تمهیداتی هستند که از یکسو امنیت انرژی تایلند تقویت شده و از سوی دیگر ایران مشتری ثابت و پایداری برای نفت و گاز خود در منطقه پیدا کند. در واقع اقتصاد سریع‌الرشد تایلند و نیاز روزانه ۶۰۰هزار بشکه نفت برای واردات که در مقیاس سالانه رقم درشتی را تشکیل می‌دهد، اقتضا دارد که همکاری‌های دوجانبه با سمت و سویی توسعه یابد که هر دو طرف خواهان آن هستند. این ویژگی که در رابطه با مناسبات ایران و تایلند وجود دارد، اکنون به یک استراتژی تبدیل شده و دو کشور با انتقاد قراردادهایی زمینه‌های وسیعی را فراهم نموده‌اند که بلکه تایلند به پایگاهی برای ایران جهت فروش گاز L.N.G و C.N.G در منطقه جنوب شرقی آسیا تبدیل شود. براساس همین ملاحظات خبرگزاری فارس طی مصاحبه‌ای با محسن پاک آئین سفیر ایران در تایلند، مناسبات دو کشور را مورد بررسی قرار داده است که متن آن را در زیر می‌خوانید. تایلند با ۶۳میلیون نفر جمعیت و با مساحتی حدود یک سوم خاک ایران در جنوب شرق آسیا واقع شده و ۹۰درصد جمعیت این کشور را پیروان مذهب بودا تشکیل می‌دهند، به نظر می‌رسد رشد اقتصادی بالا و پایدار تایلند، اصلی‌ترین دلیلی است که این کشور را به یک مهره کلیدی در منطقه تبدیل نموده است.

عضویت این کشور به عنوان بازویی قدرتمند در پیمان‌های منطقه ای اعم از آسه‌آن، آ تی پی اف و آپک، ما را برآن داشت تا در جهت بازشناسی مجدد این کشور مصاحبه‌ای را با محسن پاک‌آئین که از سال ۱۳۸۳ به عنوان نماینده جمهوری اسلامی‌ایران در تایلند مشغول به کار است، ترتیب دهیم.

پاک‌آئین پیش از این نماینده دائم ایران در اسکاپ کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای آسیا و اقیانوسیه، سفیر اکردیته در اتحادیه میانمار و سفیر اکردیته در جمهوری دموکراتیک خلق لائوس و همچنین سفیر ایران در ازبکستان و رییس اداره اول آسیای شرقی و اقیانوسیه، در وزارت امور خارجه و ... بوده است.

شما نزدیک به دو سال است که به عنوان سفیر جمهوری اسلامی‌ایران در تایلند مشغول به کار شده‌اید، خواستم در ابتدا و پیش زمینه مصاحبه، اطلاعاتی کلی از کشور تایلند را از زبان شما بشنویم.

پایتخت تایلند بانکوک است که حدود ۱۰میلیون نفر جمعیت دارد. مسلمانان نیز ۶درصد جمعیت تایلند را تشکیل داده‌اند که اکثریت آنها در استان‌های جنوبی اقامت دارند.

مذهب تشیع نیز در سال ۱۶۰۱ میلادی توسط یک بازرگان ایرانی به‌نام شیخ احمد قمی ‌که به تایلند مهاجرت کرده بود به این کشور برده شد. وی در قرن هفدهم میلادی از قم به آیوتایا، پایتخت سرزمین سیام رفت و در سایه فعالیت‌های اجتماعی خود پس از چندی به مقام مشاورت پادشاه رسید.

وی سپس به مقام وزارتخانه‌های کشور، دارایی، گمرک و در نهایت به وزارت امورخارجه نائل شد و در تاریخ سیام این نخستین بار است که یک خارجی تا به آن حد ترقی مقام یافته است. موقعیت وی پس از وصلت با یکی از دختران خاندان شاهی تثبیت شد. شیخ احمد در سن هشتاد سالگی در آیوتایا وفات یافت و در همانجا به خاک سپرده شد. مقبره وی در این شهر نه تنها زیارتگاه مسلمانان بلکه مکان مقدسی برای تمام مردم تایلند محسوب می‌شود.

براساس آخرین آمار دولتی، حدود ۶درصد از جمعیت ۶۲میلیونی تایلند را مسلمانان تشکیل می‌دهند، ولی بنابر آمار ارائه شده از سوی مسلمانان تعداد واقعی آنها بین ۱۰ تا ۱۵درصد کل جمعیت تخمین زده می‌شود که حدود ۳ دهم درصد آنها را شیعیان تشکیل می‌دهند.

براساس قانون اساسی تایلند، آزادی مذاهب تا جایی که به مقررات جامعه لطمه وارد نیاورد، رعایت می‌شود و به همین دلیل مسلمانان از آزادی عبادت و فعالیت تبلیغاتی مذهبی برخوردار هستند. مسلمانان برای مشارکت در سرنوشت سیاسی خود در انتخابات فعالانه شرکت می‌کنند.

دولت تایلند به منظور تعامل بیشتر با مسلمانان سعی دارد روابط خود با کشورهای اسلامی‌استحکام بخشد و مسوولان کشور همواره بر لزوم تقویت و بسط مناسبات با کشورهای خاورمیانه و ممالک اسلامی‌ تاکید دارند.

به‌نظر من با هرچه بیشتر باز شدن فضای سیاسی تایلند فرصت‌های مناسبتری برای فعالیت تشکیلاتی و مسالمت‌آمیز مسلمانان و مشارکت بیشتر آنان در تصمیم‌گیری‌های ملی و منطقه‌ای فراهم خواهد آمد.

جایگاه تایلند در عرصه بین‌الملل را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

دولت تایلند در صحنه بین‌المللی دارای سیاست معتدلی بوده و همواره سعی در تثبیت موقعیت خود داشته است، معمولا این کشور سیاست‌های خود را با سازمان ملل و دیگر ارگان‌های بین‌المللی هماهنگ می‌نماید. در سیاست‌های منطقه‌ای نیز روابط خوبی با کشورهای همسایه داشته و به خصوص حمایت از اتحادیه آسه آن در زمینه‌های حفظ ثبات منطقه و همکاری‌های امنیتی و اقتصادی را پیگیر می‌باشد.

مناسبات جمهوری اسلامی ‌ایران و تایلند چگونه است؟

تاریخ روابط ایران و تایلند با استناد به مدارک تاریخی موجود به عهد صفویه بر می‌گردد. رفت و آمدهای سیاسی میان مقامات بلند پایه دو کشور از تاریخ برقراری روابط سیاسی یعنی از سال ۱۳۵۵ شمسی تا کنون، حاکی از روند مثبت روابط سیاسی میان دو کشور بوده است. حمایت‌های دو کشور از یکدیگر در مجامع بین‌المللی و همکاری‌های نزدیک منطقه‌ای مهم‌ترین همکاریهای سیاسی دو کشور است.

تایلند در تیر ماه سال ۱۳۸۳ به‌صورت ویژه از عضویت جمهوری اسلامی‌ ایران در گفت‌وگو برای همکاری در آسیا حمایت به‌عمل آورد که در نتیجه حمایت این کشور، چین و پاکستان و رای موافق دیگر کشورهای عضو، عضویت کشورمان در نشست سوم مجمع مذکور در چین پذیرفته شد.

تایلند همچنین قول داده است که از عضویت ایران در سازمان جهانی تجارت حمایت کند.

بنده معتقدم روابط دو کشور همانند گذشته در تمامی‌ ابعاد و زمینه‌ها بیش از پیش، توسعه و گسترش یافته و دو کشور همکاری و هماهنگی بیشتری را به عنوان اعضای موثر اکو و آسه آن در راستای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای که یکی از اولویت‌های سیاست خارجی ایران است، به‌عمل خواهند آورد.

اوضاع اقتصادی، اجتماعی تایلند را چگونه می‌بینید؟

متاسفانه تصویری که از تایلند در ذهن مردم و حتی برخی از مسوولان ما ثبت شده این است که تایلند یک کشور فقیر و دارای فساد اخلاقی است که این تصور به خاطر برخی از سوء‌تفاهم‌هایی است که در اوایل انقلاب بروز کرد و منجر به قطع پروازهای ایران ایر به بانکوک شد.

اما واقعیت این است که تایلند امروز به سرعت به سوی توسعه حرکت کرده و با ۱۵۵میلیارد دلار مبادلات تجاری به یکی از ببرهای آسیا موسوم شده است.

اقتصاد تایلند به طور سنتی یک اقتصاد کشاورزی است و تولید و صدور برنج در راس برنامه‌های کشور قرار داشته است و بیشتر مخارج و نیازهای ارزی کشور بدین طریق تامین می‌شود.

بزرگترین شرکای تجاری تایلند، ژاپن، ایالات متحده، مالزی، سنگاپور و اتحادیه اروپا هستند.

همکاری‌های اقتصادی دو کشور در چه سطحی است؟

در سال‌های اخیر علاقه‌مندی بخش خصوصی تایلند جهت حضور در بازار ایران و مبادلات کالا و سرمایه‌گذاری مشترک در مناطق آزاد اقتصادی رو به گسترش بوده است.

بانک توسعه صادرات ایران و اگزیم بانک تایلند به‌منظور گسترش روابط تجاری و بانکی بین دو کشور، در تاریخ اول خرداد ۱۳۸۳، در بانکوک، قرارداد همکاری امضا کرده‌اند. این قرارداد تسهیل‌کننده پرداخت مبالغ اعتبارات اسنادی گشایش شده برای صادرات و واردات هر دو کشور است. تسویه حساب این قرارداد در دوره‌های سه ماهه انجام می‌شود. ترتیبات پرداخت تحت این قرارداد برای صادرات غیر نفتی ایران و صادرات تایلند به جز برنج قابل اجرا است.

بر اساس آمار و اطلاعات منتشره توسط وزارت بازرگانی تایلند، حجم مبادلات تجاری بین ایران و تایلند در ۵ ماه اول سال ۲۰۰۶ به ۲/۲۰۹میلیون دلار آمریکا رسیده است که نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۰۵ یعنی ۱/۱۸۰میلیون دلار، به میزان ۱۷/۱۶درصد رشد داشته است.

میزان صادرات تایلند به جمهوری اسلامی‌ ایران ۱۸۱میلیون دلار و سهم صادرات جمهوری اسلامی ‌ایران به تایلند ۲/۲۸میلیون دلار است. با توافقات به‌عمل آمده میان شرکت هواپیمایی ماهان و مسوولان هواپیمایی تایلند از این پس هر روز میان تهران - بانکوک پرواز مستقیم انجام می‌شود.

تایلند انرژی خود را چگونه تامین می‌کند؟

تایلند دارای ذخایر اثبات شده نفت به میزان ۶/۳۵۱میلیون بشکه بوده و روزانه ۱۷۸۰۰۰ بشکه در روز تولید دارد، اما به دلیل اینکه روزانه ۷۵۹۰۰۰ بشکه مصرف دارد، نیازمند به واردات نفت می‌باشد و تاکنون از کشورهای خلیج فارس از جمله ایران نفت خود را تامین کرده است.

بر اساس نظر کارشناسان، به دلیل حرکت تایلند به سوی صنعتی شدن این کشور، ظرف ۱۰ سال آینده بیش از پیش به منابع انرژی وارداتی وابسته و متکی خواهد شد، بر این اساس به نظر می‌رسد در آینده نزدیک تایلند به یکی از خریداران ثابت نفت و گاز ایران تبدیل شود. در سفر آقای نژادحسینیان معاون بین‌الملل وزارت نفت کشورمان به تایلند، یادداشت تفاهم همکاری میان شرکت نفت ایران و شرکت پی تی تی تایلند منعقد شد که بر طبق این توافق دو طرف در زمینه اکتشاف و تولید میادین نفت و گاز همکاری خواهند نمود و تایلند جهت خرید سالانه پنج میلیون تن «سی ان جی» و «ال ان جی» از کشورمان برای یک دوره ۲۵ ساله از سال ۲۰۱۰ به بعد اظهار علاقه‌مندی کرده است.