میل بنیادین بازار به پتروشیمیها
نیما میرزایی تحلیلگر بازار سرمایه
همگام با افزایش قیمتهای جهانی حاملهای انرژی درماههای اخیر، شاهد رشد مضاعف قیمت مشتقات آن در زمینه محصولات پتروشیمی (شیمیایی) بودهایم که این موضوع با واکسیناسیون جهانی پس از پاندمی کرونا، و افزایش خوشبینی اقتصاد جهانی نیز همراه بوده و منجر به ثبت رکوردهایی بیسابقه در خصوص قیمتها شده است. به عنوان مثال قیمت اوره از ۳۶۰ دلار در بهار امسال به بالای ۷۰۰ دلار در مهرماه رسیده و پیشبینی میشود با توجه به تقاضای رو به رشد بخش کشاورزی کشورهای اروپایی، اصلاح عمیقی در قیمت آن رخ ندهد.

در نتیجه این رشدهای پیدرپی و همچنین چشمانداز احتمالی رشد قیمتها در فصول سرد پیش رو، وضعیت گروه پتروشیمی در بورس ایران نیز با استقبال بالای معاملهگران روبهرو شده تا جایی که در رشدماههای پیشین بازار سرمایه، این گروه پرچمدار بازدهیهای کمنظیر پس از ریزش یکساله اخیر بورس بوده است؛ رشدی که البته پس از اصلاح بازار سرمایه در دو ماه اخیر نیز افت سنگینی نداشته و تا حدودی توانسته قیمتهای روی تابلوی خود را حفظ کند. در ادامه نگاه دقیقتری به گزارشهای ۶ماهه گروه پتروشیمی خواهیم داشت و متاثر از آن روند سودسازی و نسبتهای P/ E آنها را بهصورت جزئیتر بررسی خواهیم کرد. همانطور که در جدول مشاهده میشود، روند سودسازی در غالب شرکتهای پتروشیمی در ۱۸ ماه اخیر صعودی بوده و در تابستان امسال نیز شتاب بیشتری پیدا کرده است. با توجه به گزارشهای ۶ماهه ارسالی شرکتها، نسبتهای P/ E شرکتهای این گروه نیز عمدتا کاهشی بوده که بخشی از رشدهای قیمتی این نمادها را پوشش داده و از منظر بنیادی توجیهپذیر میکند.
گزارشهای ۶ماهه ۴ شرکت پتروشیمی
در این بخش عملکرد شهریور ماه و ۶ ماه ابتدایی سال برای شرکتهای پتروشیمی نوری، جم پیلن، شیراز و پارس با ذکر جزئیات به عنوان نمونه ارائه شده است.
پتروشیمی نوری: این شرکت در دوره یکماهه منتهی به ۳۱ شهریور ماه ۱۴۰۰، مبلغ ۵/ ۵۸۰۴میلیارد تومان درآمد داشته که ۴۲درصد آن مربوط به فروش داخلی و ۹۴/ ۵۷درصد آن مربوط به کل صادرات شرکت است. درآمد شرکت در این دوره نسبت به ماه قبل ۰۱/ ۸درصد کاهش و نسبت به میانگین ماههای قبل ۸۷/ ۱۴درصد افزایش داشته است. در خصوص عملکرد پتروشیمی نوری در ۶ ماه اول سال نیز جمع درآمدهای (فروش محصولات) شرکت در این دوره ۳۱هزار و ۴/ ۲۰۴میلیارد تومان بوده و این در حالی است که جمع درآمد آن در دوره مشابه سال قبل برابر با ۱۴هزار و ۳/ ۱۶۶میلیارد تومان بوده که ۲/ ۱۲۰درصد افزایش یافته است. شرکت در این دوره ۱۵هزار و ۶/ ۴۸میلیارد تومان فروش داخلی داشته و این در حالی است که در مدت مشابه سال قبل این مقدار برابر با ۳/ ۷۷۳۸میلیارد تومان بوده که ۴/ ۹۴درصد افزایش یافته است. شرکت در این دوره ۱۶هزار و ۸/ ۱۵۵میلیارد تومان صادرات داشته و این در حالی است که در دوره مشابه سال قبل این مقدار برابر با ۹/ ۵۸۰۴میلیارد تومان بوده که ۳/ ۱۵۱درصد افزایش یافته است.
پتروشیمی شیراز (سهامی عام): این شرکت طی ۶ماهه اول سال ۱۴۰۰ موفق به فروش ۵۲هزار میلیارد ریالی محصولات خود شد که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل افزایش بیش از دو برابری داشته است. بر این اساس فروش شرکت در ۶ماه اول سال ۱۴۰۰ شامل ۴۹درصد فروش محصولات داخلی با سبدی متنوع از محصولات نظیر اوره کشاورزی و صنعتی، آمونیاک، اسید نیتریک، نیترات آمونیوم، متانول، آرگون، کود مایع ازته و همچنین فروش ۵۱درصدی محصولات صادراتی بوده است که عمدتا محصول اوره را شامل میشود. شرکت در ۶ماه اول سال۱۴۰۰ موفق به صادرات ۱۱هزار و ۱۴۷تن کود مایع ازته و ۷۳۷۲تن متانول شده که نسبت به دوره مشابه قبل به ترتیب افزایش ۴۱۵ و ۱۰۴۵درصدی را ثبت کرده است. نقطه قوت و حائز اهمیت پتروشیمی شیراز در رقابت با سایر شرکتهای همگروه، تولید محصولات انحصاری از قبیل نیترات آمونیوم و کود مایع ازته است که محصول کود مایع ازته در منطقه خلیج فارس بهصورت انحصاری در اختیار این شرکت است. شرکت در بخش تولید نیز در ۶ماه اول سال ۱۴۰۰ با تولید یکمیلیون و ۷۵۹هزار و ۶۴۳تن محصول عملکرد مطلوبی داشته و افزایش ۴درصدی تولید نسبت به دوره مشابه قبل و ۶درصدی نسبت به ظرفیت اسمی داشته است. در ارتباط با نرخ فروش، پتروشیمی شیراز در ۶ماه اول سال۱۴۰۰ اوره صادراتی خود را با میانگین نرخ ۶۹هزار و ۶۹۴میلیون ریال به فروش رسانده است. میانگین فروش اوره صادراتی شرکتهای گروه نیز ۶۸هزار و ۸۸میلیون ریال بوده است.
پتروشیمی پارس: پتروشیمی پارس در دوره ۶ماهه منتهی به شهریور سال مالی جاری با رشد ۱۲۳درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل، درآمد عملیاتی ۲۱هزار و ۱۰۲میلیارد تومانی با بهای تمام شده ۱۵هزار و ۹۴۳میلیارد تومانی کسب کرد.
سود ناخالص و سود عملیاتی شرکت به ترتیب با ۶۸ و ۳۱درصد رشد نسبت به نیمسال اول سال گذشته به ۵۱۵۹میلیارد تومان و ۳۹۳۰میلیارد تومان رسیدهاند. پارس در این نیمسال سود خالص ۴۷۵۹میلیارد تومانی، معادل ۲/ ۷۹۳تومان به ازای هر سهم شناسایی کرده که در قیاس با مدت مشابه سال قبل ۱۳درصد افزایش داشته است. حاشیه سود ناخالص شرکت در این ۶ماهه با ۳۲درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۳۲درصد رسیده است.
پتروشیمی جم پیلن: این شرکت نیز در دوره ۶ماهه به سود خالص ۱۷۸۴میلیارد تومانی دست یافت (۸۹۲ تومان به ازای هر سهم) که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۴۴درصد رشد داشته است.
درآمد شرکت در این ۶ ماه ۴۲۵۰میلیارد تومان بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۱درصد رشد داشته است. حاشیه سود ناخالص شرکت در دوره ۶ماهه امسال ۴۲درصد بوده که این عدد در ۶ماهه ۹۹ به میزان ۳۶درصد محاسبه شده بود. این شرکت در فصل تابستان ۸۲۴میلیارد تومان سود ساخته که نسبت به بهار ۱۴درصد افت داشت. همچنین درآمد شرکت در تابستان ۲۲۵۵میلیارد تومان بوده که رشد ۱۳درصدی نسبت به بهار تجربه کرده است .
پیشتازی در بازدهی
بررسی روند ماههای اخیر بازار سرمایه گروههای مختلف حاکی از این است که بهرغم رشد ابتدای تابستان وضعیت نمادهای گروههای متعددی در بازار مطلوب نبوده ولی در این بین گروه شیمیایی توانسته ضمن اینکه بر مدار صعودی حرکت کند در برخی از نمادها نیز بازدهی بیش از ۱۰۰درصد را ثبت کند.
جمعبندی
با توجه به افزایش و تثبیت قیمتهای جهانی محصولات پتروشیمی و قیمت داخلی ارز (دلار نیمایی)، روند سودسازی شرکتهای بزرگ تولیدکننده محصولات پتروشیمی وضعیت مطلوب و باثباتی پیدا کرده است که خوشبینی فعالان بازار سرمایه را نیز میتوان در تابلوی معاملات این گروه مشاهده کرد.
در حال حاضر اصلیترین تهدید پیش روی این گروه، نرخ خوراک و سوخت آنهاست که با توجه به کسری بودجه بیسابقه دولت، در ماههای پیش رو احتمال افزایش آنها دور از ذهن نیست، ضمن اینکه رشد خیرهکننده سودآوری این شرکتها نیز اولویت این گروه برای اعمال تغییر در نرخهای مذکور را بیشتر کرده است.نکته قابلتوجه بعدی، موضوع احتمال قطعی گاز در زمستان پیش رو است که با توجه به اهمیت بسیار بالای لزوم تداوم تولید محصولات پتروشیمی و ورود ارز به کشور، این موضوع به عنوان ریسک بنیادی و قوی محتمل نیست و حتی در صورت رخداد بهصورت موردی و محدود خواهد بود. این توضیح هم باید گفت که با توجه به فرآیندهای تولیدی در برخی مجتمعهای پتروشیمی امکان قطع مکرر جریان ورودی یا استفاده از سوخت جایگزین وجود ندارد. در صورتی که این دو اهرم توسط دولت در ماههای پیش رو اعمال نشود میتوان انتظار ادامه روند صعودی سودآوری این شرکتها را برای ۶ماه دوم سال در نظر گرفت.
طبق پیشبینی کارشناسان بینالمللی، بحران انرژی در زمستان امسال موج تازهای از کمبود عرضه و افزایش تقاضا در حاملهای انرژی و مشتقات آن را رقم خواهد زد که این مهم برای شرکتهای تولیدکننده محصولات مرتبط در ایران (با توجه به دریافت نرخ خوراک نسبتا مناسب) یک مزیت بزرگ محسوب میشود.