ایران بزرگترین تولید کننده و مصرف کننده فولاد در خاورمیانه

مهندس غلامرضا ترابی- ایران در سال 2005 با تولید 4/9میلیون تن فولاد خام به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه نسبت به سال 2004 با یک رتبه ترقی در ردیف بیستم جهان قرار گرفت. در جدول زیر توزیع درصدی تولید و مصرف فولاد در کشورها و مناطق مختلف جهان نشان داده شده است.

در سال ۲۰۰۵، ۹/۱۴میلیون تن فولاد در خاورمیانه تولید و ۷/۳۴میلیون تن فولاد در این منطقه مصرف گردیده است. سهم ایران در تولید فولاد ۸/۰درصد (۴/۹میلیون تن) و مصرف فولاد ۴/۱درصد (۱/۱۶میلیون تن) بوده است. بر این اساس مطابق با جدول بیشترین عدم توازن در تولید و مصرف فولاد مربوط به کشورهای شوروی سابق بوده که حدود ۵۸درصد فولاد تولیدی در این کشورها مازاد بر مصرف می‌باشد و پس از آن ژاپن نیز حدود ۲۰درصد فولاد مازاد بر مصرف داشته است و برعکس، در سایر کشورهای آسیایی ۷۰درصد نیاز فولاد آنها در کشورهای فوق تولید می‌گردد. در خاورمیانه نیز عدم توازن در تولید و مصرف باعث شد که ۱۵۰درصد فولاد تولیدی خود واردات داشته باشند. بنابراین در خاورمیانه به دلیل عدم توازن در تولید و مصرف فولاد تقاضای زیادی برای فولاد و واردات آن و با سرمایه‌گذاری برای افزایش ظرفیت وجود دارد.
بر این اساس از ۸/۲۱میلیون تن فولاد وارداتی در خاورمیانه ۴/۸میلیون تن از اروپا، ۹میلیون تن از کشورهای شوروی سابق و مابقی از سایر کشورهای جهان است. بیشترین صادرات مربوط به کشورهای شوروی سابق با ۲/۵۳میلیون تن و ژاپن با ۴/۳۰میلیون تن و از طرفی واردکنندگان عمده فولاد سایر کشورهای آسیایی با ۷/۳۵میلیون تن و خاورمیانه و آفریقا با ۳/۲۶میلیون تن هستند، اروپا جمعا ۶/۱۲میلیون تن و آمریکای لاتین ۱۰میلیون‌تن صادرات و بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد جهان، کشور چین ۶/۱۳میلیون تن واردات داشته است.
براساس آمار و اطلاعاتی که در سال ۲۰۰۴محاسبه شده، صادرکنندگان عمده جهان کشورهای ژاپن، اوکراین، روسیه، برزیل و بلژیک به ترتیب با ۶/۳۰، ۴/۲۷، ۳/۲۶، ۴/۱۱، ۶/۸میلیون تن و کشورهای آمریکا، چین تایلند، ایران و ایتالیا به ترتیب ۷/۲۵، ۱/۱۳، ۹، ۵/۶،۱/ ۶میلیون تن واردکنندگان عمده فولاد در جهان محسوب شدند. ایران در سال ۲۰۰۴ مقدار ۷/۸میلیون‌تن فولاد تولید، ۹/۷میلیون تن وارد و ۴/۱میلیون تن فولاد صادر کرده است. مصرف بالای فولاد در ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد منطقه، نشانه افزایش رشد اقتصادی و توسعه صنعتی محسوب می‌شود.
در سال ۲۰۰۴ حدود ۳۳۰میلیون تن فولاد بین کشورهای جهان مبادله شده است که در تقسیم‌بندی آن براساس نوع محصول ۱۱۰میلیون تن انواع ورق، ۹/۵۸میلیون تن شمش و محصولات نیمه‌نهایی، ۳۰میلیون تن انواع مفتول، ۲/۲۸میلیون تن لوله و اتصالات، ۸/۲۶میلیون تن ورق گالوانیزه، ۶/۱۹میلیون تن مقاطع، ۹/۱۵میلیون تن میلگرد و بتن مسلح، ۵/۶میلیون تن محصولات قلع‌اندود، ۴/۲میلیون تن ریل و ۲میلیون تن محصولات ریخته‌گری و آهنگری بوده است.